Từ “học tập” đến “thực hành” tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới

Đó cũng là tinh thần xuyên suốt của Chỉ thị số 07-CT/TW về đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới. Điểm đáng chú ý là yêu cầu “thực hành” được nhấn mạnh, hướng việc học tập đi sâu hơn vào hành động, gắn nhận thức với trách nhiệm, nhiệm vụ và kết quả thực tế của mỗi tập thể, cá nhân.

Việc đặt ra yêu cầu này có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển với những yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên và hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị. Qua quá trình triển khai học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, nhiều kết quả tích cực đã đạt được. Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục khắc phục biểu hiện hình thức, việc học tập chưa thật sự gắn chặt với chức trách, nhiệm vụ hoặc chưa tạo được những chuyển biến tương xứng trong công việc.

Bởi vậy, điều quan trọng hiện nay là tạo được bước chuyển thực chất: học để hiểu sâu, hiểu đúng; thực hành để làm tốt hơn; đồng thời lấy chất lượng, hiệu quả công việc và những kết quả cụ thể làm căn cứ đánh giá. Việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh vì thế không thể chỉ dừng lại ở nhận thức, ghi nhớ hay đăng ký nội dung làm theo, mà phải được thể hiện bằng cách mỗi cán bộ, đảng viên giải quyết công việc, ứng xử với Nhân dân và thực hiện trách nhiệm được giao.

Ảnh Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị.

Một điểm mới đáng chú ý được bài viết đề cập là sự gắn kết giữa bốn thành tố: tư tưởng, đạo đức, phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh. Đây là những nội dung có quan hệ chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau và cần được nhận thức trong một chỉnh thể thống nhất.

Trong đó, tư tưởng Hồ Chí Minh định hướng mục tiêu và hành động; đạo đức Hồ Chí Minh là nền tảng để mỗi cán bộ, đảng viên giữ gìn phẩm chất, bản lĩnh và trách nhiệm; phương pháp Hồ Chí Minh gợi mở cách thức đưa nhận thức vào thực tiễn một cách khoa học, hiệu quả; còn phong cách Hồ Chí Minh là sự thể hiện cụ thể của tư tưởng, đạo đức và phương pháp trong công việc cũng như đời sống hằng ngày. Có thể khái quát rằng: tư tưởng định hướng, đạo đức làm nền tảng, phương pháp dẫn đường và phong cách được thể hiện bằng hành động.

Nhận thức đầy đủ các nội dung trên cũng giúp việc học tập và thực hành theo Bác tránh rơi vào hình thức hoặc chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ những nội dung lý luận. Điều quan trọng hơn là mỗi cán bộ, đảng viên phải biết vận dụng phù hợp với từng lĩnh vực, địa bàn, vị trí công tác và nhiệm vụ cụ thể.

Từ yêu cầu đó, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh cần góp phần hình thành năng lực nhìn nhận đúng vấn đề, tư duy sâu sát thực tiễn, lựa chọn phương pháp phù hợp và tổ chức thực hiện có hiệu quả. Đó là sự gắn kết giữa lý luận với thực tiễn; tôn trọng thực tế khách quan; xác định đúng mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm và khâu đột phá; kiên định về nguyên tắc nhưng linh hoạt trong phương pháp; coi trọng công tác cán bộ, tinh thần nêu gương, tự phê bình và phê bình.

Trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, tinh thần ấy còn có thể được cụ thể hóa bằng phương châm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền. Khi một nhiệm vụ được xác định cụ thể người thực hiện, trách nhiệm, thời hạn, thẩm quyền và sản phẩm cần đạt được, việc học tập và thực hành theo Bác sẽ gắn trực tiếp với chất lượng, tiến độ và hiệu quả công việc, thay vì dừng lại ở những nội dung mang tính chung chung.

Cùng với đổi mới phương pháp công tác, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh phải bắt đầu từ tinh thần nêu gương của mỗi cán bộ, đảng viên, trước hết là người đứng đầu. Nêu gương không chỉ thể hiện qua lời nói mà phải được chứng minh bằng hành động, tinh thần trách nhiệm, thái độ trước công việc và kết quả hoàn thành nhiệm vụ. Người được giao trách nhiệm càng lớn càng phải gương mẫu, quyết liệt trong công việc và chịu trách nhiệm đối với quyết định của mình.

