Phòng An ninh kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk tăng cường công tác nắm tình hình, tham mưu các nhiệm vụ, giải pháp góp phần tháo gỡ “thẻ vàng” IUU

Hoạt động khai thác, đánh bắt cá ngừ của ngư dân tỉnh Đắk Lắk

Nhằm chuẩn bị cho đợt thanh tra lần thứ 5 của Ủy ban Châu Âu (EC) về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) theo tinh thần chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo IUU quốc gia; thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Công an tỉnh, Phòng An ninh kinh tế đã chủ trì, phối hợp các Phòng nghiệp vụ Công an tỉnh tham mưu, phối hợp với các sở, ban ngành liên quan tổ chức các đoàn công tác của Tỉnh trực tiếp rà soát, thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong công tác phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tại các cơ quan quản lý Nhà nước và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh, trọng tâm là: Tổng kiểm tra, rà soát, kiểm đếm tàu cá và phối hợp quản lý đội tàu; đã tiến hành định danh 100% tàu cá trên nền tảng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư VNeID; tổ chức rà soát hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính liên quan IUU; việc cấp giấy xác nhận (SC) và giấy chứng nhận (CC) nguồn gốc thủy sản khai thác cho các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh có hoạt động chế biến, xuất khẩu thủy sản vào EU... Quá trình thanh tra, kiểm tra, Phòng An ninh kinh tế đã kịp thời tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo IUU tỉnh chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, các tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp nêu cao tinh thần trách nhiệm, hành động quyết liệt, thực chất, tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp; khắc phục những tồn tại, hạn chế, thiếu sót trong công tác chống khai thác IUU; xử lý nghiêm các trường hợp sai phạm, vi phạm pháp luật để răn đe, giáo dục… Qua đó, UBND tỉnh đã ghi nhận, chỉ đạo các sở ngành, cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức triển khai thực hiện, chuẩn bị tốt các nội dung tiếp đón và làm việc với Đoàn Thanh tra EC với tinh thần “hợp tác, cởi mở và minh bạch”, sớm gỡ bỏ “Thẻ vàng” của EC, góp phần nâng cao uy tín và vị thế của ngành Thủy sản Việt Nam trên trường quốc tế.

Đặc biệt, đã phối hợp với Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk và các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức tiếp nhận, đẩy nhanh tiến độ điều tra, kết luận đề nghị truy tố, xét xử đối với Võ Quốc Toại (sinh năm 1990, trú tại phường Tuy Hòa, tỉnh Đắk Lắk) - thuyền trưởng tàu cá PY-96896-TS vi phạm vùng biển nước ngoài bị cơ quan chức năng của Philippines bắt giữ, trao trả về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” quy định tại Điều 348 Bộ luật Hình sự; đã tham mưu đề xuất Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk tổ chức phiên tòa xét xử công khai ở khu vực phía Đông tỉnh Đắk Lắk nhằm đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức cho ngư dân địa phương trong việc chấp hành các quy định về chống khai thác IUU; tạo sự lan tỏa, góp phần cảnh tỉnh, giáo dục, răn đe, phòng ngừa sai phạm đối với chủ tàu, thuyền trưởng, thuyền viên trong hoạt động vi phạm pháp luật tổ chức đưa tàu cá và ngư dân khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài.

Lãnh đạo Phòng An ninh kinh tế phối hợp kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong công tác phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp tại các cơ quan quản lý và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Cuộc kiểm tra lần thứ 5 của EC không chỉ là một đợt sát hạch mà còn là một cuộc "tổng duyệt" để Ngành Thủy sản Việt Nam nhìn thẳng vào những khiếm khuyết cuối cùng, qua đó rút ra những bài học quý giá trong công cuộc phát triển bền vững ngành Thủy sản. Công nghệ là "chìa khóa", nhưng con người là "trọng tâm", hệ thống eCDT và VMS rất hiện đại, nhưng nếu cán bộ thực thi thiếu tinh thần trách nhiệm, làm việc không khoa học, kém hiệu quả thì công nghệ cũng trở nên vô nghĩa. Bên cạnh đó, sự phối hợp liên ngành phải là cơ chế tự động và cần có một nền tảng chia sẻ dữ liệu trực tuyến, nơi một cảnh báo vi phạm VMS từ cơ quan quản lý, cơ quan chức năng sẽ ngay lập tức "khóa" khả năng cấp giấy chứng nhận SC trên hệ thống của Cảng cá. Và yếu tố sống còn để doanh nghiệp có “tấm vé” vào thị trường quốc tế chính là sự minh bạch trong truy xuất nguồn gốc thủy sản, số liệu tồn kho, lưu trữ hồ sơ sổ sách… Nếu doanh nghiệp không chứng minh được tính hợp pháp của sản phẩm, toàn bộ nỗ lực của ngư dân và chính quyền sẽ đổ sông đổ biển.

Thời gian tới, để tiếp tục làm tốt công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), các sở, ban ngành và UBND các xã, phường ven biển, có tàu cá phải hành động quyết liệt hơn nữa, triển khai hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách; khắc phục những tồn tại, hạn chế trong công tác chống khai thác IUU; làm rõ trách nhiệm và xử lý nghiêm các sai phạm của tổ chức, cá nhân có liên quan; tổ chức điều tra, truy tố hình sự đối với các vụ việc tàu cá Đắk Lắk vi phạm vùng biển nước ngoài bị cơ quan chức năng nước ngoài bắt giữ, trao trả để răn đe, giáo dục, phòng ngừa sai phạm; chuẩn hóa toàn bộ số liệu tàu cá mất kết nối VMS, tàu vượt ranh giới, đảm bảo sự thống nhất tuyệt đối giữa các hệ thống VNFishbase và VMS… Như vậy, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương, chúng ta có quyền kỳ vọng vào một sự thay đổi diện mạo ngành Thủy sản theo hướng bền vững, minh bạch và trách nhiệm hơn./.