Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng – “Lá chắn” pháp lý trong kỷ nguyên số

Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026

Điểm mới đáng chú ý là Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, dành riêng Điều 16 quy định về “Phòng, chống xâm hại trẻ em trên không gian mạng”. Theo đó, trẻ em được bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, vui chơi, giải trí, bảo vệ bí mật cá nhân và đời sống riêng tư trên không gian mạng. Khi trẻ em sử dụng dịch vụ trên không gian mạng, cha, mẹ hoặc người giám hộ phải đăng ký tài khoản bằng thông tin của mình và có trách nhiệm giám sát, quản lý nội dung trẻ em truy cập, đăng tải, chia sẻ. 

Đáng chú ý, Luật đã quy định trực tiếp trách nhiệm của doanh nghiệp: Phải kiểm soát nội dung để không gây nguy hại, xâm hại hoặc xâm phạm quyền trẻ em; ngăn chặn việc chia sẻ và xóa bỏ thông tin có nội dung xâm hại; xây dựng hệ thống kỹ thuật hỗ trợ ngăn chặn; phối hợp ngăn chặn nguồn phát tán và kịp thời thông báo, phối hợp với lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng thuộc Bộ Công an để xử lý. 

Nghị định 147/2024/NĐ-CP quy định Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng tiếp tục cụ thể hóa các biện pháp quản lý. Đối với trò chơi điện tử, người chơi dưới 16 tuổi phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đăng ký tài khoản và giám sát thời gian, nội dung chơi; người chơi dưới 18 tuổi được giới hạn không quá 60 phút đối với từng trò chơi và không quá 180 phút trong một ngày đối với tất cả trò chơi do doanh nghiệp cung cấp. Trò chơi phải hiển thị phân loại độ tuổi và cảnh báo về tác động của việc chơi quá thời gian quy định.

Cán bộ Công an phường Buôn Hồ tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho các em học sinh

Đáng chú ý, từ ngày 01/7/2026, chế tài xử phạt đã được quy định tại Nghị định 174/2026/NĐ-CP có mức phạt cao hơn thay thế hệ thống xử phạt trước đây trong lĩnh vực này. Điểm đáng chú ý của hệ thống pháp luật mới là trách nhiệm bảo vệ trẻ em trên không gian mạng đã được xác định cụ thể hơn đối với từng chủ thể: gia đình có trách nhiệm giám sát; doanh nghiệp phải chủ động kiểm soát, ngăn chặn nội dung nguy hại; chủ tài khoản và quản trị cộng đồng phải xử lý thông tin ảnh hưởng đến trẻ em khi có yêu cầu; các nền tảng xuyên biên giới phải phân loại, cảnh báo nội dung không phù hợp với trẻ em.

Ví dụ: Điểm a khoản 2 Điều 91 Nghị định 174/2026/NĐ-CP phạt từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng  đối với hành vi Không có biện pháp ngăn ngừa trẻ em truy nhập thông tin không có lợi trên môi trường mạng khi cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin.

Như vậy, từ quyền được bảo vệ đến trách nhiệm pháp lý và chế tài xử phạt, pháp luật đang từng bước hình thành “lá chắn” nhiều tầng nhằm xây dựng không gian mạng an toàn hơn cho trẻ em với mục tiêu: “Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng hôm nay chính là bảo vệ sự an toàn, quyền và tương lai của thế hệ công dân số Việt Nam”.