Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao phối hợp tham mưu triển khai thực hiện có hiệu quả Chiến dịch “không một mình”

Qua thực tiễn đấu tranh với loại tội phạm này, lực lượng chức năng nhận thấy, đối với với mỗi nạn nhân, các đối tượng sẽ có các phương thức tiếp cận khác nhau, tuy nhiên đều được thực hiện trên cơ sở thu thập thông tin cá nhân, tấn công tâm lý, cô lập nạn nhân, chiếm đoạt tài sản và xóa dấu vết. 

Mặc dù công tác tuyên truyền, phòng ngừa tội phạm sử dụng công nghệ cao đã được các ban, ngành và cả hệ thống chính trị tập trung đẩy mạnh; tuy nhiên trên thực tế, loại tội phạm này vẫn xảy ra, bởi chúng biết khai thác vào điểm yếu tâm lý con người là “lòng tham”, “nỗi sợ hãi” và “sự thiếu hiểu biết”. “Bắt cóc online” là một cuộc tấn công vào tâm lý mà ở đó, nếu nỗi sợ hãi lấn át sự tỉnh táo của lý trí, con người sẽ tự biến mình thành nạn nhân trước những dẫn dắt, thao túng của những đối tượng xấu. Điểm yếu lớn nhất của nạn nhận không phải do chưa thành thạo sử dụng công nghệ, mà là do sự mất bình tình, sợ hãi, hoảng loạn khi nghe những lời đe dọa pháp lý, từ đó rơi vào ảo giác đang tiếp xúc với cơ quan chức năng thật và cuối cùng bị thao túng tâm lý. Bên cạnh đó, sự thiếu hiểu biết về pháp luật, non nớt về tâm lý, chưa đủ kinh nghiệm xử lý tình huống bất ngờ hay không có kỹ năng phản biện là những lý do khiến người trẻ dễ rơi vào bẫy “bắt cóc online”. Ngoài ra, chính thói quen vô tư chia sẻ thông tin cá nhân trên mạng xã hội của giới trẻ đã và đang tạo điều kiện cho tội phạm thu thập dữ liệu và xây dựng kịch bản tấn công. 

Đáng lo ngại hơn, chính là việc những thành tựu của khoa học công nghệ, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang bị các đối tượng triệt để lợi dụng (như: mô phỏng hình ảnh mặt người, nhân bản giọng nói …) nhằm “cá nhân hóa nội dung lừa đảo” , tiếp cận nạn nhân một cách nhanh chóng và chính xác. Điều này khiến cho các thủ đoạn “bắt cóc online” ngày càng tinh vi, khó nhận diện và tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng hơn bao giờ hết.

Trước tình hình trên, để ngăn chặn tình trạng “bắt cóc Online”, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Đắk Lắk đã chủ động tham mưu Công an tỉnh triển khai có hiệu quả chiến dịch “không một mình”; qua đó kịp thời phối hợp với các sở, ban, ngành nhất là Sở Giáo dục và Đào tạo trong việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức, phương thức, thủ đoạn của tội phạm nói chung và tội phạm sử dụng công nghệ cao nói riêng đến học sinh, sinh viên với nhiều hình thức đa dạng, phong phú và thiết thực như: Tuyên truyền vào các buổi chào cờ, sinh hoạt đầu giờ, trên các hội nhóm, diễn đàn mạng xã hội của học sinh, sinh viên …; xây dựng “Cẩm nang”, bài thuyết trình phòng, chống hoạt động “bắt cóc online” để lồng ghép vào nội dung tuyên truyền; tổ chức 102 buổi tọa đàm, tuyên truyền với 29.455 lượt cán bộ, công chức, viên chức, học sinh, sinh viên tham gia…

Bên cạnh đó, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm công nghệ cao còn chủ động tham mưu phối hợp với Tổng đài 111 - Bộ Y tế và các KOL trên địa bàn để triển khai 10 buổi workshop, livestream trực tuyến tại các điểm trường THCS, THPT (Tân Lợi, Lê Quý Đôn, Phú Xuân…) trên địa bàn; kịp thời đăng tải hơn 20 bài viết, video đưa tin trên Báo Đắk Lắk và các trang thông tin điện tử của các ban, ngành (như: Công an tỉnh, Sở Y tế tỉnh, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh...) thu hút hàng triệu lượt tương tác; góp phần đẩy mạnh công tác tuyên truyền về “bắt cóc online” và những kỹ năng xử lý tình huống trên môi trường số trong giai đoạn hiện nay.

