Những điểm mới của Quy định số 212-QĐ/TW về kỷ luật tổ chức đảng, đảng viên vi phạm

Kế thừa nguyên tắc, bổ sung những yêu cầu mới

Quy định số 212-QĐ/TW tiếp tục khẳng định nguyên tắc tất cả tổ chức đảng, đảng viên bình đẳng trước kỷ luật của Đảng; việc xem xét, thi hành kỷ luật phải bảo đảm đúng nguyên tắc, quy trình, thẩm quyền, khách quan, công tâm, chính xác và nghiêm minh. Khi xem xét kỷ luật phải căn cứ vào nội dung, tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân vi phạm và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ.

Một trong những điểm đáng chú ý là Quy định số 212-QĐ/TW bổ sung các quy định phù hợp với yêu cầu quản lý trong môi trường số và sự phát triển nhanh của khoa học, công nghệ. Trong đó, Điều 25 quy định về kỷ luật tổ chức đảng vi phạm trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Điều 48 quy định về kỷ luật đảng viên vi phạm trong lĩnh vực này.

Theo đó, các hành vi như thực hiện không đúng quy định trong nghiên cứu, chuyển giao, ứng dụng khoa học và công nghệ; cản trở hoạt động chuyển giao công nghệ; cố ý cung cấp dữ liệu sai lệch; truy cập, can thiệp trái phép, làm sai lệch hoặc gây tổn hại đến hệ thống, dữ liệu và nền tảng số; thu thập, sử dụng, chia sẻ, mua bán, khai thác dữ liệu số trái quy định... được quy định cụ thể để xem xét xử lý kỷ luật.

Đáng chú ý, Quy định số 212-QĐ/TW đã cập nhật những vấn đề mới phát sinh từ việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Theo Điều 48, hành vi phát triển, cung cấp, triển khai hoặc sử dụng hệ thống AI trái quy định; thu thập, xử lý, sử dụng dữ liệu để huấn luyện, kiểm thử, vận hành AI trái quy định; lợi dụng hoặc chiếm đoạt hệ thống AI để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật có thể bị xem xét xử lý kỷ luật. Quy định cũng đề cập việc sử dụng AI hoặc công nghệ mới để giả mạo video, hình ảnh, giọng nói, chữ ký của người khác và tạo lập, đăng tải, phát tán thông tin trái quy định.

Siết chặt kỷ luật trong phát ngôn và hoạt động trên không gian mạng

Một điểm mới khác là việc quy định cụ thể trách nhiệm của đảng viên trong sử dụng Internet, mạng xã hội, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo. Điều 29 quy định đảng viên sử dụng hạ tầng Internet, mạng xã hội, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo để tạo lập, phát tán thông tin sai sự thật thuộc trường hợp xem xét kỷ luật theo quy định.

Quy định này góp phần làm rõ yêu cầu về trách nhiệm phát ngôn, cung cấp thông tin, sử dụng mạng xã hội và các nền tảng truyền thông số; đồng thời đặt ra yêu cầu bảo đảm tính chính xác, trung thực của thông tin trong quá trình sử dụng các phương tiện truyền thông và công nghệ mới.

Bổ sung các quy định về tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng

Quy định số 212-QĐ/TW tiếp tục hoàn thiện các quy định về tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng mức kỷ luật. Đáng chú ý, tình tiết giảm nhẹ đối với đảng viên được bổ sung trường hợp bản thân là thương binh, người có công hoặc con đẻ của liệt sĩ, thương binh, người có công; trường hợp vi phạm trong thực hiện chủ trương đổi mới, sáng tạo được cấp có thẩm quyền cho phép theo quy định cũng được xem xét giảm nhẹ.

Ở chiều ngược lại, quy định bổ sung tình tiết tăng nặng đối với tổ chức đảng, đảng viên có hành vi chỉ đạo xóa dữ liệu, lợi dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số để hợp thức hóa, che giấu hồ sơ, tài liệu liên quan đến vi phạm; che giấu, sửa chữa, tiêu hủy chứng cứ hoặc tạo lập hồ sơ, tài liệu, chứng cứ giả để đối phó với quá trình kiểm tra, giám sát.

Tăng cường kỷ luật trong công tác tổ chức, cán bộ

Trong lĩnh vực tổ chức, cán bộ, Điều 30 quy định cụ thể hơn đối với các hành vi can thiệp, tác động trái quy định vào công tác tuyển dụng, quy hoạch, điều động, luân chuyển, bổ nhiệm, giới thiệu ứng cử, bầu cử và các khâu khác trong công tác cán bộ.

Đáng chú ý, quy định xử lý trường hợp để người có quan hệ gia đình, người có mối quan hệ thân quen lợi dụng chức vụ, quyền hạn, uy tín của bản thân để tác động, thao túng, can thiệp vào các khâu trong công tác cán bộ; đồng thời xử lý hành vi làm sai lệch, sửa chữa hoặc làm giả hồ sơ nhân sự nhằm phục vụ mục đích cá nhân.

Gắn công tác kiểm tra, giám sát với chuyển đổi số

Những nội dung mới của Quy định số 212-QĐ/TW được ban hành trong bối cảnh Trung ương tiếp tục yêu cầu đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng. Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 7/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV xác định nhiều nhiệm vụ, giải pháp nhằm đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng.

Việc bổ sung các quy định liên quan đến dữ liệu số, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo, thông tin trên không gian mạng và công tác cán bộ cho thấy yêu cầu hoàn thiện quy định về kỷ luật Đảng đang được đặt trong điều kiện quản trị hiện đại, chuyển đổi số và sự phát triển nhanh của khoa học, công nghệ.

Bên cạnh đó, Quy định số 212-QĐ/TW cũng thể hiện yêu cầu kết hợp giữa siết chặt kỷ luật, kỷ cương với bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung. Quy định nêu trường hợp đảng viên thực hiện đề xuất về đổi mới, sáng tạo đã được cấp có thẩm quyền cho phép, thực hiện đúng chủ trương, có động cơ trong sáng, vì lợi ích chung nhưng xảy ra thiệt hại thì được xem xét miễn kỷ luật theo quy định.

Quy định số 212-QĐ/TW có hiệu lực từ ngày 17/8/2026. Việc nghiên cứu, quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc các quy định mới sẽ góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của tổ chức đảng và đảng viên; tăng cường tính chủ động trong phòng ngừa, phát hiện, xử lý vi phạm, giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng, đáp ứng yêu cầu công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong tình hình mới./.