Tăng cường công tác quản lý nhà nước về hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học trên địa bàn tỉnh

Tuy nhiên, thời gian qua, tình trạng vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ rừng, động vật hoang dã và bảo tồn đa dạng sinh học trên địa bàn tỉnh vẫn còn diễn biến phức tạp. Nhiều hành vi như phá rừng, lấn chiếm đất rừng, săn bắt, nuôi nhốt, vận chuyển, mua bán trái phép động vật hoang dã vẫn xảy ra, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tài nguyên thiên nhiên, làm suy giảm hệ sinh thái và đe dọa sự tồn tại của nhiều loài quý hiếm. 

Từ tháng 01/2025 đến nay Công an tỉnh Đắk Lắk đã phát hiện, bắt giữ, khởi tố 06 vụ, 11 đối tượng có hành vi mua bán trái phép động vật hoang dã, nguy cấp quý hiếm thuộc danh mục CITES. Theo số liệu thống kê của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đắk Lắk từ ngày 01/01/2025 đến ngày 31/3/2026 xảy ra 225 vụ, 225 đối tượng vi phạm quy định trong lĩnh vực Lâm nghiệp

Trích dẫn theo một số điều luật: 

- Tại Điều 244 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung theo các văn bản hiện hành) quy định về tội vi phạm quy định về quản lý, bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm: Người nào săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật nguy cấp, quý, hiếm thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc sản phẩm của những loài này trái pháp luật, thì có thể bị phạt tù đến 15 năm, bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

- Tại Điều 243 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung sửa đổi, bổ sung theo các văn bản hiện hành) quy định về tội Hủy hoại rừng, như sau: Người nào đốt, phá rừng trái phép hoặc có hành vi khác hủy hoại rừng trái pháp luật, thì có thể bị phạt tù đến 15 năm, bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Ngoài ra, đối với các hành vi săn bắt động vật quý hiếm và khai thác thực vật trái phép hiện nay được xử phạt theo quy định của Nghị định 35/2019/NĐ-CP của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 07/2022/NĐ-CP) về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp.

Đáng chú ý trên địa bàn P. Tân Thành, TP Buôn Ma Thuột (cũ) nay là phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk cơ quan Công an đã phát hiện Trần Quang Tùng, sinh năm 1993 buôn bán trái phép 676 sản phẩm chế tác từ ngà voi và 90 lọ chứa chất lỏng là mật gấu. Tùng khai nhận đã thông qua mạng xã hội đã đặt mua số ngà voi, mật gấu trên từ nhiều nguồn khác nhau. Sau đó đem về gia công, gắn vàng rồi bán lại để kiếm lời. 

Điển hình về hành vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản; hủy hoại rừng; lợi dụng chức vụ quyền hạn khi thi hành công vụ; Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng theo quy định xảy ra tại tiểu khu 312 thuộc xã Sông Hinh, huyện Sông Hinh và tiểu khu 358 thuộc xã Sơn Thành, huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên (cũ) gây thiệt hại 0,747 ha đất rừng bị san lấp hoàn toàn, 373 cây rừng bị cắt hạ với khối lượng gỗ bị khai thác 330,776 m3. Tổng thiệt hại quy ra tiền 1,19 tỷ đồng, gây bức xúc dư luận.

Trước thực trạng đó, Công an tỉnh Đắk Lắk tham mưu kiến nghị UBND tỉnh Đắk Lắk chỉ đạo các Sở, Ngành, địa phương tăng cường công tác quản lý Nhà nước trong hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học trên địa bàn. Đồng thời, ban hành Kế hoạch số 203/KH-CAT để triển khai thực hiện “Phối hợp tổ chức tuyên truyền, đấu tranh, xử lý góp phần ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ các loài động vật hoang dã, bảo vệ nguồn lợi thủy sản trên địa bàn tỉnh”. Thông qua các trang mạng xã hội và công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, thường xuyên khuyến cáo người dân nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ môi trường, tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ thiên nhiên; không săn bắt, buôn bán, tiêu thụ động vật hoang dã; không chặt phá rừng và không thực hiện các hành vi gây ô nhiễm môi trường. Khi phát hiện các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường và động, thực vật hoang dã cần kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng (UBND, Công an xã, phường hoặc Hạt kiểm lâm khu vực tại địa phương xảy ra sự việc) để xử lý theo quy định.

Bên cạnh đó, thông qua công tác tuyên truyền, đến ngày 31/12/2025, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã tiếp nhận 173 cá thể động vật hoang dã do các cá nhân tự nguyện giao nộp.

Thời gian tới, Công an tỉnh Đắk Lắk sẽ tiếp tục tăng cường công tác nắm tình hình, chủ động, kịp thời phát hiện, xử lý ngay từ cơ sở đảm bảo yếu tố “nghiệp vụ - pháp luật - hiệu quả”; mọi hành vi vi phạm phải được xử lý đúng quy định, “không có vùng cấm, không ngoại lệ”. Qua đó góp phần lập lại trật tự trong hoạt động bảo tồn Đa dạng sinh học trên địa bàn tỉnh góp phần đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ động, thực vật hoang dã là trách nhiệm của toàn xã hội. Mỗi người dân hãy chung tay hành động, nâng cao tinh thần trách nhiệm trong tố giác tội phạm và các hành vi vi phạm để bảo vệ thiên nhiên, giữ gìn môi trường sống xanh – sạch – đẹp, góp phần phát triển bền vững cho đất nước và cho các thế hệ mai sau.

Sự hiểu biết về lĩnh vực đa dạng sinh học, mối liên hệ giữa gen, loài và hệ sinh thái là vô cùng quan trọng để chúng ta có thể tham mưu, kiến nghị đề xuất hoàn thiện chính sách, pháp luật về lĩnh vực này. Bảo vệ nguồn gen, loài quý hiếm, đặc hữu và hệ sinh thái là chìa khóa duy trì sự sống bền vững cho các thế hệ tương lai.

Mỗi người dân cần nâng cao ý thức trách nhiệm, thực hiện nghiêm quy định của pháp luật, tích cực tham gia bảo vệ môi trường, bảo vệ rừng và động vật hoang dã. Đặc biệt, cần thực hiện tốt thông điệp “5 không”: Không săn bắt, không vận chuyển, không buôn bán, không nuôi nhốt, không tiêu thụ trái phép động vật hoang dã và các sản phẩm từ chúng./.