Những điểm mới của Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2025 và Nghị định số 63/2026/NĐ-CP – Liên hệ thực tiễn tại Đắk Lắk

Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc bổ sung các khái niệm nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số quốc gia. Cụ thể, Luật đã đưa ra khái niệm “mạng LAN độc lập” là mạng máy tính cục bộ được thiết lập trong phạm vi một trụ sở cơ quan, tổ chức, không kết nối với Internet hoặc các mạng bên ngoài và có biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn, phòng chống truy cập trái phép; được phép sử dụng để soạn thảo, lưu trữ, gửi, nhận bí mật nhà nước. Bên cạnh đó, Luật cũng bổ sung các khái niệm như “văn bản điện tử bí mật nhà nước”, “sổ đăng ký bí mật nhà nước điện tử”, “hệ thống quản lý văn bản điện tử bí mật nhà nước”, tạo cơ sở pháp lý cho việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý, lưu trữ và trao đổi tài liệu bí mật nhà nước một cách an toàn, thống nhất.

Luật cũng quy định rõ hơn về thẩm quyền xác định bí mật nhà nước và độ mật của bí mật nhà nước. Theo đó, ngoài người đứng đầu cơ quan, tổ chức, cấp phó của người đứng đầu cũng được giao trách nhiệm xác định bí mật nhà nước và độ mật. Quy định này phù hợp với chủ trương tăng cường phân cấp, phân quyền, góp phần khắc phục tình trạng ách tắc trong xử lý công việc khi người đứng đầu vắng mặt, đồng thời nâng cao tính chủ động, kịp thời trong giải quyết các nhiệm vụ liên quan.

Một điểm mới quan trọng khác là quy định đối với dự thảo văn bản có nội dung bí mật nhà nước. Theo đó, trong quá trình xây dựng và xin ý kiến, dự thảo văn bản phải được đề xuất xác định độ mật, đóng dấu độ mật và dấu thời hạn bảo vệ bí mật nhà nước. Thời hạn bảo vệ được tính từ thời điểm lấy ý kiến đến hết thời hạn theo quy định của Luật. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng phụ thuộc vào độ mật của văn bản đến, từ đó tránh việc xác định sai độ mật trong thực tế.

Đối với Nghị định số 63/2026/NĐ-CP, một số nội dung mới đáng chú ý là việc bãi bỏ quy định phải thể hiện nội dung “được phép hoặc không được phép sao, chụp” tại mục “Nơi nhận” của tài liệu bí mật nhà nước, đồng thời bãi bỏ dấu quản lý số lượng “BẢN SỐ”. Nghị định cũng quy định tích hợp dấu “BẢN SAO SỐ” vào dấu “BẢN SAO bí mật nhà nước”, qua đó giảm số lượng mẫu dấu, hạn chế việc sử dụng nhiều loại dấu trên cùng một tài liệu, đảm bảo sự thống nhất giữa văn bản giấy và văn bản điện tử.

Luật cũng bổ sung quy định về thẩm quyền sao, chụp tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước. Theo đó, mở rộng thẩm quyền cho cấp xã và một số cơ quan tổ chức theo mô hình khu vực được phép sao, chụp tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước đến độ Tối mật. Đồng thời, đối với các cơ quan có tổ chức đảng song song, người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu tổ chức đảng cũng được giao thẩm quyền cho phép sao, chụp tài liệu bí mật nhà nước. Quy định này góp phần tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn khi xử lý tài liệu do cấp ủy cấp trên ban hành.

Bên cạnh đó, Luật đã điều chỉnh trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức trực tiếp quản lý bí mật nhà nước theo hướng bãi bỏ quy định phải xây dựng nội quy riêng về bảo vệ bí mật nhà nước. Thay vào đó, các cơ quan, tổ chức thực hiện theo quy định của Luật, các văn bản hướng dẫn thi hành và quy chế của cấp trên, bảo đảm tính thống nhất trong triển khai thực hiện.

Thượng tá Đào Quang Thái – Phó Trưởng phòng An ninh chính trị nội bộ báo cáo tại hội nghị tập huấn

Thực tiễn tại tỉnh Đắk Lắk, việc triển khai các quy định mới của Luật và Nghị định có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh các cơ quan, đơn vị đang đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý, điều hành. Các quy định về văn bản điện tử bí mật nhà nước, hệ thống quản lý văn bản điện tử và mạng LAN độc lập sẽ góp phần nâng cao mức độ an toàn thông tin, hạn chế nguy cơ lộ, mất bí mật nhà nước. Đồng thời, việc phân cấp thẩm quyền xác định độ mật và sao, chụp tài liệu sẽ giúp các cơ quan, đơn vị, đặc biệt ở cấp cơ sở, chủ động hơn trong xử lý công việc, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Bên cạnh đó, việc đơn giản hóa thủ tục, mẫu dấu theo Nghị định số 63/2026/NĐ-CP cũng góp phần giảm áp lực hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh triển khai thực hiện thống nhất, hiệu quả công tác bảo vệ bí mật nhà nước.

Kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước tại các cơ quan, ban, ngành trên địa bàn tỉnh

Quán triệt sâu sắc và triển khai thực hiện nghiêm túc Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2025 và Nghị định số 63/2026/NĐ-CP sẽ góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân; đồng thời tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác bảo vệ bí mật nhà nước, đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh quốc gia trong tình hình mới./.