Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo giả mạo "bắt cóc online" nhắm vào học sinh, sinh viên và phụ huynh trước thềm năm học mới

Đối tượng mà các đối tượng hướng đến chủ yếu là học sinh cuối cấp, tân sinh viên và phụ huynh. Đặc biệt, tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi điều kiện tiếp cận thông tin còn hạn chế, các đối tượng càng dễ lợi dụng tâm lý nhẹ dạ, thiếu kinh nghiệm để thực hiện hành vi lừa đảo.

Ảnh minh họa thủ đoạn "bắt cóc online". (Nguồn: Công an xã Nam Ka).

Theo đó, các đối tượng thường tạo lập website, fanpage hoặc tài khoản mạng xã hội giả mạo các trường đại học, tổ chức giáo dục, quỹ học bổng hoặc chương trình trao đổi sinh viên quốc tế với giao diện giống trang chính thức nhằm tạo lòng tin. Sau khi học sinh, sinh viên đăng ký tham gia, chúng thông báo trúng tuyển học bổng, tuyển cộng tác viên hoặc việc làm thêm; đồng thời yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, số điện thoại người thân, lịch trình học tập, hình ảnh, giấy tờ tùy thân và nhiều thông tin khác.

Tiếp đó, các đối tượng yêu cầu nạn nhân tham gia các buổi "phỏng vấn trực tuyến", "tập huấn", hoặc thực hiện thủ tục "chứng minh tài chính", đồng thời hướng dẫn đến một địa điểm riêng, tắt điện thoại, ngắt liên lạc với gia đình hoặc rời khỏi nơi cư trú với lý do "bảo mật thông tin". Khi nạn nhân bị cô lập, các đối tượng lập tức gọi điện cho người thân, giả thông báo con em đang bị bắt cóc và yêu cầu chuyển tiền chuộc trong thời gian ngắn.

Một thủ đoạn khác là giả danh cán bộ Công an, Viện kiểm sát, Tòa án hoặc cán bộ nhà trường thông báo học sinh, sinh viên có liên quan đến các vụ án ma túy, rửa tiền hoặc các hành vi vi phạm pháp luật. Bằng thủ đoạn đe dọa, gây áp lực tâm lý, chúng yêu cầu nạn nhân giữ bí mật tuyệt đối, thuê phòng trọ hoặc khách sạn để "phục vụ điều tra", đồng thời cắt đứt mọi liên lạc với gia đình. Sau đó, các đối tượng sử dụng chính tài khoản mạng xã hội hoặc số điện thoại của nạn nhân để liên hệ với người thân, dựng lên câu chuyện bị bắt cóc hoặc gặp nguy hiểm nhằm ép chuyển tiền.

Đây là thủ đoạn lừa đảo đặc biệt nguy hiểm bởi trên thực tế không hề xảy ra hành vi bắt cóc. Các đối tượng lợi dụng tâm lý hoảng loạn của nạn nhân và gia đình để chiếm đoạt tài sản.

Poster tuyên truyền của Công an xã Nam Ka.

Để chủ động phòng ngừa, Công an xã Nam Ka khuyến cáo học sinh, sinh viên cần nâng cao cảnh giác khi tham gia các hoạt động trên không gian mạng; chỉ tiếp cận thông tin từ các trang thông tin chính thức của nhà trường, cơ quan, tổ chức; không tin vào các lời mời gọi học bổng, việc làm thêm hoặc chương trình du học không rõ nguồn gốc.

Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, căn cước công dân, số tài khoản ngân hàng, mã OTP, dữ liệu sinh trắc học hoặc cài đặt ứng dụng, truy cập đường dẫn theo yêu cầu của người lạ; không chuyển tiền hoặc thực hiện các yêu cầu "chứng minh tài chính" khi chưa xác minh đầy đủ thông tin.

Đặc biệt, nếu có người yêu cầu tắt điện thoại, đổi số điện thoại, rời khỏi nơi ở hoặc cắt đứt liên lạc với gia đình thì tuyệt đối không làm theo. Học sinh, sinh viên cần thường xuyên thông báo cho gia đình về lịch trình học tập, nơi ở và những thay đổi trong quá trình sinh hoạt.

Cán bộ Công an xã Nam Ka tuyên truyền pháp luật tại cơ sở.

Đối với phụ huynh, khi nhận được cuộc gọi thông báo con em gặp tai nạn, bị bắt cóc hoặc liên quan đến vụ án, cần giữ bình tĩnh, nhanh chóng liên hệ trực tiếp với con, giáo viên chủ nhiệm, nhà trường hoặc bạn bè của con để xác minh thông tin. Tuyệt đối không chuyển tiền khi chưa kiểm chứng sự việc; đồng thời kịp thời trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn xử lý.

Bên cạnh đó, các cơ sở giáo dục cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến phương thức, thủ đoạn của tội phạm lừa đảo trên không gian mạng thông qua các buổi sinh hoạt đầu khóa, hoạt động ngoại khóa, cổng thông tin điện tử và các nền tảng mạng xã hội chính thức của nhà trường; trang bị cho học sinh, sinh viên kỹ năng nhận diện và xử lý các tình huống lừa đảo.

Cán bộ, chiến sĩ Công an xã Nam Ka tuyên truyền trực tiếp tại các thôn, buôn.

Vì sự an toàn của bản thân và gia đình, mỗi người dân cần chủ động nâng cao ý thức cảnh giác, thường xuyên cập nhật các phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm công nghệ cao; đồng thời tích cực chia sẻ các khuyến cáo của cơ quan Công an đến người thân, bạn bè, đặc biệt là học sinh, sinh viên. Khi phát hiện các dấu hiệu nghi vấn hoặc có người trở thành nạn nhân của thủ đoạn lừa đảo giả mạo "bắt cóc online", cần khẩn trương thông báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được hỗ trợ, ngăn chặn và xử lý kịp thời.

Mỗi người dân là một "lá chắn" trong phòng, chống tội phạm trên không gian mạng. Sự chủ động, cảnh giác của người dân cùng với sự vào cuộc kịp thời của lực lượng Công an sẽ góp phần ngăn chặn hiệu quả các hành vi lừa đảo, bảo vệ tài sản, tính mạng và sự bình yên của Nhân dân.