Cảnh báo tình trạng thanh thiếu niên tự chế pháo nổ trong những ngày giáp Tết Nguyên Đán năm 2026

 Hình ảnh vật liệu chế tạo pháo nổ

Thời điểm giáp tết, thanh thiếu niên có thời gian rảnh rỗi, thiếu sự quản lý của gia đình lên mạng xã hội tìm kiếm trên TikTok hay YouTube với những thao tác đơn giản hàng loạt quảng cáo hướng dẫn cách tự chế tạo pháo nổ chi tiết đến từng miligram hóa chất tràn lan trên không gian mạng lôi cuốn kích thích tâm lý tò mò thích khám phá cùng với sự thiếu hiểu biết, không biết sợ, chưa nhận thức được hậu quả, sự nguy hiểm của tự chế tạo pháo nổ đã được các thanh thiếu niên cập nhật, chia sẻ, tụ tập, lén lút đặt mua tiền chất (lưu huỳnh, KCI03…) diễn ra dưới nhiều hình thức ngụy trang tinh vi thông qua dịch vụ chuyển phát nhanh được giao đến tận cửa nhà, “làm trộm”, “đốt trộm” gây hậu quả nghiêm trọng tiềm ẩn những nguy cơ khó lường. Từ thống kê số liệu các vụ chế tạo pháo nổ ở lứa tuổi này tại Đắk Lắk những ngày giáp Tết năm 2024 với số vụ tăng đột biến. Tổng số vụ phát hiện liên quan đến pháo là 37 vụ, 150 trường hợp thì có đến 31 vụ, 137 học sinh vi phạm (chiếm tỷ lệ 83,78% tổng số vụ vi phạm tự chế tạo pháo) thu giữ 54kg hóa chất, 0.41kg thuốc nổ, 510 viên pháo tự chế. Những hình ảnh cụ thể, cùng với minh chứng cụ thể dưới đây cho thấy mức độ nguy hiểm của tự chế pháo nổ gây ra:

Các ca chấn thương do pháo nổ gây ra tại Đắk Lắk cuối năm 2024

⁽¹⁾ Ngày 14/12/2024, sau khi tìm hiểu cách chế tạo pháo nổ trên mạng xã hội, 3 em gồm L.B.H, P.C.H, L.H.A.N học sinh lớp 6 trường THPT Trần Hưng Đạo, xã Tam giang, Huyện Krông Năng (nay là xã Krông Năng) mua diêm về cùng nhau chế tạo pháo sau giờ học. Sự ngây thơ, thiếu hiểu biết đã dẫn đến một sai lầm chết người, các em sử dụng ly thủy tinh để trộn hóa chất mua tên mạng. Việc khuấy và trộn vật liệu kín và cứng trong ly thủy tinh đã tạo ra ma sát và kích nổ hỗn hợp hậu quả là em P.C.H (trực tiếp cầm ly) bị nát bàn tay phải, mất 03 ngón tay. Mảnh thủy tinh từ chiếc ly vỡ găm vào cơ thể của 03 em gây tình trạng đa chấn thương nghiêm trọng. ⁽²⁾ Ngày 19/12/2024, cháu H.V.P sinh năm 2010, huyện Ea H’ Leo (nay là xã Ea H’ Leo) tự chế tạo pháo nổ phải nhập cấp cứu tại Đa Khoa Vùng Tây Nguyên trong tình trạng dập nát bàn tay trái phải cắt bỏ 03 ngón, bị thương ở mắt phải.

Vài tiếng nổ vui tai nhưng để lại hậu quả thương tật vĩnh viễn nhẹ nhất là bỏng và dập nát phần mềm, nặng nhất là thiệt mạng, gãy xương, cụt chi, tổn thương ngực, bụng; mù mắt vĩnh viễn là ghánh nặng cho gia đình, cộng đồng và xã hội. Theo Nghị định 137/2020/NĐ-CP về quản lý, sử dụng pháo thì hành vi chế tạo, tàng trữ pháo nổ trái phép có thể bị xử lý hình sự và phạt tiền rất nặng.

