Cảnh giác với các thủ đoạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng trước, trong và sau dịp Tết Nguyên Đán

Hình ảnh minh họa

Hình ảnh minh họa

Mặc dù thời gian qua, các cơ quan chức năng đã tập trung triển khai các biện pháp đấu tranh, triệt phá nhiều vụ việc liên quan đến số đối tượng lợi dụng không gian mạng để thực hiện hành vi phạm tội; đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền với nhiều hình thức đa dạng, phong phú trên các phương tiện thông tin đại chúng và các trang, mạng xã hội… nhưng vẫn có không ít người dân chỉ vì nhẹ dạ cả tin mà đã trở thành nạn nhân của tội phạm.

Trước tình hình trên, nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, ngăn chặn hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán sắp tới, người dân cần nêu cao tinh thần cảnh giác, nhận diện 08 thủ đoạn lừa đảo phổ biến sau đây:

(1) Giả mạo bán vé máy bay, tour du lịch giá rẻ: Các đối tượng thường tìm cách tạo lập các website/fanpage giả mạo để đăng quảng cáo vé máy bay, tour du lịch với mức giá rẻ bất thường, “siêu khuyến mãi” nhằm thu hút bị hại và yêu cầu khách đặt cọc hoặc chuyển khoản trước. Sau khi nhận được tiền, các đối tượng sẽ chặn liên lạc, xóa tài khoản và chiếm đoạt toàn bộ số tiền mà nạn nhân đã chuyển.

(2) Giả mạo nhận tiền hỗ trợ, quà Tết: Các đối tượng thông qua nhiều ứng dụng … đã gửi tin nhắn, cuộc gọi thông báo được nhận tiền hỗ trợ, quà Tết từ các chương trình “tri ân khách hàng”, “phúc lợi xã hội”… đến người dân. Để nhận tiền, người dân phải cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP hoặc truy cập vào đường link giả mạo, từ đó bị chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng.

(3) Lừa đảo đổi tiền mới, tiền lẻ: Các đối tượng thường đưa ra những lời mời chào dịch vụ đổi tiền qua mạng xã hội với phí thấp hoặc tuyển cộng tác viên đăng bài kiếm lời. Sau khi nạn nhân chuyển khoản, đối tượng sẽ chặn liên lạc hoặc gửi tiền giả, tiền thiếu. 

(4) Lừa đảo giao hàng tất niên, trúng thưởng: Với thủ đoạn này, các đối tượng lợi dụng thói quen mua sắm online cuối năm của người dân để gọi điện thông báo có đơn hàng hoặc phần quà trúng thưởng, yêu cầu thanh toán phí vận chuyển, phí thuế hoặc xác nhận thông tin. Sau khi nạn nhân chuyển tiền, hàng hóa không bao giờ được giao và số tiền đã chuyển cũng bị các đối tượng chiếm đoạt.

(5) Lừa đảo “Việc nhẹ lương cao”: Đây là chiêu trò lừa đảo rất phổ biến và diễn ra quanh năm, không chỉ trong dịp Tết Nguyên đán. Các đối tượng dụ dỗ nạn nhân làm nhiệm vụ online, đánh giá sản phẩm hoặc nhận hoa hồng cao. Ban đầu, nạn nhân được trả tiền một số tiền nhỏ để tạo lòng tin, sau đó bị yêu cầu nạp tiền với lý do “mở khóa nhiệm vụ”, “hoàn tiền”…, rồi bị chiếm đoạt toàn bộ số tiền đã chuyển. Bên cạnh đó, các đối tượng còn nhắm đến thủ đoạn lôi kéo, dụ dỗ người lao động đi làm ăn xa để có thu nhập cao hơn, nhưng mục đích chính là lừa đảo đưa người dân vượt biên ra nước ngoài nhằm ép buộc, cưỡng bức tham gia hoạt động phạm pháp hoặc trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người…

(6) Lì xì “ảo”: Các đối tượng tìm cách gửi link nhận “lì xì” qua mạng xã hội; khi người dùng nhấn vào và nhập thông tin cá nhân hoặc mã OTP, tài khoản ngân hàng của họ sẽ bị chiếm đoạt. 

