PHÍA SAU MỘT VỤ ÁN

Bút ký của Trần Thị Ánh Nguyệt

          Một ngày mùa xuân, đất trời Ea Kar đẹp dịu dàng như một bức tranh thủy mặc. Nắng vàng như mật tỏa mênh mông, những cơn gió mang làn hương dịu nhẹ và tinh khiết của hoa cà phê thoang thoảng trong không gian an lành. Thiếu tá Huỳnh Nhất Linh lặng lẽ nhìn những bông mai đang tận hiến hết mình cho mùa xuân, ông nhớ về thời trai trẻ.

          Thời gian dẫu có như "bóng câu qua cửa sổ" thì với những người đã đi gần hết đời mình như ông, ký ức sương gió về những năm tháng cùng đồng đội dấn thân trên con đường phụng sự đất nước, vì cuộc sống bình yên và hạnh phúc của nhân dân là thứ không dễ lãng quên. Trải qua nhiều vị trí công tác, Thiếu tá Huỳnh Nhất Linh nguyên là Phó trưởng phòng Khoa học hình sự Công an tỉnh Đắk Lắk, Phó trưởng Công an huyện Ea Kar, Phó trưởng phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Đắk Lắk. Ông đã trực tiếp tham gia hàng trăm chuyên án, mỗi chuyên án đều để lại dấu ấn riêng trong tâm khảm của ông. Nhưng ám ảnh nhất trong ông vẫn là vụ án xảy ra đêm giao thừa năm 1994 tại thị trấn Ea Knốp, huyện Ea Kar, khi ấy ông đang là Phó trưởng công an huyện Ea Kar. Với sự chảy trôi của thời gian, có thể có người còn nhớ, cũng có người đã quên. Riêng ông, mỗi khi nhớ đến vụ án ấy vẫn đau đáu và trĩu nặng một niềm thương cảm cho ba nạn nhân xấu số.

          Đêm ba mươi tháng Chạp của hai mươi bốn năm về trước, tiếng pháo nổ vang trời, chuẩn bị đón năm mới. Đại úy Huỳnh Nhất Linh cùng vợ là bà Nguyễn Thị Thu Hà chuẩn bị mâm cỗ để cúng giao thừa. Vợ ông rất vui vì đây là giao thừa hiếm hoi ông được ở nhà sum vầy với vợ con trong giờ khắc thiêng liêng này. Bỗng, tiếng chuông điện thoại dồn dập gọi tới. Nghe xong, giọng ông hốt hoảng "Anh có việc phải đi ngay". Nhìn nét mặt chồng, biết là đã xảy ra trọng án, bà đáp: "Anh cứ đi, việc nhà đã có em lo". Bao năm làm vợ của một chiến sĩ công an, bà hiểu và thông cảm với công việc của chồng, khi mọi người được nghỉ ngơi thì ông cùng đồng đội vẫn phải miệt mài với công việc và năm mới chỉ đến thực sự khi họ đã hoàn thành nhiệm vụ. Đó là sự "hy sinh thầm lặng" để mang lại sự bình yên và hạnh phúc cho mọi người. Nhưng trong lòng bà tránh sao khỏi sự hụt hẫng lúc này. Bà nhìn theo bóng chồng khuất sau màn đêm lạnh giá. Ngoài trời gió vẫn vi vút thổi những điệu nhạc không lời.

          Ông vội vã đến hiện trường của vụ án, một cảnh tượng quá đau lòng. Trong gia đình của ông Hà Đạt Đản có 05 người thì ông Hà Đạt Đản và vợ là bà Nguyễn Thị Luận cùng người con gái lớn bị sát hại. Còn lại hai đứa con nhỏ là Hà Tuấn Đạt và Hà Thị Huyền may mắn thoát chết. Đứng trước cảnh tượng thương tâm đó, ông cùng đồng đội đều thể hiện lòng quyết tâm tìm ra hung phạm. Nhưng trái tim của ông như bị bóp nghẹt đến vỡ vụn khi nhìn thấy sự sợ hãi đầy tuyệt vọng hằn sâu trong mắt hai đứa trẻ. Ánh mắt ấy như một sự kêu gào thống thiết đầy ai oán đã chạm sâu đến trái tim của người Đại úy công an. Và ông tự hỏi "Mình phải làm gì cho hai đứa nhỏ để khỏa lấp bớt những đau thương đang cuồn cuộn đốt cháy hai tâm hồn trẻ thơ? Chúng còn quá nhỏ để chịu đựng nỗi đau ấy". Câu hỏi ấy khiến ông bần thần, trong lòng ông lúc nào cũng nghĩ làm sao có thể gánh bớt nỗi đau mà cháu Đạt và Huyền đang chịu đựng. Một ý nghĩ chợt lóe lên trong đầu ông, vợ chồng ông sẽ nhận hai cháu về nuôi. Chúng phải có một gia đình mới, ngôi nhà của vợ chồng ông sẽ là tổ ấm mới của hai đứa nhỏ.

