Ý nghĩa quan trọng của dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân

Năm 2025, Quốc hội thông qua Luật An ninh mạng 2025 và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế hiện đại. Tuy nhiên, để pháp luật thực sự đi vào cuộc sống thì cần có cơ chế xử lý vi phạm đủ mạnh, rõ ràng và khả thi, nếu không có chế tài cụ thể, quyền bảo vệ dữ liệu cá nhân sẽ rất khó được bảo đảm trên thực tế. Trước yêu cầu cấp thiết đó, Bộ Công an đang chủ trì xây dựng dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, đây không chỉ là một văn bản pháp luật mà còn là “lá chắn” nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân trên không gian mạng.

Dự thảo Nghị định có nhiều nội dung đáng chú ý, tập trung bảo vệ thực chất quyền của người dân đối với dữ liệu cá nhân. Theo đó, người dân có quyền được biết dữ liệu nào đang bị thu thập; quyền đồng ý hoặc từ chối việc xử lý dữ liệu; quyền yêu cầu chỉnh sửa, xóa hoặc hạn chế sử dụng thông tin cá nhân của mình. Mọi hoạt động thu thập, lưu trữ, chia sẻ và sử dụng dữ liệu cá nhân đều phải có sự đồng ý rõ ràng của chủ thể dữ liệu theo quy định của pháp luật. Bên cạnh đó, chế tài xử phạt được đề xuất theo hướng tăng mạnh tính răn đe, điển hình: (1) Hành vi mua bán dữ liệu cá nhân trái phép có thể bị xử phạt đến 10 lần khoản thu bất hợp pháp. (2) Mức phạt tối đa đối với cá nhân lên tới 1,5 tỷ đồng và đối với tổ chức lên tới 3 tỷ đồng. (3) Ngoài xử phạt bằng tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm còn có thể bị đình chỉ hoạt động, tước quyền sử dụng giấy phép hoặc buộc xóa bỏ dữ liệu vi phạm… Đáng chú ý, dự thảo cũng bổ sung các quy định liên quan đến những công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây, nhận diện khuôn mặt và xử lý dữ liệu lớn, đây là những lĩnh vực đang phát triển nhanh nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ xâm phạm quyền riêng tư nếu không được quản lý chặt chẽ.

Trong thời đại số, dữ liệu cá nhân chính là tài sản quan trọng của mỗi con người. Bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ để ngăn chặn các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản mà còn góp phần bảo vệ quyền riêng tư, danh dự và sự an toàn của mỗi công dân. Vì vậy, mỗi người dân hãy chủ động tìm hiểu, đồng tình, ủng hộ và tích cực tham gia góp ý để dự thảo Nghị định sớm hoàn thiện, thực sự trở thành hành lang pháp lý vững chắc bảo vệ người dân trên không gian mạng./.