Ngoài ra, để nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền chiến dịch “không một mình”, Phòng An ninh mạng còn chủ động khai thác, phát huy tối đa hiệu quả từ các ứng dụng khoa học công nghệ để phối hợp: Sáng tác 02 bài hát tuyên truyền về chiến dịch; tạo mã QR chứa ebook của chiến dịch dán tại các công an cấp xã, trường học trên địa bàn tỉnh với 1025 lượt tải về; phát hành hơn 100 Poster, 100 Infographic; xây dựng 424 tin, bài chương trình phóng sự, tọa đàm về chiến dịch để nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền trên phương tiện thông tin đại chúng và các nền tảng mạng xã hội. 

Đặc biệt với tinh thần chủ động tấn công, phòng ngừa tội phạm, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đã kịp thời phối hợp chặt chẽ với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các phường, xã tổ chức giải cứu thành công 03 trường hợp học sinh, sinh viên bị các đối tượng sử dụng thủ đoạn “bắt cóc Online” để uy hiếp, yêu cầu số tiền chuộc hơn 1,2 tỷ đồng.

Với những kết quả đã đạt được trong công tác tham mưu, phối hợp triển khai thực hiện, vừa qua Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh đã được Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao – Bộ Công an tặng giấy khen vì đã có thành tích xuất sắc trong việc triển khai thực hiện chiến dịch “không một mình”.

Có thể thấy rằng với thông điệp “cùng nhau an toàn trực tuyến”, chiến dịch “không một mình” hướng đến nâng cao nhận thức cộng đồng, trang bị kỹ năng an toàn trực tuyến cho thanh thiếu niên, xây dựng môi trường mạng nhân văn và đáng tin cậy, từng bước nâng cao hiệu quả trong công tác tuyên truyền phòng ngừa vấn nạn “bắt cóc online” nói riêng và phòng, chống tội phạm mạng, tội phạm sử dụng công nghệ cao nói chung. 

Thời gian qua, dưới sự chỉ đạo sâu sát, hướng dẫn kịp thời của Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng Công nghệ cao – Bộ Công an, Chiến dịch “không một mình” đã được triển khai rộng khắp trên cả nước, kết hợp truyền thông trực tuyến với sự tham gia của các nền tảng xuyên biên giới, cơ quan báo chí, nghệ sĩ và cộng đồng sáng tạo nội dung. Kèm theo đó là chuỗi tập huấn kỹ năng an toàn số cho học sinh, sinh viên tại các trường học đã góp phần rất lớn trong việc lan tỏa thông điệp: “Không ai bị bỏ lại một mình trong thế giới mạng”.

Và để chiến dịch “không một mình” tiếp tục được thành công trong thời gian tới, bên cạnh sự nỗ lực, quyết tâm của lực lượng Công an, sự đồng hành và ủng hộ mạnh mẽ của tất cả các bộ, ngành, cơ quan báo chí, truyền thông, tổ chức xã hội, doanh nghiệp và đặc biệt là các bậc phụ huynh, thầy cô giáo cùng các em học sinh, sinh viên là hết sức cần thiết. Chiến dịch “Không một mình” là lời cam kết xã hội, mọi trẻ em và thanh thiếu niên đều có quyền được an toàn và được bảo vệ trong môi trường số.

Hình ảnh Phòng An ninh mạng phối hợp tổ chức Chiến dịch“không một mình"

Hình ảnh minh họa Chiến dịch “không một mình”. Nguồn Cục An ninh mạng

Hình ảnh Phòng An ninh mạng tổ chức tuyên truyền, trao đổi trực tiếp với học sinh sinh, sinh viên.

Thực tiễn đã chứng minh “kiến thức chính là lá chắn tốt nhất trong phòng chống tội phạm mạng”. Học sinh, sinh viên nói riêng và những người yếu thế nói chung an toàn trên mạng không chỉ nhờ công nghệ, mà còn nhờ sự quan tâm, hiểu biết và sát cánh của gia đình mỗi ngày. Bảo vệ người yếu thế trên mạng không chỉ là kiểm soát mà là đồng hành, giáo dục và xây dựng một môi trường số an toàn, lành mạnh để các em có thể phát triển toàn diện. Mỗi hành động nhỏ - một lời sẻ chia, một kỹ năng được trao đi đều có thể trở thành lá chắn vững chắc trước vấn nạn “bắt cóc online”./.