Khi nghe chồng nói về ý định của mình, biết hoàn cảnh tang thương của hai cháu Huyền và Đạt, bà Hà cũng dậy lên sự thương cảm. Nhưng bà ngần ngại lắm, hai vợ chồng bà với hai đứa con, một đứa lên sáu, một đứa lên bốn, đồng lương của ông ít ỏi, bà chỉ là một thợ may, tằn tiện lắm mới đủ trang trải cho cuộc sống hàng ngày. Nỗi lo cơm áo của vợ chồng với hai đứa con nhỏ đã khó khăn, giờ nhận thêm hai đứa nữa về nuôi thì sự khó khăn càng thêm chồng chất. Biết là vợ chưa đồng thuận ngay nhưng ông tin từ trong sâu thẳm trái tim của một người mẹ, bà sẽ sớm đồng ý để đưa hai đứa trẻ mồ côi về chăm sóc. Nỗi trăn trở của bà tan biến khi chứng kiến cảnh nửa đêm ông bừng tỉnh giấc, mồ hôi đầm đìa, nói với bà: "Anh mơ thấy hai đứa trẻ ấy đang lang thang và bị kẻ xấu hãm hại. Anh lo quá". Giọng ông lại trầm buồn trong đêm vắng: "Cuộc đời bao thăng trầm biến cố ở phía trước mà chúng đang chập chững bước vào đời liệu chúng có vượt qua nổi?".  Bà hiểu ngày nào chưa nhận nuôi hai đứa trẻ thì trong lòng ông trĩu nặng lắm. Thôi thì, vợ chồng cùng chịu khó và chịu khổ để cưu mang hai đứa trẻ đáng thương. Bà nói với chồng: "Ngày mai, anh đưa hai đứa nhỏ về nhà mình nha". Ông vui mừng khôn xiết và thầm cảm ơn bà đã giúp ông gỡ được một khối đá đang đè nặng trong lòng.

Hai vợ chồng Đại úy bước vào "cuộc chiến" trong việc nuôi dạy và chăm sóc 4 đứa trẻ. Mặc dù đã chuẩn bị tinh thần nhưng khi chăm sóc bốn đứa trẻ, vợ chồng Đại úy mới thấu hết được sự vất vả vì phải đối mặt với nhiều vấn đề trong cuộc sống. Chiếc máy may của bà Hà phải quay liên tục cả ngày lẫn đêm để góp cùng với tiền lương của chồng cũng không đủ lo cho bốn đứa con thơ. Rồi hết đứa nọ đến đứa kia thay nhau đau ốm triền miên. Quá xót xa khi mỗi lần xuống thăm con và cháu, thấy sự mệt mỏi bơ phờ in hằn trên gương mặt con gái và con rể, cha mẹ vợ của Đại úy có nhã ý muốn được đưa hai đứa cháu ngoại về nuôi. Hai vợ chồng đắn đo vì không muốn phải xa con của mình. Cuộc sống chật vật vì phải lo cơm áo và sự mệt mỏi trong việc chăm sóc con đã vắt kiệt sức đã làm cho bà Hà luôn trong tình trạng suy nhược cơ thể. Sau bao đêm cân nhắc, dù thương con hai vợ chồng không còn cách nào khác đành chấp nhận gửi con cho ông bà ngoại nuôi dưỡng. Được sống gần con để chăm sóc con khôn lớn không chỉ là trách nhiệm mà còn là mong mỏi của những người làm cha làm mẹ. Nhưng để chu toàn giữa công việc và con cái, hai vợ chồng Đại úy buộc phải xa hai đứa con mà mình dứt ruột đẻ ra. Mỗi lần, nghe tiếng gà mẹ gọi đàn con trong chiều tà để về ấp ủ, trong lòng hai vợ chồng lại day dứt vì cảm thấy chưa tròn trách nhiệm với con. Cuối tuần lên thăm con, khi dắt xe ra về, nghe con mếu máo đòi về nhà, hai vợ chồng bước lên xe mà đôi chân trĩu nặng, nước mắt hai hàng theo từng vòng xe. Đại úy anh ủi vợ "Hai đứa con mình tuy phải sống xa cha mẹ nhưng được ông bà ngoại chăm sóc bằng tình yêu ruột thịt, thỉnh thoảng còn được cha mẹ lên thăm. Hai con Đạt và Huyền vĩnh viễn mất đi cha mẹ, không nơi nương tựa, hai vợ chồng mình gắng bù đắp sự thiệt thòi cho hai đứa trẻ bất hạnh. Anh tin rằng, lớn lên con mình sẽ hiểu thôi em à". Hàng xóm khi thấy hai vợ chồng Đại úy đem con ruột của mình cho ông bà ngoại nuôi, không khỏi xì xào: "Ruột bỏ ra, da bọc vào". Đại úy động viên vợ "Ai nói gì thì cứ kệ họ, miễn mình không hổ thẹn với lòng là được".

