Phát huy nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài trong tình hình mới

 Kết luận số 12-KL/TW, ngày 12/8/2021 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW, Chỉ thị số 45-CT/TW của Bộ Chính trị về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài trong tình hình mới đã nhấn mạnh yêu cầu: "Đại đoàn kết toàn dân tộc là nguồn sức mạnh, là nhân tố quyết định thắng lợi của sự nghiệp cách mạng". Đối với địa bàn chiến lược Tây Nguyên nói chung và tỉnh Đắk Lắk nói riêng, việc phát huy vai trò của NVNONN vừa là cơ hội lớn để thu hút nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội, vừa là yêu cầu cấp bách trong công tác bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội. Thời gian qua, dưới sự chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh, Công an tỉnh Đắk Lắk đã chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp công tác, kết hợp chặt chẽ giữa công tác quản lý nhà nước với công tác vận động quần chúng, khơi dậy tinh thần yêu nước, hướng về cội nguồn của kiều bào, đồng thời chủ động phòng ngừa, đấu tranh ngăn chặn các hoạt động lợi dụng kiều bào xâm phạm an ninh quốc gia.

Trong xu thế toàn cầu hóa, cộng đồng người gốc Đắk Lắk ở nước ngoài không ngừng phát triển cả về số lượng và chất lượng. Hiện nay, theo thống kê sơ bộ, có hơn 22.000 người Đắk Lắk đang sinh sống, học tập, lao động tại 46 quốc gia trên thế giới. Đây không chỉ đơn thuần là cộng đồng dân cư xa xứ, mà chính là đội ngũ "sứ giả" đối ngoại nhân dân đặc biệt quan trọng, giữ vai trò cầu nối lịch sử và văn hóa giữa địa phương với bạn bè quốc tế, đồng thời là nhân tố tích cực góp phần lan tỏa hình ảnh một đất nước Việt Nam hòa bình, đổi mới, năng động và hiếu khách. Đại đa số kiều bào gốc Đắk Lắk có tinh thần yêu nước, tự tôn dân tộc, luôn hướng về quê hương, mong muốn đóng góp trí tuệ, nguồn lực tài chính để xây dựng quê hương, đặc biệt là trong các hoạt động nhân đạo, từ thiện, đầu tư sản xuất kinh doanh, phát triển du lịch sinh thái, văn hóa và nông nghiệp công nghệ cao. Trong những năm qua, Công an tỉnh Đắk Lắk đã làm tốt vai trò tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai hiệu quả các chính sách bảo hộ công dân, tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục hành chính, xuất nhập cảnh, cư trú, đầu tư cho kiều bào khi về địa phương. Lực lượng Công an toàn tỉnh đã chủ động tiếp cận, xây dựng và duy trì mối liên hệ chặt chẽ với thân nhân kiều bào ở trong nước, qua đó gián tiếp tuyên truyền, phổ biến đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến cộng đồng NVNONN. Minh chứng rõ nét cho niềm tin chiến lược và tinh thần hướng về cội nguồn của cộng đồng kiều bào chính là sự tăng trưởng mạnh mẽ của nguồn lực tài chính và chất xám đổ về địa phương. Từ năm 2004 đến nay, tổng lượng kiều hối gửi về tỉnh Đắk Lắk ước tính đạt 1,8 tỷ USD; riêng năm 2024 đạt 158 triệu USD, mức cao nhất trong hai thập kỷ qua. Nguồn lực tài chính bền vững này không chỉ là dòng vốn quan trọng đóng góp trực tiếp vào hệ thống hạ tầng cơ sở và các chương trình an sinh xã hội tại các buôn, làng, mà còn kích thích các dòng đầu tư nội địa phát triển.

Đoàn đại biểu gồm 110 kiều bào trẻ từ 31 quốc gia và vùng lãnh thổ tặng quà thiện nguyện tại Buôn Tuôr B, tỉnh Đắk Lắk

Đáng chú ý, đi kèm với nguồn lực tài chính là sự dịch chuyển mạnh mẽ của nguồn "chất xám" từ các chuyên gia, trí thức kiều bào. Lực lượng này đã mang theo tri thức khoa học, công nghệ hiện đại và kinh nghiệm quản trị tiên tiến từ các quốc gia phát triển như Mỹ, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc,… về ứng dụng tại quê nhà thông qua các dự án công nghệ cao, y tế kỹ thuật sâu và giáo dục chất lượng cao,.... Nhiều dự án có vốn đầu tư và sự đồng hành của kiều bào đã và đang phát huy hiệu quả, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn, nâng cao đời sống của đồng bào các dân tộc trên địa bàn. Đặc biệt, trong công tác bảo vệ an ninh quốc gia, một bộ phận lớn kiều bào đã trở thành những "sứ giả" trực tiếp đấu tranh, phản bác các luận điệu xuyên tạc, vu khống của các thế lực thù địch về tình hình nhân quyền, dân tộc, tôn giáo tại Tây Nguyên, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định của địa phương.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phát huy vai trò của NVNONN tại Đắk Lắk vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức xuất phát từ cả yếu tố khách quan lẫn chủ quan. Địa bàn Tây Nguyên luôn là trọng điểm mà các thế lực thù địch, phản động lưu vong tập trung chống phá quyết liệt. Sự phân hóa trong cộng đồng NVNONN nhất là giữa thế hệ cũ (di cư trước năm 1975) và thế hệ trẻ sinh ra, lớn lên ở nước ngoài tạo ra những rào cản lớn về nhận thức. Một bộ phận kiều bào trẻ do thiếu thông tin chính thống, chịu tác động thường xuyên bởi truyền thông sai lệch của các tổ chức phản động nên còn có cái nhìn định kiến, thiếu khách quan về tình hình trong nước. Trong khi đó, công tác quản lý nhà nước, nắm tình hình đối với các đối tượng là NVNONN về địa phương có lúc, có nơi còn bị động; sự phối hợp giữa lực lượng Công an với các sở, ban, ngành (như Ngoại vụ, Mặt trận Tổ quốc, Ban Tôn giáo, Ban Dân tộc) có thời điểm chưa thực sự đồng bộ, chặt chẽ. Hệ thống cơ sở dữ liệu về kiều bào và thân nhân kiều bào chưa được số hóa hoàn chỉnh, gây khó khăn cho việc phân loại, đánh giá và xây dựng kế hoạch vận động, đấu tranh mang tính chuyên sâu, dài hạn.

