Cùng làm căn cước, vì sao người được miễn lệ phí, người vẫn phải nộp?

Thực tế, việc có phải nộp lệ phí hay không phụ thuộc vào lý do cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước; đối tượng thực hiện thủ tục và việc công dân có đáp ứng điều kiện hưởng chính sách miễn lệ phí theo quy định hiện hành hay không.

Ảnh minh họa: Người dân thực hiện thủ tục về căn cước

Những trường hợp nào không phải nộp lệ phí?

Theo Điều 38 Luật Căn cước năm 2023, công dân không phải nộp lệ phí khi được cấp thẻ căn cước lần đầu.

Đối với trường hợp cấp đổi, cấp lại, về nguyên tắc công dân phải nộp lệ phí. Tuy nhiên, Luật Căn cước quy định không phải nộp lệ phí đối với một số trường hợp, trong đó có:

• Cấp đổi thẻ căn cước khi công dân đến độ tuổi phải cấp đổi theo quy định;

• Cấp đổi theo yêu cầu của người được cấp thẻ căn cước khi thông tin trên thẻ thay đổi do sắp xếp đơn vị hành chính;

• Cấp đổi do có sai sót về thông tin in trên thẻ căn cước do lỗi của cơ quan quản lý căn cước.

Theo Luật Căn cước, công dân đã được cấp thẻ căn cước phải thực hiện thủ tục cấp đổi khi đủ 14 tuổi, 25 tuổi, 40 tuổi và 60 tuổi. Trường hợp thẻ căn cước đã được cấp, cấp đổi hoặc cấp lại trong thời hạn 02 năm trước độ tuổi phải cấp đổi thì thẻ có giá trị sử dụng đến độ tuổi cấp đổi tiếp theo.

Đáng chú ý, trong quá trình sắp xếp đơn vị hành chính hiện nay, trường hợp thông tin trên thẻ căn cước thay đổi do sắp xếp đơn vị hành chính và công dân có yêu cầu cấp đổi thẻ thuộc trường hợp không phải nộp lệ phí theo quy định.

Những đối tượng nào được miễn lệ phí?

Bên cạnh các trường hợp không phải nộp lệ phí theo Luật Căn cước, Thông tư số 73/2024/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định một số đối tượng được miễn lệ phí khi cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước theo quy định.

Do đó, khi xác định nghĩa vụ lệ phí, ngoài lý do cấp đổi, cấp lại, cơ quan tiếp nhận còn căn cứ đối tượng cụ thể của người thực hiện thủ tục để áp dụng chính sách miễn lệ phí theo quy định.

Từ ngày 15/8/2026, thêm trường hợp được miễn lệ phí theo chính sách phát triển công dân số, đây là nội dung người dân cần đặc biệt lưu ý.

Theo Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP ngày 09/7/2026 của Chính phủ về phát triển công dân số và Thông tư số 117/2026/TT-BTC ngày 14/8/2026 của Bộ Tài chính, từ ngày 15/8/2026 đến hết ngày 28/02/2027, công dân Việt Nam đáp ứng đầy đủ các điều kiện của chính sách phát triển công dân số được hưởng chính sách miễn, giảm một số khoản phí, lệ phí.

Đối với thủ tục cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước, mức lệ phí ưu đãi là 0 đồng khi công dân đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, trong đó có việc sử dụng tài khoản định danh điện tử, hoàn thành tích hợp các thông tin, giấy tờ cơ bản theo quy định trên ứng dụng VNeID và thực hiện thủ tục cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước qua dịch vụ công trực tuyến.

Như vậy, trong cùng thời điểm, hai công dân cùng thực hiện thủ tục cấp đổi hoặc cấp lại thẻ căn cước nhưng một người đáp ứng đầy đủ điều kiện của chính sách dành cho công dân số có thể được áp dụng mức lệ phí 0 đồng, trong khi người không đáp ứng các điều kiện này và không thuộc trường hợp được miễn, không phải nộp lệ phí theo quy định khác thì vẫn phải nộp lệ phí.

Nếu phải nộp, mức lệ phí trong năm 2026 là bao nhiêu?

Theo Thông tư số 73/2024/TT-BTC, mức thu lệ phí thông thường đối với thủ tục cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước gồm:

• Cấp đổi thẻ căn cước công dân sang thẻ căn cước: 30.000 đồng/thẻ;

• Cấp đổi thẻ căn cước đối với các trường hợp thuộc diện phải nộp lệ phí: 50.000 đồng/thẻ;

• Cấp lại thẻ căn cước: 70.000 đồng/thẻ.

Tuy nhiên, theo Thông tư số 64/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính, từ ngày 01/7/2025 đến hết ngày 31/12/2026, mức thu một số khoản phí, lệ phí được giảm nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp. Theo chính sách đang áp dụng, mức lệ phí cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước bằng 50% mức thu thông thường.

Theo đó, đối với trường hợp phải nộp lệ phí, mức thu đang áp dụng trong năm 2026 là:

• Cấp đổi thẻ căn cước công dân sang thẻ căn cước: 15.000 đồng/thẻ;

• Cấp đổi thẻ căn cước thuộc trường hợp phải nộp lệ phí: 25.000 đồng/thẻ;

• Cấp lại thẻ căn cước: 35.000 đồng/thẻ.

Người dân cần lưu ý

Khi thực hiện thủ tục về căn cước, người dân không nên chỉ so sánh số tiền mình phải nộp với người thân, bạn bè hoặc những người cùng thực hiện thủ tục. Việc thu hay không thu lệ phí còn phụ thuộc vào lý do cấp, cấp đổi, cấp lại; đối tượng thực hiện thủ tục và điều kiện hưởng các chính sách miễn lệ phí tại thời điểm thực hiện.

Đặc biệt, trong thời gian từ ngày 15/8/2026 đến hết ngày 28/02/2027, người dân nên tìm hiểu chính sách ưu đãi dành cho công dân số theo Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP và Thông tư số 117/2026/TT-BTC. Trường hợp đáp ứng đầy đủ điều kiện và thực hiện thủ tục theo hình thức quy định, công dân có thể được áp dụng mức lệ phí cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước 0 đồng.

Việc thu, miễn lệ phí được thực hiện trên cơ sở quy định của pháp luật và điều kiện cụ thể của từng hồ sơ. Hiểu đúng quy định sẽ giúp người dân chủ động hơn khi thực hiện thủ tục hành chính về căn cước và tránh những thắc mắc không cần thiết./.