Điều đó cũng đòi hỏi xây dựng môi trường công tác khuyến khích cán bộ có tinh thần đổi mới, chủ động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; đồng thời khắc phục biểu hiện né tránh, đùn đẩy hoặc sợ trách nhiệm. Học tập và thực hành theo Bác vì vậy không chỉ là “nói đúng”, mà phải hướng tới làm thật, làm có hiệu quả và chịu trách nhiệm về kết quả công việc.

Đặc biệt, một trong những yêu cầu có ý nghĩa thực tiễn là đưa nội dung học tập, thực hành vào công việc thường xuyên của từng cơ quan, đơn vị và mỗi cán bộ, đảng viên. Kết quả không chỉ thể hiện ở số lượng hội nghị, buổi học tập hay nội dung đăng ký, mà quan trọng hơn là những chuyển biến có thể nhận thấy trong thực tế: những khó khăn được tháo gỡ, những vấn đề tồn đọng được giải quyết, chất lượng và tiến độ công việc được nâng lên, quyền và lợi ích chính đáng của Nhân dân được bảo đảm.

Từ đó, chất lượng công việc, sản phẩm thực tế và sự hài lòng của Nhân dân trở thành những căn cứ quan trọng để nhìn nhận hiệu quả của quá trình học tập và thực hành. Đây cũng chính là sự cụ thể hóa tinh thần lấy Nhân dân làm trung tâm, lấy phục vụ Nhân dân làm mục tiêu trong hoạt động công vụ.

Đối với lực lượng Công an nhân dân, những yêu cầu trên càng gắn chặt với nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và phục vụ Nhân dân. Thực hành theo Bác trước hết được thể hiện trong từng nhiệm vụ hằng ngày của mỗi cán bộ, chiến sĩ: chủ động nắm chắc tình hình, sâu sát địa bàn, gần dân, trọng dân, lắng nghe ý kiến của Nhân dân; giải quyết công việc đúng quy định, đúng thời hạn; không gây phiền hà; không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; luôn tìm giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác.

Trong điều kiện chuyển đổi số và sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ, tinh thần chủ động học tập và đổi mới còn đòi hỏi mỗi cán bộ, chiến sĩ không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng số, ứng dụng khoa học, công nghệ vào công tác; đổi mới phương pháp làm việc để phục vụ người dân ngày càng thuận tiện, hiệu quả hơn. Với người đứng đầu, tinh thần nêu gương phải được thể hiện trong chỉ đạo, kiểm tra, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm đến cùng đối với nhiệm vụ được giao.

Nhìn rộng hơn, yêu cầu chuyển từ “học tập” sang “thực hành” đặt việc học và làm theo Bác vào chính thực tiễn công tác, chiến đấu, lao động và đời sống hằng ngày. Mỗi cán bộ, đảng viên cần tự xác định những việc cụ thể phù hợp với chức trách của mình, từ đổi mới phương pháp làm việc, nâng cao trách nhiệm, sâu sát cơ sở, chống quan liêu, hình thức, lãng phí đến chủ động tháo gỡ khó khăn và giải quyết những vấn đề chính đáng của Nhân dân.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, theo nội dung bản thảo, việc thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh cần tiếp tục gắn với xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; phát triển kinh tế - xã hội; đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân.

Thực hành theo Bác vì thế không phải là điều xa vời, mà bắt đầu từ chính công việc mỗi ngày: nói đi đôi với làm, làm việc có trách nhiệm, gần dân, trọng dân, vì Nhân dân phục vụ; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và luôn tìm cách hoàn thành nhiệm vụ tốt hơn.

Khi tư tưởng trở thành nhận thức, đạo đức trở thành nguyên tắc, phương pháp trở thành cách làm và phong cách trở thành hành vi thường xuyên, việc học tập và thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh sẽ tạo thành sức mạnh nội sinh, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên nói chung, cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân nói riêng thực sự tận tụy, trách nhiệm, liêm chính, năng động và sáng tạo.

Thực hành theo Bác chính là biến những điều đã học thành việc làm cụ thể, biến trách nhiệm thành kết quả công việc và lấy niềm tin, sự hài lòng của Nhân dân làm động lực để mỗi cán bộ, chiến sĩ tiếp tục nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.