Chấp hành pháp luật về cư trú: Đúng thủ tục, đủ trách nhiệm, bảo đảm quyền lợi

Chủ nhật - 11/10/2026 11:35 3.116 0

Tự do cư trú là quyền của công dân; thực hiện đăng ký, thông báo và khai báo cư trú đúng quy định là trách nhiệm của mỗi người. Việc chấp hành đầy đủ pháp luật về cư trú giúp thông tin dân cư được cập nhật chính xác, tạo thuận lợi trong giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời phục vụ công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự tại địa phương.

Các quy định về cư trú được thực hiện theo Luật Cư trú số 68/2020/QH14 và các luật sửa đổi, bổ sung có liên quan, trong đó có Luật số 118/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Người dân cần phân biệt rõ đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, thông báo lưu trú và khai báo tạm vắng để thực hiện đúng nghĩa vụ trong từng trường hợp.

Đối với đăng ký thường trú, công dân phải đáp ứng các điều kiện tại Điều 20 Luật Cư trú. Theo khoản 4 Điều 22, người đã đăng ký thường trú mà chuyển đến chỗ ở hợp pháp khác và đủ điều kiện đăng ký thường trú có trách nhiệm đăng ký thường trú tại nơi ở mới trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày đủ điều kiện đăng ký.

Đối với đăng ký tạm trú, khoản 1 Điều 27 quy định công dân đến sinh sống tại chỗ ở hợp pháp ngoài phạm vi đơn vị hành chính cấp xã nơi đã đăng ký thường trú để lao động, học tập hoặc vì mục đích khác từ 30 ngày trở lên phải đăng ký tạm trú. Vì vậy, không nên hiểu rằng chỉ người chưa đủ điều kiện đăng ký thường trú mới phải thực hiện thủ tục này. Thời hạn tạm trú tối đa là 02 năm và được gia hạn nhiều lần; theo khoản 3 Điều 28, trong thời hạn 15 ngày trước ngày kết thúc thời hạn tạm trú đã đăng ký, công dân phải làm thủ tục gia hạn.

Informatics hướng dẫn đăng ký tạm trú.

Thông báo lưu trú là thủ tục khác với đăng ký tạm trú. Theo khoản 6 Điều 2 Luật Cư trú, lưu trú là việc công dân ở lại một địa điểm không phải nơi thường trú hoặc nơi tạm trú trong thời gian ít hơn 30 ngày. Điều 30, được sửa đổi bởi khoản 9 Điều 4 Luật số 118/2025/QH15, quy định khi có người lưu trú qua đêm, thành viên hộ gia đình, người đại diện cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý phương tiện và các cơ sở lưu trú khác có trách nhiệm thông báo với cơ quan đăng ký cư trú.

Trường hợp người đến lưu trú tại chỗ ở của cá nhân, hộ gia đình mà cá nhân, thành viên hộ gia đình không có mặt thì người đến lưu trú có trách nhiệm thực hiện thông báo. Thời hạn thông báo là trước 23 giờ của ngày bắt đầu lưu trú; nếu đến sau 23 giờ thì phải thông báo trước 08 giờ ngày hôm sau. Nội dung thông báo gồm thông tin nhận diện người lưu trú, lý do, thời gian và địa chỉ lưu trú.

Informatics hướng dẫn thông báo lưu trú.

Đối với khai báo tạm vắng, không phải mọi công dân đi khỏi nơi cư trú từ 01 ngày trở lên đều phải khai báo. Khoản 1 Điều 31 Luật Cư trú quy định cụ thể từng nhóm đối tượng, phạm vi di chuyển và thời gian vắng mặt. Mốc từ 01 ngày trở lên khi đi khỏi phạm vi đơn vị hành chính cấp xã nơi đang cư trú áp dụng đối với những người thuộc diện quy định tại điểm a, điểm b khoản này, như bị can, bị cáo đang tại ngoại, người được hưởng án treo trong thời gian thử thách và một số trường hợp đang chịu sự giám sát, quản lý, giáo dục theo pháp luật.

Người trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự hoặc đang phải thực hiện nghĩa vụ khác đối với Nhà nước theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền phải khai báo khi đi khỏi phạm vi đơn vị hành chính cấp xã nơi đang cư trú từ 03 tháng liên tục trở lên. Đối với người không thuộc các nhóm nêu trên, trách nhiệm khai báo phát sinh khi đi khỏi phạm vi đơn vị hành chính cấp xã nơi thường trú từ 12 tháng liên tục trở lên, trừ trường hợp đã đăng ký tạm trú tại nơi ở mới hoặc đã xuất cảnh ra nước ngoài.

Chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở và người quản lý cơ sở lưu trú cần phối hợp, tạo điều kiện để người đến ở thực hiện thủ tục cư trú; thực hiện đúng trách nhiệm thông báo lưu trú của mình. Người thuê nhà cũng cần chủ động đăng ký tạm trú khi thuộc trường hợp luật định, không mặc nhiên cho rằng việc ký hợp đồng thuê nhà đã thay thế thủ tục đăng ký cư trú.

Các hành vi vi phạm về đăng ký, quản lý cư trú bị xử lý theo Điều 10 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 của Chính phủ. Trong đó, quy định về cơ sở không thông báo lưu trú đã được sửa đổi, bổ sung tại Điều 35 Nghị định số 347/2026/NĐ-CP ngày 08/9/2026, có hiệu lực từ ngày 15/9/2026.

Theo khoản 1 Điều 10, cá nhân không thực hiện đúng quy định về đăng ký thường trú, tạm trú, xóa đăng ký thường trú, tạm trú, tách hộ, điều chỉnh hoặc khai báo thông tin cư trú; không thực hiện đúng quy định về thông báo lưu trú, khai báo tạm vắng; không xuất trình giấy tờ hoặc thông tin cư trú trên ứng dụng định danh quốc gia theo yêu cầu kiểm tra của cơ quan, người có thẩm quyền có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.

Cần phân biệt với trường hợp đã cư trú tại chỗ ở hợp pháp mới, đủ điều kiện đăng ký cư trú nhưng không làm thủ tục thay đổi nơi đăng ký cư trú theo quy định. Hành vi này bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng theo điểm d khoản 2 Điều 10.

Đối với cơ sở kinh doanh lưu trú, nhà ở tập thể, cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, cơ sở lưu trú ở khu công nghiệp và các cơ sở khác có chức năng lưu trú, hành vi không thực hiện thông báo lưu trú bị xử phạt theo số người không được thông báo: từ 01 đến 03 người, phạt từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng; từ 04 đến 08 người, phạt từ 4.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng; từ 09 người trở lên, phạt từ 8.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng. Căn cứ áp dụng lần lượt là điểm đ khoản 2, điểm b khoản 3 và điểm d khoản 4 Điều 10 đã được sửa đổi, bổ sung.

Đối với giấy tờ, tài liệu về cư trú, các hành vi tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung; mua, bán, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn hoặc sử dụng xác nhận thông tin cư trú, giấy tờ liên quan để thực hiện hành vi trái pháp luật; cầm cố, nhận cầm cố hoặc hủy hoại giấy tờ, tài liệu về cư trú bị phạt từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng theo các điểm a, b, c, g, h khoản 2 Điều 10.

Hành vi cho người khác đăng ký cư trú vào chỗ ở của mình để vụ lợi; cản trở quyền tự do cư trú; cản trở hoặc không chấp hành việc kiểm tra cư trú theo quy định bị phạt từ 4.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng theo các điểm a, c, d khoản 3 Điều 10.

Mức phạt từ 8.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng được áp dụng đối với hành vi cung cấp thông tin, giấy tờ, tài liệu sai sự thật hoặc làm giả, sử dụng dữ liệu giả về cư trú để thực hiện các thủ tục cư trú hay hành vi trái pháp luật khác; làm giả hoặc sử dụng thông tin cư trú giả trên ứng dụng định danh quốc gia, theo các điểm a, b, c khoản 4 Điều 10.

Các mức phạt tiền nêu trên áp dụng đối với cá nhân. Theo khoản 2 Điều 5 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP, tổ chức có cùng hành vi vi phạm bị phạt tiền gấp 02 lần mức phạt đối với cá nhân. Tùy hành vi, người vi phạm còn có thể bị tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hoặc buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp theo khoản 5, khoản 6 Điều 10.

Informatics về các hành vi vi phạm và mức xử phạt trong đăng ký, quản lý cư trú.

Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Đắk Lắk đề nghị người dân chủ động tìm hiểu, thực hiện đúng các quy định về cư trú; kê khai trung thực, đầy đủ thông tin, phối hợp với cơ quan có thẩm quyền khi kiểm tra và kịp thời phản ánh những hành vi vi phạm. Chủ cơ sở lưu trú, chủ nhà cho thuê cần quan tâm hướng dẫn người đến ở thực hiện thủ tục, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, văn minh.

Khi cần hướng dẫn, người dân liên hệ Công an xã, phường nơi cư trú hoặc Cảnh sát khu vực phụ trách địa bàn; theo dõi trang Zalo OA của Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Đắk Lắk để cập nhật thông tin.

Trang Zalo OA Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Đắk Lắk.

Quốc Tiến - Như Quỳnh

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

LIÊN KẾT WEBSITE
LƯỢT TRUY CẬP
  • Đang truy cập909
  • Máy chủ tìm kiếm6
  • Khách viếng thăm903
  • Hôm nay211,498
  • Tháng hiện tại1,933,277
  • Tổng lượt truy cập25,319,555
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây