Cảnh giác với thông tin sai sự thật được tạo dựng bằng trí tuệ nhân tạo (AI)

Thời gian gần đây, trên không gian mạng xuất hiện tình trạng một số đối tượng lợi dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo dựng các video, hình ảnh và thông tin có nội dung sai sự thật, xuyên tạc nhằm dẫn dắt dư luận theo hướng tiêu cực. Những nội dung này không chỉ xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân mà còn có thể gây ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội.

Tại địa bàn tỉnh Đắk Lắk, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của internet và mạng xã hội như Facebook, TikTok, Zalo…, các thông tin giả mạo, video cắt ghép hoặc hình ảnh được tạo dựng bằng công nghệ AI cũng có nguy cơ bị lợi dụng để lan truyền nhanh chóng, gây hoang mang dư luận nếu người dân không cảnh giác. Các đối tượng xấu thường lợi dụng hình ảnh của người nổi tiếng, cán bộ, lãnh đạo hoặc những sự kiện đang được xã hội quan tâm để tạo dựng những phát ngôn sai sự thật, nội dung giật gân hoặc “thuyết âm mưu” nhằm thu hút sự chú ý, đánh vào tâm lý tò mò của người xem. Chỉ trong thời gian ngắn, các thông tin này có thể lan truyền rộng rãi trên nhiều nền tảng mạng xã hội.

Nếu như trước đây, các thông tin giả thường dễ nhận biết bởi hình ảnh mờ, cắt ghép thô sơ hoặc nhiều chi tiết sai lệch, thì hiện nay với sự hỗ trợ của công nghệ AI, việc tạo dựng tin giả trở nên dễ dàng hơn, chi phí thấp nhưng chất lượng hình ảnh, âm thanh lại rất chân thực, khiến việc phân biệt thật – giả trở nên khó khăn, đặc biệt đối với người dùng phổ thông.

Tuy nhiên, các hình ảnh và video do AI tạo dựng vẫn có những dấu hiệu có thể nhận biết như: chuyển động miệng không khớp với âm thanh; giọng nói đều đều, thiếu cảm xúc; ánh mắt thiếu tự nhiên; bàn tay hoặc các chi tiết cơ thể có dấu hiệu bất thường; chữ viết méo mó, sai chính tả; hậu cảnh thiếu logic hoặc có những chi tiết không phù hợp với thực tế. Đây là những điểm mà người sử dụng mạng xã hội cần chú ý quan sát để tránh bị các đối tượng xấu lợi dụng dẫn dắt thông tin.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk khi sử dụng mạng xã hội cần nâng cao cảnh giác, trang bị kiến thức và kỹ năng nhận diện các nội dung được tạo dựng bằng AI. Khi tiếp nhận thông tin trên mạng, cần kiểm chứng từ các nguồn báo chí chính thống hoặc cơ quan chức năng trước khi đăng tải, bình luận hoặc chia sẻ, tránh vô tình tiếp tay cho việc lan truyền thông tin sai sự thật.

Bên cạnh đó, Luật Trí tuệ nhân tạo (Luật số 134/2025/QH15), có hiệu lực từ ngày 01/3/2026, đã quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động nghiên cứu, phát triển và sử dụng trí tuệ nhân tạo, trong đó có hành vi lợi dụng AI để tạo dựng nội dung giả mạo, lừa dối hoặc thao túng nhận thức của người khác, gây tổn hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội.

Mọi tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm các quy định của pháp luật liên quan đến trí tuệ nhân tạo, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Mỗi người dân cần nâng cao ý thức trách nhiệm khi tham gia không gian mạng, không đăng tải, chia sẻ hoặc lan truyền các thông tin chưa được kiểm chứng, góp phần xây dựng môi trường mạng lành mạnh, an toàn, bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk./.