Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng - trách nhiệm từ gia đình đến các nền tảng số

Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, dành Điều 16 quy định về “Phòng, chống xâm hại trẻ em trên không gian mạng”. Theo đó, trẻ em được bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, vui chơi, giải trí, bảo vệ bí mật cá nhân và đời sống riêng tư trên không gian mạng. Khi trẻ em sử dụng dịch vụ trên không gian mạng, cha, mẹ hoặc người giám hộ phải đăng ký tài khoản bằng thông tin của mình và có trách nhiệm giám sát, quản lý nội dung trẻ truy cập, đăng tải, chia sẻ.

Luật cũng quy định trách nhiệm của doanh nghiệp trong kiểm soát nội dung, ngăn chặn việc chia sẻ và xóa bỏ thông tin có nội dung xâm hại trẻ em; xây dựng hệ thống kỹ thuật hỗ trợ ngăn chặn; phối hợp ngăn chặn nguồn phát tán và thông báo, phối hợp với lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng thuộc Bộ Công an để xử lý.

Nghị định số 147/2024/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng tiếp tục cụ thể hóa các biện pháp quản lý. Đối với trò chơi điện tử, người chơi dưới 16 tuổi phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đăng ký tài khoản và giám sát thời gian, nội dung chơi; người chơi dưới 18 tuổi được giới hạn không quá 60 phút đối với từng trò chơi và không quá 180 phút trong một ngày đối với tất cả trò chơi do doanh nghiệp cung cấp. Trò chơi phải hiển thị phân loại độ tuổi và cảnh báo về tác động của việc chơi quá thời gian quy định.

Cán bộ Công an phường tuyên truyền, phổ biến pháp luật

Từ ngày 01/7/2026, chế tài xử phạt trong lĩnh vực này được quy định tại Nghị định số 174/2026/NĐ-CP. Theo nội dung tài liệu tuyên truyền, điểm a khoản 2 Điều 91 quy định mức phạt từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng đối với hành vi không có biện pháp ngăn ngừa trẻ em truy nhập thông tin không có lợi trên môi trường mạng khi cung cấp dịch vụ.

Những quy định trên cho thấy trách nhiệm bảo vệ trẻ em trên không gian mạng ngày càng được xác định cụ thể đối với từng chủ thể: gia đình có trách nhiệm giám sát; doanh nghiệp phải chủ động kiểm soát, ngăn chặn nội dung nguy hại; chủ tài khoản, quản trị cộng đồng có trách nhiệm xử lý thông tin ảnh hưởng đến trẻ em theo quy định; các nền tảng cung cấp dịch vụ cần thực hiện việc phân loại, cảnh báo nội dung không phù hợp.

Đối với cha mẹ, việc bảo vệ con trên môi trường mạng không nên chỉ dừng lại ở việc cấm đoán. Cần đồng hành, hướng dẫn trẻ lựa chọn nội dung phù hợp với lứa tuổi; hình thành thói quen không chia sẻ thông tin cá nhân, hình ảnh riêng tư, địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu cho người lạ; không tự ý gặp gỡ người quen qua mạng; biết thông báo cho cha mẹ, thầy cô hoặc cơ quan chức năng khi bị đe dọa, dụ dỗ, quấy rối.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là trách nhiệm chung của gia đình, nhà trường, doanh nghiệp, cơ quan chức năng và toàn xã hội. Một môi trường số an toàn chỉ có thể được hình thành khi trẻ em được trang bị kỹ năng, người lớn đồng hành đúng cách và các tổ chức cung cấp dịch vụ thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo quy định của pháp luật./.