Thẻ tín dụng – cần hiểu luật, không để mắc bẫy

Về bản chất, thẻ tín dụng là phương tiện để ngân hàng cấp cho khách hàng một hạn mức chi tiêu nhất định. Chẳng hạn, một người được cấp hạn mức 50 triệu hoặc 100 triệu đồng có thể sử dụng thẻ để thanh toán trước và hoàn trả cho ngân hàng theo thời hạn quy định. Trong một khoảng thời gian nhất định, nếu khách hàng thanh toán đầy đủ đúng hạn, có thể được miễn lãi theo chính sách của ngân hàng. Ngược lại, nếu không thanh toán hoặc thanh toán không đầy đủ, khách hàng có thể phải chịu lãi suất, phí và các khoản chi phí liên quan theo thỏa thuận và quy định của tổ chức phát hành thẻ.

Một trong những vấn đề người dân cần đặc biệt lưu ý là việc sử dụng thẻ tín dụng để rút tiền mặt. So với thanh toán hàng hóa, dịch vụ, giao dịch rút tiền mặt thường phải chịu phí và lãi suất cao hơn. Chẳng hạn, nếu phí rút tiền ở mức 4%, việc rút 10 triệu đồng có thể phát sinh ngay 400.000 đồng phí, chưa kể các khoản lãi liên quan. Nếu người sử dụng tiếp tục phải vay tiền để đáo hạn hoặc không có khả năng thanh toán đúng hạn, khoản nợ có thể nhanh chóng tăng lên, dẫn đến áp lực tài chính, nợ quá hạn và ảnh hưởng đến lịch sử tín dụng.

Đáng lưu ý, việc thiếu hiểu biết về cách sử dụng thẻ tín dụng cũng có thể tạo điều kiện để các đối tượng xấu lợi dụng. Một số đối tượng thường đánh vào tâm lý cần tiền mặt, khó khăn về tài chính của người dân để đưa ra lời mời chào như “rút tiền mặt từ thẻ tín dụng”, “đáo hạn thẻ”, “rút tiền không cần chứng minh thu nhập” hoặc hỗ trợ làm thủ tục mở thẻ trực tuyến. Người dân nếu không tìm hiểu kỹ rất dễ cung cấp thông tin cá nhân, thông tin thẻ hoặc tham gia vào những giao dịch tiềm ẩn rủi ro pháp lý.

Thực tế này đã được thể hiện qua một vụ án được Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk điều tra, làm rõ trong tháng 5/2026 về hành vi “Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản”. Các đối tượng đã lợi dụng nhu cầu cần tiền mặt và sự hạn chế về kiến thức công nghệ của một số người dân để tư vấn mở thẻ tín dụng trực tuyến. Sau khi khách hàng nhận thẻ, các đối tượng tiếp tục giới thiệu dịch vụ rút tiền mặt thông qua hình thức “mua hàng” bằng thẻ tín dụng.

Theo kết quả điều tra, các đối tượng đã lợi dụng những sơ hở trong công tác kiểm tra, giám sát để thực hiện các giao dịch mua hàng khống thông qua một số cổng thanh toán trung gian, qua đó rút tiền tín dụng từ ngân hàng và chuyển lại cho chủ thẻ sau khi trừ khoản tiền hưởng lợi từ 5% đến 10% trên số tiền giao dịch. Hành vi của các đối tượng đã được cơ quan điều tra đề nghị truy tố, xử lý theo quy định của pháp luật.

Đối với các chủ thẻ, phần lớn là những người gặp khó khăn về tài chính, chưa am hiểu về công nghệ thông tin và chưa hiểu đầy đủ các quy định khi sử dụng thẻ tín dụng. Khi nhận tiền mặt, họ phải chịu khoản phí cao, đồng thời nếu không có khả năng hoàn trả đúng hạn cho ngân hàng sẽ tiếp tục phải chịu lãi suất quá hạn và các chi phí liên quan. Qua điều tra, cơ quan chức năng xác định những người này là bị hại, nhưng đồng thời cũng giáo dục, cảnh báo về trách nhiệm của chủ thẻ trong việc sử dụng thẻ đúng mục đích, đúng quy định; trường hợp tiếp tục tham gia các giao dịch vi phạm pháp luật thì có thể bị xử lý theo quy định.

Từ thực tiễn điều tra vụ án, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk đã có văn bản kiến nghị các cơ quan, tổ chức liên quan khắc phục những nguyên nhân, điều kiện có thể tạo sơ hở để các đối tượng lợi dụng thực hiện hành vi phạm tội. Đây cũng là lời cảnh báo đối với các tổ chức phát hành thẻ, tổ chức thanh toán và đơn vị cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán cần tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện các giao dịch bất thường, giao dịch có dấu hiệu gian lận hoặc giao dịch khống để ngăn chặn từ sớm.

Đối với người dân, điều quan trọng nhất là phải hiểu rõ thẻ tín dụng không phải là tiền được cho không, mà là một khoản tín dụng phải hoàn trả theo thời hạn và điều kiện đã thỏa thuận với ngân hàng. Trước khi mở hoặc sử dụng thẻ, cần tìm hiểu kỹ hạn mức, thời gian miễn lãi, lãi suất, phí rút tiền mặt, phí chậm thanh toán và các điều khoản liên quan. Tuyệt đối không vì nhu cầu tiền mặt trước mắt mà thực hiện các giao dịch “mua hàng khống”, nhờ người khác rút tiền hoặc cho thuê, cho mượn thẻ để nhận tiền.

Người sử dụng thẻ cũng cần tuyệt đối bảo mật số thẻ, mã PIN, mật khẩu, mã OTP và các thông tin xác thực. Không cung cấp những thông tin này cho người tự xưng là nhân viên ngân hàng hoặc người lạ qua điện thoại, tin nhắn, mạng xã hội. Khi có nhu cầu giao dịch, chỉ sử dụng ứng dụng, website và các kênh chính thức của ngân hàng; không truy cập đường link lạ, không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc và không thực hiện theo hướng dẫn của người không xác thực được danh tính.

Bên cạnh đó, cần thường xuyên kiểm tra lịch sử giao dịch, thông báo biến động số dư và chủ động liên hệ với ngân hàng ngay khi phát hiện giao dịch bất thường. Người dân cũng cần đặc biệt cảnh giác với các lời mời chào “rút tiền mặt thẻ tín dụng phí thấp”, “đáo hạn thẻ”, “vay tiền nhanh”, “hoàn tiền”, “nhận thưởng” hoặc các dịch vụ tài chính yêu cầu cung cấp thông tin thẻ, tài khoản, mã OTP.

Trong bối cảnh thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phát triển, việc sử dụng thẻ tín dụng đúng cách không chỉ giúp người dân tận dụng được tiện ích của ngân hàng số mà còn bảo vệ an toàn tài chính cá nhân. Hiểu đúng, sử dụng đúng và bảo mật thông tin chính là cách tốt nhất để người dân không biến sự tiện lợi của thẻ tín dụng thành “cái bẫy” cho chính mình và không vô tình tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật. Khi phát hiện giao dịch bất thường hoặc có dấu hiệu lừa đảo, người dân cần nhanh chóng liên hệ với ngân hàng và cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn, xử lý kịp thời./.