Cây nêu ngày Tết - hiểm họa khôn lường

(Ảnh minh họa)

Ngày nay, khi xã hội hiện đại, mật độ dân cư ngày càng cao, hạ tầng kỹ thuật ngày càng phức tạp, việc duy trì phong tục dựng cây nêu một cách tự phát, thiếu hiểu biết và không tuân thủ các quy định về an toàn đang tiềm ẩn nhiều hiểm họa nghiêm trọng. Đặc biệt trong dịp Tết Bính Ngọ 2026, khi nhu cầu vui xuân, trang trí nhà cửa tăng cao, nguy cơ tai nạn liên quan đến việc dựng cây nêu cần được nhìn nhận đúng mức và có biện pháp phòng ngừa kịp thời.

Trước hết, cần thẳng thắn nhìn nhận rằng cây nêu truyền thống thường được làm từ tre, trúc hoặc cây gỗ cao từ 5 đến 10 mét, thậm chí có nơi dựng cây nêu cao hơn để “lấy vía” đầu năm. Nếu việc chọn vị trí, gia cố chân trụ và neo giữ không đảm bảo kỹ thuật, cây nêu rất dễ bị nghiêng, đổ khi gặp gió lớn, mưa giông hoặc va chạm từ bên ngoài. Hậu quả có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng, gây thương tích cho người qua lại trong những ngày Tết đông đúc.

Bên cạnh đó, một hiểm họa đặc biệt nguy hiểm nhưng thường bị xem nhẹ là nguy cơ mất an toàn điện. Hiện nay, tại nhiều khu dân cư, đường dây điện, cáp viễn thông được mắc chằng chịt, chạy ngang trước cửa nhà hoặc dọc theo các tuyến đường liên thôn, liên tổ. Việc dựng cây nêu gần hoặc chạm vào đường dây điện cao thế, trung thế hay hạ thế có thể dẫn đến chập điện, phóng điện, gây cháy nổ, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản của nhân dân. Thực tế đã có nhiều vụ tai nạn thương tâm xảy ra chỉ vì sự chủ quan, thiếu hiểu biết khi dựng cây nêu hoặc treo đồ trang trí kim loại lên cây nêu gần đường điện.

Mới đây nhất, vào ngày 01/02/2026 tại xã Nhân Hòa, tỉnh Nghệ An 01 cặp vợ chồng dựng cây nêu bằng tre dài hơn 10 m trước cổng nhà ở thôn Thành Tiến, xã Nhân Hòa để đón Tết Bính Ngọ 2026. Khi cây tre còn tươi được nâng lên cao, phần ngọn vướng vào đường dây điện 35 kV khiến cả hai bị phóng điện, ngã xuống đất, vụ việc khiến người vợ bị bỏng nặng có nguy cơ phải cắt cụt chi.

Trước Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, trên địa bàn cả nước xảy ra nhiều vụ tai nạn thương tâm liên quan đến dựng cây nêu ngày tết, điển hình là vụ việc ở phường Phú Bài, thị xã Hương Thủy, TP Huế (nay là phường Phú Bài, TP. Huế) vào chiều 22/1/2025, khiến 05 người bị điện giật gây thương tích, hay như vụ việc ở xã Thanh Sơn, huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hoá (nay là xã Thanh Quân, tỉnh Thanh Hóa) xảy ra ngày 16/01/2025 đã khiến 2 người thương vong.

Không chỉ vậy, việc trang trí cây nêu bằng các vật dễ cháy như giấy, vải, pháo giả, đèn lồng sử dụng điện không đảm bảo chất lượng cũng tiềm ẩn nguy cơ hỏa hoạn. Trong điều kiện thời tiết hanh khô dịp Tết, chỉ một tia lửa nhỏ từ chập điện hoặc hương, nến cũng có thể gây cháy lan, ảnh hưởng đến nhiều hộ gia đình xung quanh. Hậu quả của cháy nổ trong những ngày đầu năm không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn để lại tâm lý lo lắng, bất an, làm mất đi không khí vui tươi, đầm ấm của ngày Tết cổ truyền.

Ngoài các nguy cơ về an toàn tính mạng và tài sản, việc dựng cây nêu không đúng nơi quy định còn ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị và trật tự an toàn giao thông. Ở một số địa phương, cây nêu được dựng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, gây cản trở việc đi lại của người dân và phương tiện giao thông. Khi xảy ra sự cố đổ gãy, hậu quả càng trở nên nghiêm trọng, đặc biệt trong trường hợp xe cộ đang lưu thông với mật độ cao trong dịp Tết.

Xuất phát từ thực tế trên, việc tuyên truyền, vận động nhân dân nâng cao ý thức, thay đổi nhận thức về tục dựng cây nêu là hết sức cần thiết. Chúng ta không phủ nhận giá trị văn hóa, tâm linh của phong tục truyền thống, nhưng cần hiểu rằng mọi phong tục đều cần được điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện thực tế của đời sống hiện đại, đặt yếu tố an toàn lên hàng đầu.

Các cấp chính quyền, ban ngành, đoàn thể cần tăng cường công tác tuyên truyền trước và trong dịp Tết Bính Ngọ 2026, thông qua hệ thống loa truyền thanh, bảng tin, mạng xã hội và các buổi họp dân. Nhắc nhở hoặc xử lý những trường hợp dựng cây nêu có nguy cơ mất an toàn, gây cản trở giao thông...

Các hộ gia đình có nhu cầu duy trì phong tục dựng cây nêu, cần khuyến khích lựa chọn hình thức phù hợp, an toàn hơn như dựng cây nêu nhỏ, mang tính tượng trưng; tuyệt đối không dựng gần đường dây điện, không lấn chiếm lối đi chung; đảm bảo cây được chôn, cố định chắc chắn; không treo các vật nặng, sắc nhọn hoặc dễ cháy. Trường hợp không đảm bảo các điều kiện an toàn, nên mạnh dạn thay thế bằng các hình thức trang trí Tết khác như treo câu đối, đèn lồng, tiểu cảnh xuân vừa đẹp mắt, vừa an toàn.

Mỗi người dân, cần nêu cao tinh thần trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng. Không vì tâm lý “làm theo lệ làng” hay “có cho có” mà xem nhẹ những nguy cơ có thể xảy ra. Một cái Tết an vui, trọn vẹn không chỉ nằm ở việc giữ gìn phong tục, mà quan trọng hơn là đảm bảo an toàn, bình yên cho mọi người.

Tết Bính Ngọ 2026 đang đến gần. Hãy để mùa xuân mới thực sự là mùa của đoàn viên, hạnh phúc và an lành. Mỗi người dân hãy chung tay thực hiện nếp sống văn minh, an toàn trong dịp Tết; giữ gìn những giá trị truyền thống tốt đẹp theo cách phù hợp, khoa học và có trách nhiệm. Đó chính là cách thiết thực nhất để gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời xây dựng cộng đồng an toàn, văn minh và phát triển bền vững.