Cảnh giác trước thủ đoạn xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng

Thời gian qua, lực lượng chức năng trên cả nước đã phát hiện, xử lý nhiều vụ việc liên quan đến hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ thông qua các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và các website bán hàng trực tuyến. Nhiều đối tượng lợi dụng các nền tảng số để quảng cáo, livestream bán hàng giả, giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng hoặc kinh doanh các sản phẩm không rõ nguồn gốc, gây thiệt hại cho chủ sở hữu quyền và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người tiêu dùng.

Tại tỉnh Đắk Lắk, cùng với sự phát triển của thương mại điện tử và các nền tảng mạng xã hội, tình trạng lợi dụng không gian mạng để kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, sử dụng hình ảnh, nhãn hiệu của các doanh nghiệp khi chưa được phép cũng tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp. Các đối tượng thường sử dụng tài khoản ảo, fanpage, hội nhóm trên mạng xã hội hoặc các nền tảng livestream để quảng cáo, giới thiệu sản phẩm, gây khó khăn cho công tác phát hiện và xử lý của các cơ quan chức năng.

Xử lý các hành vi làm giả, làm nhái sản phẩm, xâm phạm quyền sở hữu tri tuệ của cơ quan, tổ chức, nhãn hiệu công nghiệp

Trước tình hình đó, Công an tỉnh Đắk Lắk đã chủ động phối hợp với các ngành chức năng tăng cường công tác nắm tình hình trên không gian mạng; kịp thời phát hiện, xác minh, xử lý các hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và các hành vi lợi dụng không gian mạng để thực hiện vi phạm pháp luật. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật nhằm nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp trong việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và phòng ngừa các hành vi vi phạm.

Theo đánh giá của cơ quan chức năng, các đối tượng hiện nay thường sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi để che giấu hành vi vi phạm. Một trong những phương thức phổ biến là giả mạo thương hiệu trên nền tảng số bằng cách tạo lập website, fanpage hoặc tài khoản mạng xã hội có tên gọi, giao diện, biểu tượng gần giống với doanh nghiệp uy tín nhằm đánh lừa người tiêu dùng. Thậm chí, các đối tượng còn đăng ký tên miền chỉ khác một vài ký tự so với website chính thức của doanh nghiệp để đăng tải các chương trình khuyến mại hấp dẫn, từ đó bán hàng giả, hàng nhái hoặc thu thập trái phép thông tin cá nhân của khách hàng.

Bên cạnh đó, nhiều đối tượng lợi dụng tính năng livestream trên các nền tảng mạng xã hội để quảng bá, tiêu thụ hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp. Để tạo lòng tin, các đối tượng thuê người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội hoặc cắt ghép hình ảnh, video của người nổi tiếng nhằm quảng cáo sản phẩm. Sau khi giao dịch, các tài khoản nhanh chóng thay đổi thông tin hoặc khóa tài khoản để trốn tránh sự kiểm tra, xử lý của cơ quan chức năng.

Một thủ đoạn khác là xây dựng, vận hành các website cung cấp phim, sách điện tử, phần mềm và các sản phẩm số chưa được sự cho phép của chủ sở hữu quyền. Các website này thường thu lợi bất chính thông qua quảng cáo, thu phí thành viên hoặc khai thác dữ liệu người dùng, gây thiệt hại lớn cho các tổ chức, cá nhân sáng tạo nội dung.

Đáng chú ý, cùng với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), các đối tượng còn lợi dụng công nghệ để sao chép hình ảnh, thiết kế, nội dung số hoặc tạo ra các sản phẩm có nội dung tương tự sản phẩm gốc; sử dụng AI để chỉnh sửa, dựng lại video, âm nhạc hoặc các tác phẩm sáng tạo nhằm mục đích thương mại khi chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền. Những hành vi này không chỉ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ mà còn đặt ra nhiều thách thức đối với công tác quản lý nhà nước và bảo đảm an ninh, an toàn trên không gian mạng.

Trước những diễn biến trên, lực lượng Công an khuyến cáo người dân và doanh nghiệp cần nâng cao cảnh giác khi mua bán, giao dịch trên môi trường mạng; chỉ lựa chọn các website, gian hàng, tài khoản bán hàng chính thức; kiểm tra kỹ nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa trước khi giao dịch; không tiếp tay cho việc mua bán, sử dụng hoặc phát tán các sản phẩm vi phạm bản quyền, hàng giả, hàng nhái.

Đối với các doanh nghiệp, cần chủ động đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, tăng cường áp dụng các giải pháp công nghệ để bảo vệ thương hiệu và tài sản số; thường xuyên giám sát hoạt động trên không gian mạng để kịp thời phát hiện các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng trong công tác xác minh, xử lý.

Khi phát hiện các website, tài khoản mạng xã hội hoặc tổ chức, cá nhân có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, người dân cần lưu giữ các thông tin, tài liệu liên quan và thông báo đến cơ quan Công an hoặc cơ quan chức năng gần nhất để kịp thời xác minh, xử lý theo quy định của pháp luật. Công an tỉnh Đắk Lắk sẽ tiếp tục phối hợp với các lực lượng chức năng tăng cường công tác đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ trên không gian mạng, góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh và thúc đẩy phát triển kinh tế số bền vững.