Cảnh báo nguy cơ mất an toàn từ việc tự ý “độ, chế” xe điện trong học sinh

Thực tế cho thấy, một số xe điện đã bị người sử dụng tự ý thay đổi bộ điều khiển, pin, ắc quy, động cơ hoặc can thiệp vào các bộ phận, thông số kỹ thuật để tăng công suất, tốc độ so với thiết kế ban đầu của nhà sản xuất. Đáng lo ngại, việc sử dụng phương tiện đã bị thay đổi kết cấu, đặc tính kỹ thuật có thể đi kèm với các hành vi vi phạm như chạy quá tốc độ, lạng lách, đánh võng, không đội mũ bảo hiểm... làm gia tăng nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông.

Ảnh minh họa: học sinh sử dụng xe đạp điện, xe máy điện đã độ, chế

Theo số liệu của Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Đắk Lắk, từ tháng 7/2025 đến tháng 5/2026, lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý 3.757 trường hợp học sinh vi phạm trật tự, an toàn giao thông, trong đó có 1.025 trường hợp liên quan đến xe điện. Những con số trên cho thấy việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về giao thông đối với học sinh cần tiếp tục được gia đình, nhà trường và các lực lượng chức năng quan tâm.

Nguy cơ tai nạn và cháy, nổ từ xe bị “độ, chế”

Mỗi loại phương tiện khi được sản xuất đều có các thông số kỹ thuật được tính toán phù hợp giữa công suất động cơ, nguồn điện, khung xe, hệ thống phanh và các bộ phận bảo đảm an toàn. Việc tự ý can thiệp để tăng công suất, tốc độ có thể làm mất sự đồng bộ giữa các bộ phận, khiến phương tiện không còn bảo đảm các điều kiện an toàn theo thiết kế ban đầu.

Khi tốc độ phương tiện tăng cao, quãng đường cần thiết để xử lý tình huống và dừng xe cũng tăng, trong khi hệ thống phanh, lốp và khung xe có thể không được thiết kế để hoạt động an toàn ở tốc độ đó. Điều này làm gia tăng nguy cơ mất lái, trượt bánh và tai nạn khi người điều khiển gặp tình huống bất ngờ.

Bên cạnh đó, việc tự ý thay đổi pin, ắc quy, bộ điều khiển, hệ thống dây dẫn hoặc sử dụng linh kiện không bảo đảm chất lượng có thể dẫn đến quá tải, quá nhiệt, chập điện, làm tăng nguy cơ cháy, nổ. Đối với học sinh còn hạn chế về kinh nghiệm điều khiển và khả năng xử lý các tình huống giao thông phức tạp, việc sử dụng phương tiện đã bị can thiệp để tăng tốc độ càng tiềm ẩn nhiều nguy hiểm.

Tự ý thay đổi kết cấu phương tiện có thể bị xử lý

Pháp luật hiện hành quy định trách nhiệm bảo đảm điều kiện an toàn của phương tiện khi tham gia giao thông và xử lý đối với hành vi tự ý thay đổi kết cấu, đặc tính của phương tiện.

Theo Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ, chủ xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự xe mô tô, xe gắn máy là cá nhân có hành vi tự ý thay đổi khung, máy, hình dáng, kích thước, đặc tính của xe có thể bị phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng; đối với tổ chức, mức phạt từ 8.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng.

Bên cạnh đó, chủ xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự giao xe hoặc để cho người không đủ điều kiện theo quy định của pháp luật điều khiển xe tham gia giao thông có thể bị phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với cá nhân và từ 16.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với tổ chức.

Trước tình trạng trên, lực lượng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Đắk Lắk tăng cường công tác tuyên truyền, tuần tra, kiểm soát, xử lý các hành vi vi phạm trật tự, an toàn giao thông liên quan đến học sinh; đồng thời phối hợp với nhà trường, gia đình và các cơ quan, đơn vị liên quan nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, xây dựng văn hóa giao thông an toàn trong lứa tuổi học sinh.

Ảnh minh họa

Để phòng ngừa tai nạn, các bậc phụ huynh cần quan tâm, thường xuyên kiểm tra phương tiện của con em; lựa chọn phương tiện phù hợp với độ tuổi và quy định của pháp luật; không giao phương tiện cho con em khi chưa đủ tuổi, chưa đủ điều kiện điều khiển; kịp thời phát hiện, ngăn chặn việc tự ý thay đổi kết cấu, công suất, đặc tính kỹ thuật của phương tiện.

Các nhà trường cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an và phụ huynh trong tuyên truyền, giáo dục pháp luật về trật tự, an toàn giao thông; thường xuyên nhắc nhở học sinh không sử dụng phương tiện đã bị “độ, chế”, không thực hiện các hành vi nguy hiểm khi tham gia giao thông và nghiêm túc chấp hành các quy định về đội mũ bảo hiểm.

Đối với các em học sinh, cần nhận thức rằng việc tự ý “độ, chế” phương tiện để tăng tốc độ không thể hiện bản lĩnh mà trực tiếp làm gia tăng nguy cơ tai nạn cho bản thân và những người xung quanh. Mỗi học sinh hãy hình thành thói quen tham gia giao thông an toàn, chấp hành đúng quy định của pháp luật, nói không với xe “độ, chế”, góp phần xây dựng văn hóa giao thông an toàn, văn minh./.