(7) Giả danh cơ quan chức năng và cá nhân, tổ chức: Thông thường các đối tượng tìm cách: 

- Giả danh Shipper (người giao hàng): bằng thủ đoạn gọi điện thông báo có đơn hàng cần thanh toán hoặc giao nhầm, sau đó gửi đường link giả mạo hoặc yêu cầu chuyển khoản tiền “thu hộ” để chiếm đoạt; 

- Giả danh cán bộ cơ quan chức năng: bằng việc mạo danh cán bộ Công an, Thuế, Điện lực, Công an hoặc nhân viên Bảo hiểm xã hội… để yêu cầu cập nhật thông tin định danh (VNeID), cài đặt phần mềm dịch vụ công giả mạo, thanh toán hóa đơn… nhằm chiếm quyền điều khiển điện thoại hoặc yêu cầu chuyển tiền. 

- Sử dụng ứng dụng Deepfake (AI): Giả dạng khuôn mặt và giọng nói của người thân, bạn bè để gọi video yêu cầu chuyển tiền... 

(8) Tạo lập “bẫy vay tiền”: Thủ đoạn được các đối tượng sử dụng là tạo lập các hội, nhóm trên mạng xã hội để quảng cáo các gói “hỗ trợ tài chính siêu tốc”, “vay không cần gặp mặt”, “không cần thế chấp” với thủ tục nhanh gọn…, sau đó yêu cầu người vay chuyển tiền đặt cọc hoặc nộp các khoản phí với lý do làm hồ sơ, xác minh thông tin hoặc bảo hiểm khoản vay. Khi nhận được tiền, các đối tượng lập tức cắt liên lạc và chiếm đoạt toàn bộ số tiền của nạn nhân.

Hiện nay, khi khoa học công nghệ ngày càng phát triển, chuyển đổi số đã mở ra nhiều tiện ích nhưng cũng kéo theo nhiều rủi ro từ lừa đảo công nghệ cao, do đó việc nâng cao cảnh giác, nắm bắt các thủ đoạn mới là yếu tố quan trọng để bảo vệ bản thân và gia đình. Bởi chỉ cần một chút lơ là, thiếu cảnh giác ai cũng có thể trở thành nạn nhân của hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng. 

Bên cạnh việc nêu cao tinh thần cảnh giác, nhận diện kịp thời các thủ đoạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản nói trên, Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng Công nghệ cao – Công an tỉnh Đắk Lắk khuyến cáo người dân:

- Không cung cấp mã OTP cho bất kỳ ai và chỉ thực hiện giao dịch qua các kênh chính thức.

- Không bấm vào đường link không rõ nguồn gốc; không cài đặt ứng dụng từ nguồn không chính thống.

- Không tin vào các ưu đãi quá rẻ, vô lý, đặc biệt là vé máy bay, tour du lịch, quà Tết. 

- Không chuyển khoản cho tài khoản cá nhân khi mua sắm online nếu chưa xác thực được uy tín người bán. 

- Kiểm tra kỹ thông tin qua các kênh báo chí chính thống hoặc cơ quan chức năng khi nhận được thông báo bất thường. 

- Đề cao cảnh giác trước các lời hứa hẹn về thu nhập cao, việc làm dễ dàng không cần bằng cấp. 

- Thiết lập xác thực hai yếu tố cho tài khoản trực tuyến và cập nhật mật khẩu thường xuyên.

- Trong trường hợp nghi ngờ bản thân đã trở thành nạn nhân của tội phạm, cần giữ bình tĩnh, kịp thời liên hệ ngay với ngân hàng để yêu cầu đóng băng tài khoản; sau đó thu thập toàn bộ bằng chứng như ghi âm cuộc gọi, hình ảnh tin nhắn, biên lai chuyển tiền để trình báo cơ quan chức năng. Tuyệt đối không tin vào các dịch vụ “lấy lại tiền lừa đảo” trên mạng xã hội, vì đây thực chất là một cái bẫy thứ hai nhắm vào sự hoảng loạn của người bị hại./.