Đánh bắt thủy sản bằng kích điện hủy hoại môi trường và hệ sinh thái - Hành vi vi phạm pháp luật và những hệ lụy khôn lường

Nhiều người cho rằng việc đánh bắt cá bằng kích điện mang lại hiệu quả nhanh, dễ khai thác và thu được sản lượng lớn. Tuy nhiên, lợi ích trước mắt không thể bù đắp những hậu quả lâu dài mà phương thức khai thác mang tính hủy diệt này gây ra. Dòng điện phát xuống nước không chỉ làm chết cá trưởng thành mà còn tiêu diệt cá con, tôm, cua, ếch, nhái và nhiều loài sinh vật thủy sinh khác. Thậm chí, trứng và ấu trùng của các loài thủy sản cũng bị hủy diệt, làm mất cân bằng hệ sinh thái dưới nước, khiến nguồn lợi thủy sản ngày càng suy giảm nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất, sinh kế và đời sống của Nhân dân.

Việc sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản tiềm ẩn nguy cơ tử vong do điện giật rất cao. (Ảnh sưu tầm).

Hậu quả đầu tiên và cũng nghiêm trọng nhất của việc sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản là gây hủy hoại môi trường và hệ sinh thái dưới nước. Phần lớn các thiết bị kích điện hiện nay đều được người dân tự chế từ bình ắc quy kết hợp với bộ kích điện để nâng điện áp lên hàng trăm, thậm chí hàng nghìn vôn. Khi nguồn điện được truyền xuống nước sẽ tạo ra vùng ảnh hưởng rộng, khiến mọi sinh vật trong khu vực đều bị tê liệt hoặc chết. Dòng điện không phân biệt kích thước, chủng loại hay giá trị sinh học của các loài, dẫn đến việc tiêu diệt hàng loạt các sinh vật thủy sinh, từ cá, tôm, cua đến các loài vi sinh vật có vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng sinh thái.

Đặc biệt, kích điện còn làm hỏng trứng, tiêu diệt cá non và các loài thủy sinh đang trong quá trình sinh trưởng, khiến khả năng tái tạo nguồn lợi tự nhiên bị suy giảm nghiêm trọng. Nếu tình trạng này tiếp tục diễn ra, nguồn lợi thủy sản sẽ ngày càng cạn kiệt, đa dạng sinh học bị suy giảm, môi trường sinh thái dưới nước bị phá vỡ và ảnh hưởng lâu dài đến đời sống, sản xuất của Nhân dân.

Không chỉ tàn phá môi trường, việc sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn rất lớn đối với chính người sử dụng. Hầu hết các thiết bị kích điện đều được tự chế, không bảo đảm các tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn điện. Trong quá trình mang bình ắc quy trên lưng, lội dưới nước hoặc điều khiển thuyền trên sông, chỉ cần một sơ suất nhỏ như trượt chân, dây điện bị hở hoặc nước ngấm vào thiết bị, dòng điện cao áp có thể phóng ngược trở lại khiến người sử dụng bị điện giật.

Thực tế trên cả nước đã ghi nhận nhiều vụ tai nạn thương tâm khiến người đánh bắt tử vong hoặc bị thương nặng ngay tại hiện trường. Đặc biệt, trong điều kiện mưa gió hoặc môi trường nước dẫn điện mạnh, nguy cơ xảy ra tai nạn càng cao. Chỉ vì lợi ích trước mắt mà đánh đổi bằng sức khỏe, thậm chí là tính mạng của bản thân là điều hết sức đáng tiếc.

Trước những hậu quả nghiêm trọng do hành vi này gây ra, pháp luật đã quy định nhiều chế tài xử lý nghiêm khắc đối với các trường hợp vi phạm. Theo khoản 7 Điều 7 Luật Thủy sản năm 2017, hành vi sử dụng chất nổ, xung điện, chất độc và các phương pháp, ngư cụ khai thác có tính chất hủy diệt để khai thác thủy sản là hành vi bị nghiêm cấm.

Theo Điều 28 Nghị định số 38/2024/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, người sử dụng công cụ kích điện để khai thác thủy sản trái phép có thể bị phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, tùy theo công suất thiết bị, khu vực khai thác và tính chất, mức độ vi phạm.

Ngoài hình thức xử phạt bằng tiền, người vi phạm còn bị áp dụng các biện pháp xử lý bổ sung như tịch thu toàn bộ máy kích điện, bình ắc quy, dây dẫn, vợt điện và các công cụ, phương tiện được sử dụng để vi phạm; tịch thu toàn bộ số thủy sản khai thác trái phép; buộc tiêu hủy các ngư cụ, thiết bị thuộc danh mục cấm sử dụng theo quy định của pháp luật.

Đối với các trường hợp sử dụng kích điện gây hậu quả nghiêm trọng, hủy hoại nguồn lợi thủy sản trên quy mô lớn hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính nhưng vẫn tiếp tục tái phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 242 Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017) về Tội hủy hoại nguồn lợi thủy sản, với các hình phạt như phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Trường hợp phạm tội có tổ chức, tái phạm nguy hiểm hoặc gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng có thể bị phạt tù đến 05 năm theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, việc tự chế tạo, sử dụng thiết bị kích điện không bảo đảm an toàn dẫn đến tai nạn điện giật gây chết người còn có thể khiến người vi phạm phải chịu trách nhiệm hình sự về các tội danh khác theo quy định của pháp luật.

Để bảo vệ môi trường, giữ gìn nguồn lợi thủy sản và bảo đảm an toàn tính mạng cho chính mình cũng như cộng đồng, Công an xã Krông Năng đề nghị mọi người dân tuyệt đối không mua bán, tàng trữ, tự chế hoặc sử dụng các loại thiết bị kích điện để đánh bắt thủy sản dưới mọi hình thức.

Mỗi người dân hãy tích cực tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và cùng chung tay bảo vệ môi trường sinh thái. Khi phát hiện các trường hợp sử dụng kích điện để khai thác thủy sản trái phép, đề nghị Nhân dân kịp thời thông báo cho Công an xã Krông Năng qua số điện thoại 02623.675.567 để lực lượng chức năng nhanh chóng kiểm tra, ngăn chặn và xử lý theo đúng quy định của pháp luật.

Bảo vệ nguồn lợi thủy sản không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng mà còn là trách nhiệm của mỗi người dân. Hãy nói không với việc đánh bắt thủy sản bằng kích điện để góp phần bảo vệ môi trường, gìn giữ hệ sinh thái và xây dựng một môi trường sống an toàn, bền vững cho hôm nay và các thế hệ mai sau.