Để giải quyết các khó khăn nêu trên, đồng thời khơi dậy tối đa lòng yêu nước, nguồn lực của cộng đồng NVNONN phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ an ninh quốc gia trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, trong thời gian tới lực lượng Công an tỉnh sẽ tăng cường phối hợp các cơ quan, ban, ngành triển khai đồng bộ, toàn diện các giải pháp sau đây:

Thứ nhất, nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác nắm tình hình, tham mưu chiến lược và hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành, chủ động đổi mới tư duy, nâng cao năng lực dự báo chiến lược về xu hướng dịch chuyển, tâm lý, thái độ chính trị của cộng đồng NVNONN gốc Đắk Lắk theo từng địa bàn quốc gia cụ thể. Tập trung xây dựng, cập nhật và số hóa đồng bộ hệ thống Cơ sở dữ liệu về kiều bào và thân nhân kiều bào, liên thông với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để phục vụ công tác quản lý và hỗ trợ thủ tục hành chính. Trên cơ sở đó, Công an tỉnh chủ động tham mưu cho Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh xây dựng các chương trình, đề án tổng thể về vận động kiều bào; phối hợp chặt chẽ với Văn phòng UBND tỉnh, Mặt trận Tổ quốc tỉnh, Sở Dân tộc và Tôn giáo thiết lập cơ chế trao đổi thông tin thường xuyên. 

Thứ hai, phối hợp với các cơ quan thông tấn, báo chí xây dựng các chuyên mục, phóng sự sinh động bằng nhiều ngôn ngữ (bao gồm cả tiếng dân tộc thiểu số như tiếng Êđê) phản ánh chân thực thành tựu phát triển kinh tế, xã hội, chính sách tự do tín ngưỡng, tôn giáo của địa phương. Sử dụng hiệu quả các ứng dụng internet, mạng xã hội (Facebook, YouTube, TikTok, Zalo) để lan tỏa thông tin tích cực, đấu tranh phản bác trực diện, sắc bén các luận điệu xuyên tạc, chống phá; đồng thời khơi dậy lòng tự hào về bản sắc văn hóa Tây Nguyên, từ đó nâng cao tinh thần tự giác bảo vệ quê hương của kiều bào.

Thứ ba, đẩy mạnh cải cách hành chính, tạo điều kiện thuận lợi và bảo hộ quyền lợi hợp pháp của NVNONN khi về địa phương, tiếp tục rà soát, đơn giản hóa tối đa các thủ tục hành chính liên quan đến xuất nhập cảnh, đăng ký cư trú, cấp thẻ tạm trú, thường trú, xác nhận nguồn gốc Việt Nam cho kiều bào. Chủ động tham mưu cơ chế phối hợp bảo hộ an toàn cho các dòng vốn đầu tư, sở hữu bất động sản hợp pháp của kiều bào tại địa phương theo đúng quy định của pháp luật, tạo niềm tin chiến lược để kiều bào yên tâm cống hiến.

Thứ tư, chú trọng phát huy vai trò của người có uy tín, chức sắc tôn giáo, gia đình, thân nhân kiều bào ở trong nước để làm "cầu nối" vững chắc; thường xuyên gặp gỡ, động viên, tặng quà, hỗ trợ ổn định đời sống cho các gia đình có con em, người thân đang sinh sống ở nước ngoài, nhất là các hộ đồng bào DTTS nghèo, khó khăn. Qua đó, hướng dẫn họ thường xuyên liên lạc, khuyên bảo, giải thích cho người thân ở nước ngoài không nghe, không tin và không tham gia các tổ chức phản động; tích cực lao động, học tập chấp hành tốt pháp luật nước sở tại và tích lũy nguồn lực hướng về xây dựng gia đình, buôn, làng.

Phát huy vai trò của người Việt Nam ở nước ngoài trong tình hình mới là một cuộc vận động chính trị sâu sắc, toàn diện, vừa mang tính chiến lược lâu dài, vừa mang tính thời sự cấp bách đối với công tác bảo vệ an ninh quốc gia và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Đắk Lắk. Thấm nhuần quan điểm "lấy dân làm gốc", coi kiều bào là một bộ phận không thể tách rời của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, lực lượng Công an tỉnh Đắk Lắk quyết tâm đổi mới mạnh mẽ tư duy, biện pháp công tác; kết hợp nhuần nhuyễn giữa "xây" và "chống", giữa vận động, thuyết phục với đấu tranh. Với sự phối hợp chặt chẽ của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng, ủng hộ của quần chúng nhân dân, công tác đối với NVNONN của Công an tỉnh Đắk Lắk chắc chắn sẽ đạt được nhiều thành tựu mới, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, xây dựng tỉnh Đắk Lắk ngày càng giàu đẹp, văn minh, bản sắc, xứng đáng là lõi sinh thái, kinh tế vững vàng của vùng chiến lược Tây Nguyên./.