Để ngăn chặn tình trạng thanh thiếu niên tự chế pháo nổ trong những ngày gần Tết Nguyên đán Bình Ngọ năm 2026 cần phải sự vào cuộc quyết liệt toàn xã hội, các ban ngành, đoàn thể, nhà trường và gia đình…

- Lực lượng Công an tiếp tục bám sát địa bàn trong dịp giáp tết “Đi từng ngõ, gõ từng nhà”, kiên quyết xử lý nghiêm các đối tượng cầm đầu buôn bán nguyên liệu nổ; tăng cường rà sát không gian mạng để chặn đứng nguồn cung cấp. Đẩy mạnh các biện pháp phòng ngừa tổng thể, phối hợp với các ban ngành liên quan tiếp tục triển khai thực hiện đặc biệt là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phương pháp, biện pháp phù hợp với tình hình thực tế từng địa bàn. Kết hợp tuyên truyền các văn bản luật đọc, giải thích các Nghị định mới và sử dụng các hình ảnh thực tế minh họa lấy các ca chấn thương do tự chế pháo nổ để học sinh thấy được cái giá phải trả cho hành động này. Mở đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm đảm bảo ANCT, TTATXH Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 nhằm phát hiện sớm, ngăn chặn kịp thời các hành vi chế tạo pháo. Phối hợp với lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra các cơ sở kinh doanh hóa chất, phân bón. Đặc biệt quản lý chặt chẽ các đơn hàng vận chuyển qua bưu điện, chuyển phát nhanh có dấu hiệu nghi vấn (người nhận là học sinh; phối hợp nhà trường, gia đình vận động học sinh, con em mình tố giác các nhóm chát rủ rê mua hóa chất trên mạng để chế tạo pháo nổ…

- Nhà trường thường xuyên giáo dục phổ biến, tuyên truyền mạnh mẽ tác hại của pháo tự chế, hậu quả và trách nhiệm pháp lý; biến những giờ sinh hoạt lớp, chào cờ thành những buổi tuyên truyền, hãy cho học sinh thấy được hình ảnh của những bàn tay, đôi mắt, khuôn mặt không còn nguyên vẹn, tạo sức răn đe mạnh mẽ để các em nói không với pháo. Trong nhà trường có Pano, áp phích cảnh báo nguy hiểm của pháo đặc biệt trong thời trước, trong và sau Tết Nguyên Đán. Cảnh báo học sinh không truy cập, không làm theo các video hướng dẫn chế tạo pháo; kiểm tra, phát hiện dấu hiệu bất thường. 

- Cha mẹ hãy dành thời gian quan tâm, giám sát con cái đặc biệt việc sử dụng tiền bạc, kiểm tra các gói hàng online con nhận, giám sát lịch sử truy cập mạng của con. Phát hiện các mùi hóa chất lạ, bột lạ, giấy vở bị cắt vụn, bột than trong nhà hoặc vắng nhà, tụ tập bất thường đến những nơi vắng vẻ... 

- Các tổ chức đoàn thể (thanh niên, phụ nữ) phát huy vai trò xung kích, hãy là những tuyên truyền viên tích cực tại khu dân cư, vận động từng hội viên ký cam kết không để con em mình vi phạm.

- Người dân hãy là “tai mắt” của cộng đồng, khi phát hiện nghi vấn về chế tạo pháo nổ, tàng trữ pháo, hãy báo ngay cho cơ quan Công an nơi gần nhất qua đường dây nóng hoặc ứng dụng VNeID. Bao che chính là đang tiếp tay cho những tai nạn xảy ra, 

Không ai muốn đón một cái Tết đau thương đầy nước mắt; nằm trong bệnh viện hay ở cơ quan Công an. Hãy để tiếng pháo nổ lùi về với quá khứ thay vào đó là tiếng cười vui, an toàn đón một cái tết sum vầy, vui vẻ và tràn đầy hạnh phúc bên gia đình và người thân.