***

Bốn đứa con của ông bà giờ đây đã trưởng thành, ai cũng một lòng hiếu kính với mẹ cha. Riêng hai người con nuôi được vợ chồng Thượng tá đứng ra lo liệu chu toàn trong việc xây dựng gia đình. Anh Hà Tuấn Đạt đang là công nhân của Khu công nghiệp Ea Kar. Chị Hà Thị Huyền buôn bán các mặt hàng nông sản. Nhớ lại ngày xảy ra biến cố với gia đình, trên gương mặt anh Hà Tuấn Đạt vẫn hằn sâu một nỗi đau. Còn nỗi đau nào hơn khi con phải tận mắt nhìn thấy cái chết đầy tức tưởi của cha mẹ và chị gái mình. Những ngày sau đó là những ám ảnh khôn nguôi, mọi cánh cửa của niềm vui và hạnh phúc dường như đóng chặt trước mắt của hai anh em. Lòng đầy sợ hãi và hoang mang, chỉ cần nghe một tiếng lá rơi trong đêm vắng hay nghe tiếng gió rít qua khe cửa cũng làm cho anh và em gái giật mình thảng thốt, ôm nhau khóc nức nở. Nỗi nhớ cha mẹ luôn cồn cào, sự đau xót vì bỗng chốc mất đi gia đình xé nát tim hai anh em. Nhưng may mắn thay, anh cùng em gái được ba Linh và mẹ Hà đem về nuôi dưỡng, tạo cho hai anh em tổ ấm mới và vững bước sau những đau thương mất mát. Tình thương của ba mẹ như ánh bình minh tươi sáng xua đi những đám mây đen xám xịt của đêm giông bão để hai đứa trẻ côi cút đến với hạnh phúc và bình an. Hơn hai mươi năm qua, hai anh em chưa bao giờ có cảm giác mình là con nuôi của ba mẹ. Ba mẹ đã dành hai anh em một tình yêu bao la và tình yêu thương đó như một cánh đồng trải dài bất tận xanh mơn mởn trên bầu trời rực nắng. Lòng biết ơn của anh Hà Tuấn Đạt và chị Hà Thị Huyền không thể diễn tả bằng lời với công ơn dưỡng dục. Với tất cả sự biết ơn và kính trọng dành cho người cha tận tụy, người mẹ tảo tần vì các con, hai anh em tự nhủ, cách tốt nhất để báo hiếu đó là sống trở thành người có ích.

"Sống trong đời sống cần có một tấm lòng". Đó chính là tấm lòng của vợ chồng Thiếu tá Huỳnh Nhất Linh. Tấm lòng đó được trao đi không phải để người khác ghi nhận, không phải mong được trả ơn mà tấm lòng đó xuất phát từ trái tim nhân hậu của một chiến sĩ công an "Bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ".

TÁC PHẨM ĐOẠT GIẢI B

GIỮA VÙNG ĐẤT NÓNG

                                                Bút ký của H'Linh Niê

          Do ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam, mấy ngày nay Buôn Ma thuột mưa dầm. Hai chiếc gạt nước cần mẫn lia ngang, cố giúp chủ nhân làm sáng hơn tấm kính đầu xe, vậy mà vẫn cảm thấy như đang bồng bềnh bơi đi trong biển sương mù đặc quánh trên đèo Hà Lan. Xe phải bật đèn vàng để di chuyển.

