Đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động tố tụng hình sự và thi hành án hình sự

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về đẩy mạnh cải cách tư pháp gắn với phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số quốc gia, ngày 10/3/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 422/QĐ-TTg phê duyệt Đề án chuyển đổi số trong hoạt động tố tụng hình sự và thi hành án hình sự. Đây là bước đi quan trọng nhằm hiện đại hóa hoạt động tư pháp, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo đảm an ninh, trật tự.

Đề án hướng tới việc quản lý hồ sơ, tài liệu trong toàn bộ quá trình tố tụng hình sự và thi hành án hình sự theo hướng số hóa, liên thông, thống nhất giữa các khâu từ điều tra, truy tố, xét xử đến thi hành tạm giữ, tạm giam và thi hành án. Việc triển khai được thực hiện trên cơ sở xây dựng các cơ sở dữ liệu điện tử tập trung của từng ngành, kết nối, chia sẻ thông tin đồng bộ, bảo đảm an ninh mạng, an toàn dữ liệu và tuân thủ quy định pháp luật. Qua đó góp phần rút ngắn thời gian xử lý công việc, nâng cao tính công khai, minh bạch và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với hoạt động tư pháp.

Theo lộ trình, đến hết quý III năm 2026, các bộ, ngành liên quan sẽ hoàn thành việc xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử và nâng cấp phần mềm nghiệp vụ, bảo đảm số hóa hồ sơ, tích hợp chữ ký số và sẵn sàng kết nối liên thông. Đến hết quý IV năm 2026, hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung tại Trung tâm Dữ liệu Quốc gia sẽ được đưa vào vận hành, đóng vai trò là nền tảng trung gian kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan. Đến năm 2027, việc triển khai sẽ được thực hiện trên phạm vi toàn quốc, bảo đảm toàn bộ quy trình tố tụng hình sự và thi hành án hình sự được vận hành trên môi trường số, với 100% hồ sơ đủ điều kiện được số hóa, văn bản được ký số và các hệ thống thông tin được bảo đảm an toàn theo quy định.

Tại tỉnh Đắk Lắk, việc triển khai Đề án có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, nhiều khu vực vùng sâu, vùng xa. Việc số hóa hồ sơ, tài liệu và kết nối dữ liệu giữa các cơ quan tiến hành tố tụng sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý vụ việc, hạn chế việc di chuyển, lưu trữ hồ sơ giấy, đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng như Công an, Viện kiểm sát, Tòa án. Đây cũng là giải pháp quan trọng góp phần nâng cao chất lượng công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, nhất là các loại tội phạm sử dụng công nghệ cao, tội phạm có yếu tố liên tỉnh.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Đề án là đẩy mạnh số hóa hồ sơ, xây dựng và hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ hoạt động tố tụng và thi hành án; phát triển hạ tầng công nghệ, nền tảng số bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành và địa phương. Đồng thời, chú trọng hoàn thiện hành lang pháp lý và nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin cho đội ngũ cán bộ làm công tác điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án. Các giải pháp triển khai phải gắn liền với yêu cầu bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ bí mật nhà nước và dữ liệu cá nhân.

Việc thực hiện hiệu quả Đề án chuyển đổi số trong hoạt động tố tụng hình sự và thi hành án hình sự được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng nền tư pháp hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch. Đối với Đắk Lắk, đây là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về an ninh, trật tự, phục vụ tốt hơn yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm cuộc sống bình yên cho Nhân dân trong tình hình mới./.