Luật Hàng không dân dụng (sửa đổi) và những điểm mới về bảo đảm an ninh hàng không

Ảnh: Cảng hàng không Tuy Hòa.

Luật dành riêng Chương IX (từ Điều 91 đến Điều 98) quy định về an ninh hàng không, khẳng định đây là bộ phận cấu thành quan trọng của an ninh quốc gia. Theo đó, Bộ Công an là cơ quan thực hiện chức năng quản lý nhà nước về an ninh hàng không. Lực lượng Quản lý xuất nhập cảnh được giao nhiệm vụ trực tiếp tham mưu, xây dựng, tổ chức thực hiện và duy trì Chương trình an ninh hàng không quốc gia; chủ động phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và đấu tranh với các hành vi can thiệp bất hợp pháp vào hoạt động hàng không dân dụng như khủng bố, cướp tàu bay, buôn lậu, gây rối hoặc các hành vi đe dọa an ninh khác.

Việc phân định rõ trách nhiệm giữa Nhà chức trách hàng không và Nhà chức trách an ninh hàng không theo quy định của Luật góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời bảo đảm phù hợp với các tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) và Công ước Chicago.

Cùng với Luật, Nghị định số 215/2026/NĐ-CP về an ninh hàng không cũng có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, quy định cụ thể các biện pháp kiểm soát an ninh như soi chiếu người, hành lý, hàng hóa; kiểm soát người và phương tiện ra, vào khu vực hạn chế; thu thập, xử lý thông tin phục vụ công tác bảo đảm an ninh; đào tạo lực lượng an ninh hàng không chuyên trách. Đồng thời, nghị định cũng quy định các chế tài nghiêm khắc đối với các hành vi gây rối tại cảng hàng không, sử dụng giấy tờ giả, đe dọa có bom, mìn, chất nổ hoặc các hành vi ảnh hưởng đến an ninh, an toàn hàng không. Tùy tính chất, mức độ vi phạm, người vi phạm có thể bị cấm bay từ 3 tháng đến 12 tháng, thậm chí cấm bay vĩnh viễn trong những trường hợp đặc biệt nghiêm trọng.

Ảnh: Hành khách thực hiện thủ tục kiểm soát an ninh.

Việc tăng cường vai trò của Bộ Công an trong công tác bảo đảm an ninh hàng không sẽ góp phần xây dựng hệ thống kiểm soát an ninh chặt chẽ, đồng bộ và hiện đại hơn. Qua đó, bảo vệ tính mạng, tài sản của hành khách, tổ bay và lực lượng phục vụ mặt đất; bảo đảm hoạt động hàng không an toàn, thông suốt; tạo môi trường thuận lợi để phát triển du lịch, thương mại, đầu tư; đồng thời nâng cao vị thế của Việt Nam trong việc thực hiện các tiêu chuẩn quốc tế về an ninh hàng không và bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh quốc gia trên không phận.

Ảnh: Hoạt động khai thác bay tại Cảng hàng không Tuy Hòa.

An ninh hàng không là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Mỗi người dân, mỗi hành khách cần nghiêm túc chấp hành các quy định về kiểm tra, kiểm soát an ninh tại sân bay; không mang theo vật phẩm nguy hiểm, không tung tin thất thiệt hoặc đùa giỡn về bom, mìn, chất nổ; đồng thời tích cực phối hợp, hỗ trợ lực lượng chức năng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Khi phát hiện các hành vi hoặc dấu hiệu có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, an toàn hàng không, cần kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng để xử lý theo quy định.

Ảnh: Tàu bay tiếp cận đường cất, hạ cánh tại Cảng hàng không Tuy Hòa.

Việc triển khai Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi) cùng các văn bản hướng dẫn thi hành sẽ tạo nền tảng pháp lý vững chắc để nâng cao hiệu quả công tác bảo đảm an ninh hàng không trong tình hình mới. Với sự vào cuộc của các lực lượng chức năng và sự đồng hành của toàn xã hội, ngành hàng không Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển theo hướng an toàn, hiện đại và hội nhập, góp phần bảo vệ vững chắc bầu trời Tổ quốc và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.