Giá trị nhân văn trong xử lý chuyển hướng người chưa thành niên phạm tội

Hình ảnh tại phiên họp xử lý chuyển hướng

Theo tài liệu điều tra, khoảng 00 giờ 30 phút ngày 23/02/2026, B.T.K. được một nhóm người rủ đi đánh nhau tại một nhà nghỉ trên địa bàn xã Tây Hòa. K. lấy một con dao mang theo. Khi nhóm đến nhà nghỉ, giữa hai bên xảy ra xô xát. Trong lúc đánh nhau, một người trong nhóm sử dụng con dao K. mang theo chém gây thương tích cho một người dưới 16 tuổi, tỷ lệ tổn thương cơ thể 5%.

Kết quả giám định xác định con dao là dao sắc, nhọn, thuộc danh mục dao có tính sát thương cao theo quy định của Bộ Công an.

Trong quá trình làm việc với cơ quan Công an, B.T.K. thành khẩn khai báo, thừa nhận hành vi và thể hiện sự ăn năn, hối cải. K. chưa có tiền án, tiền sự, có nơi cư trú rõ ràng và phạm tội lần đầu.

Kết quả điều tra xã hội cho thấy K. có hoàn cảnh gia đình khó khăn, từ nhỏ thiếu sự chăm sóc, giáo dục của cha mẹ và được ông bà ngoại nuôi dưỡng. Hiện ông ngoại bị bệnh nặng, bà ngoại tuổi cao, điều kiện kinh tế gia đình còn nhiều khó khăn. Những yếu tố về nhân thân, hoàn cảnh gia đình và điều kiện giáo dục được xem xét trong quá trình giải quyết vụ án.

Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập được và quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên, sau khi xem xét các điều kiện và xin ý kiến lãnh đạo có thẩm quyền, các cơ quan tiến hành tố tụng thống nhất áp dụng đối với B.T.K. biện pháp “Giáo dục tại xã, phường, đặc khu” trong thời hạn 12 tháng và “Hạn chế khung giờ đi lại” trong thời hạn 06 tháng.

Xử lý chuyển hướng không có nghĩa là bỏ qua hành vi vi phạm. Người chưa thành niên vẫn phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình, thực hiện các nghĩa vụ và chấp hành sự quản lý, giáo dục, giám sát theo quy định. Điểm khác biệt là người vi phạm được tạo điều kiện nhận thức hậu quả, sửa chữa sai lầm tại gia đình và cộng đồng, tiếp tục học tập, sinh hoạt và hạn chế nguy cơ tái phạm.

Để biện pháp này phát huy hiệu quả, bên cạnh trách nhiệm của các cơ quan chức năng cần có sự phối hợp của gia đình, nhà trường, chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội. Gia đình cần quan tâm đến tâm lý, sinh hoạt, các mối quan hệ của con em; kịp thời phát hiện, định hướng khi có biểu hiện tụ tập, đánh nhau, sử dụng rượu, bia hoặc mang theo dao, vật có khả năng gây sát thương.

Vụ việc cũng là cảnh báo đối với thanh thiếu niên về hậu quả của việc giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực. Một hành động thiếu suy nghĩ có thể gây hậu quả đối với người khác và ảnh hưởng trực tiếp đến tương lai của chính người vi phạm.

Việc áp dụng xử lý chuyển hướng trong trường hợp trên cho thấy yêu cầu nghiêm minh của pháp luật được đặt song hành với mục tiêu giáo dục, phòng ngừa, giúp người chưa thành niên có cơ hội nhận ra sai lầm và tiếp tục hòa nhập cộng đồng./.