Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng “2 con số” trong giai đoạn tới, mới đây nhất tại Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 của Ban chấp hành Trung ương Đảng đã nhấn mạnh một trong những trụ cột giải pháp then chốt là phải tập trung phát triển hạ tầng, đây là điều kiện nền tảng, là “đòn bẩy” để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Tuy nhiên, thời gian gần đây, tình trạng giá vật liệu xây dựng tăng cao đột biến đang đặt ra không ít thách thức, ảnh hưởng trực tiếp hoạt động đầu tư xây dựng, phát triển hạ tầng, đồng thời tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh vi phạm pháp luật.
Vật liệu xây dựng là yếu tố đầu vào cơ bản, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng mức đầu tư của mọi công trình. Giá cả và nguồn cung vật liệu ổn định không chỉ giúp kiểm soát chi phí đầu tư mà còn góp phần đảm bảo tiến độ thi công, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công – một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Do đó, bất kỳ biến động bất thường nào của thị trường vật liệu xây dựng đều có thể tạo ra tác động lan tỏa, ảnh hưởng đến nhiều ngành, lĩnh vực.
Thực tế trên địa bàn tỉnh ghi nhận từ đầu năm 2026 đến nay cho thấy giá nhiều loại vật liệu xây dựng như thép, cát, đá, gạch… có xu hướng tăng mạnh từ 10-30%. Một trong những nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những bất ổn địa chính trị tại khu vực Trung Đông, làm gián đoạn chuỗi cung ứng nguyên nhiên liệu toàn cầu, đẩy chi phí vận chuyển, sản xuất tăng cao. Cùng với đó, việc điều chỉnh chính sách trong nước nhằm bảo vệ môi trường cũng góp phần làm giảm nguồn cung một số loại vật liệu truyền thống. Đáng chú ý, từ ngày 01/01/2026, tỉnh Đắk Lắk kiên quyết thực hiện việc đóng cửa toàn bộ các cơ sở sản xuất gạch đất sét nung sử dụng công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường. Đây là bước đi cần thiết nhằm hướng tới phát triển bền vững, song trong ngắn hạn lại tạo ra khoảng trống về nguồn cung gạch nung, nhất là tại các khu vực đang có nhu cầu xây dựng. Sự thiếu hụt cục bộ này khiến giá gạch và một số vật liệu thay thế tăng cao, gây áp lực lên chi phí xây dựng của cả khu vực công và tư nhân.


Biểu đồ mức tăng giá vật liệu xây dựng và dự toán xây dựng (thời điểm tháng 02/2026 và tháng 3/2026). Nguồn: Báo điện tử Chính phủ
Hệ quả của việc giá vật liệu tăng không chỉ dừng lại ở việc đội vốn công trình. Nhiều dự án buộc phải giãn tiến độ, điều chỉnh tổng mức đầu tư, ảnh hưởng đến kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công. Đối với khu vực doanh nghiệp, chi phí đầu vào tăng làm giảm lợi nhuận, thậm chí khiến một số nhà thầu gặp khó khăn về tài chính, tiềm ẩn nguy cơ nợ đọng, tranh chấp hợp đồng. Đối với người dân, giá nhà ở, chi phí xây dựng dân dụng tăng cao cũng gây áp lực không nhỏ đến đời sống. Bên cạnh đó, trong bối cảnh thị trường biến động, không loại trừ khả năng một số tổ chức, cá nhân lợi dụng tình hình để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật nhằm trục lợi như: đầu cơ, găm hàng nhằm tạo khan hiếm giả để đẩy giá lên cao; thông đồng, liên kết giữa các đơn vị kinh doanh để thao túng giá; cung cấp thông tin sai lệch về thị trường nhằm gây nhiễu loạn tâm lý; kinh doanh vật liệu xây dựng không rõ nguồn gốc, kém chất lượng; vi phạm quy định về kê khai, niêm yết giá theo quy định của pháp luật. Những hành vi này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn làm mất ổn định thị trường, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, kinh doanh.
Trước tình hình đó, Phòng An ninh kinh tế đã chủ động nắm tình hình, triển khai đồng bộ các biện pháp công tác nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm. Theo đó, đơn vị đã trực tiếp phát hiện, kiến nghị xử lý nhiều vụ việc vi phạm trong hoạt động khai thác tài nguyên môi trường, cung ứng vật liệu xây dựng; tăng cường phối hợp với các sở, ngành chức năng như Sở Xây dựng, Sở Tài chính, Quản lý thị trường… trong kiểm tra, giám sát hoạt động sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng trên địa bàn; tích cực tuyên truyền, hướng dẫn các doanh nghiệp thực hiện nghiêm quy định của pháp luật về quản lý, kê khai giá. Song song đó, công tác thẩm định, đánh giá về ANTT đối với các dự án sản xuất vật liệu xây dựng trọng điểm như: Dự án khu liên hợp gang thép Hòa Phát; dự án Nhà máy sản xuất gạch Tuynel Trường Thành Phước An… được thực hiện trách nhiệm, chặt chẽ nhưng cũng đảm bảo nhanh chóng nhằm tạo môi trường, điều kiện thuận lợi sớm đưa các dự án, công trình vào hoạt động, sản xuất, qua đó kịp thời bổ sung nguồn cung, từng bước kéo giảm giá thành vật liệu.

Phòng An ninh kinh tế phối hợp tham gia bảo đảm ANTT Lễ khởi động Dự án đầu tư xây dựng, kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Hòa Tâm – Giai đoạn 1 và Dự án đầu tư xây dựng Bến cảng Bãi Gốc

Phòng An ninh kinh tế phối hợp khảo sát tiến độ đầu tư nhà máy sản xuất gạch Tuynel trên địa bàn xã Tân Tiến
Có thể thấy, việc kiểm soát tốt thị trường vật liệu xây dựng trong giai đoạn hiện nay không chỉ là yêu cầu cấp thiết trước mắt mà còn mang ý nghĩa lâu dài đối với sự ổn định và phát triển của nền kinh tế. Điều này đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, sự tuân thủ nghiêm túc của cộng đồng doanh nghiệp và sự giám sát của toàn xã hội. Qua đó, góp phần bảo đảm môi trường đầu tư minh bạch, lành mạnh, phục vụ hiệu quả mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.
Cao Cường
Ý kiến bạn đọc
Những tin mới hơn
Những tin cũ hơn