          Hơn 3 năm , kể từ ngày khảo sát làm đề án quy hoạch làng nghề cho tỉnh, tôi mới trở lại Ea H'leo. Nên nếu chỉ có bão mới hoãn chuyến đi, chứ mưa vậy đã ngán gì. Cuộc hẹn của đại tá Y Thoan Hmok nguyên Phó Giám đốc Công an tỉnh, với Đại tá Lê Văn Sơn, trưởng công an huyện Ea H'leo, những người bạn chiến đấu từng vào sinh ra tử với anh hùng LLVT Y Ni Ksor, chính là động lực để chúng tôi đầm mưa mà đi là thế   

Có thể ít người biết việc huyện Ea H'leo được Bộ Công an xếp vào địa bàn "nóng", là trọng điểm phức tạp về cả an ninh chính trị lẫn an toàn xã hội. Bởi không chỉ là nơi có số dân đông thứ 4/13 thành phố, huyện, thị trong toàn tỉnh Đăk Lak, ngoài người dân tộc tại chỗ Ê Đê và Jrai, còn có tới  24 tộc người trong cả nước, đông nhất là Tày – Nùng, đang cùng cộng cư, mang theo nguy cơ tiềm ẩn tệ nạn tàng trữ và buôn bán ma túy. Đây còn là địa bàn giáp ranh với các huyện Krông Pa, Ayun Pa của Gia Lai, từng là trọng điểm móc nối chỉ đạo của phulro gây biểu tình bạo loạn những năm 2001-2008.

             Ea H'leo là miền đất đỏ có nhiều tài nguyên. Mặc dù diện tích rừng tự nhiên đã giảm, nhưng cao su, cà phê ngát xanh bạt ngàn là hai loại cây công nghiệp chủ đạo và bây giờ thêm những cánh đồng sả cũng xanh ngăn ngắt để chưng cất tinh dầu,  mang lại thêm thu nhập đáng kể cho người dân và cho ngân sách của huyện.  Ea H'Leo từng được Nhà nước trao tặng danh hiệu đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, với lịch sử hào hùng của Chiến thắng Cẩm Ga -Thuần Mẫn, mở màn cho Chiến dịch Buôn Ma Thuột, giải phóng tỉnh Đăk Lăk. Ngày nay, huyện đang vươn lên trở thành một trong những địa phương nằm trong tốp đầu của tỉnh về phát triển kinh tế. Ngày 8/4/2010, huyện đã tổ chức lễ kỉ niệm 30 năm thành lập huyện và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì của nhà nước. Với thành tích đóng góp ngân sách đứng thứ 2 toàn tỉnh (chỉ sau thành phố Buôn Ma Thuột), xếp trên cả những huyện, thị xã trong tỉnh như Krông Pak hay Buôn Hồ ; toàn huyện đang phấn đấu trở thành Anh hùng lao động trong thời kỳ đổi mới.

          Thật vui khi ngắm nhìn sự tấp nập bán mua, với những cửa hàng biển hiệu đỏ vàng chi chít trên những trục đường của thị trấn huyện lỵ Ea Đrăng, nơi đang trên đường xây dựng đô thị văn minh hiện đại,trung tâm của tiểu vùng phía Bắc tỉnh Đăk Lăk. Năm 2016, thị trấn Ea Drăng đã được công nhận là đô thị loại IV. Bên cạnh đó, ngày 19/5/2017 xã DLiê Yang, một xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số, chính thức hoàn thành chương trình xây dựng xã Nông thôn mới đầu tiên của huyện.

          Có được vài dòng ngắn ngủi trên và kết quả từ 2008 đến nay, giữa một vùng " đất nóng", không xảy ra vụ việc bạo loạn chính trị nào, chắc chắn có sự đóng góp không nhỏ của Công an huyện.

Với vị trí cận kề một địa phương luôn có kẻ kích động vượt biên sang CamPuchia và Thái Lan, trước đây là di tản và nay là lao động bất hợp pháp, bằng những lời rủ rê có việc làm thu nhập cao, ăn ở sung sướng. Nhất là từ khi Công ty Ô Lam của Ấn Độ đầu tư trồng tiêu tại xã Ea Lê, bị người dân đấu tranh đòi lại đất nên bắt trói người của Công ty, hàng loạt thanh niên bán hết tài sản kéo cả gia đình vượt biên. Để đảm bảo an ninh chính trị ở một vùng đất "dữ ", Công an Ea H'leo đã có những sáng kiến bất ngờ. Khi vận động được họ hồi hương, thay vì đưa ra kiểm điểm trước cộng đồng hay bắt tạm giam, các anh đã đề xuất chính quyền địa phương phối hợp tổ chức cho bà con tái hòa nhập cộng đồng,thậm chí toàn bộ chiến sỹ trong đơn vị còn trích lương, đóng góp chia sẻ những khó khăn ban đầu bằng gạo, muối, dầu…đưa đến tận từng gia đình. Công an trực tiếp đứng ra liên hệ ngân hàng cho vay vốn sản xuất, đề nghị nhà trường nhận các cháu đi học lại…Những việc làm tưởng như " không giống ai" ấy đã tạo được lòng tin ấm áp cho dân. Thông qua các già làng, trưởng các dòng họ , những sự hỗ trợ của chính quyền và công an, 85 trường hợp ra đi, đã có 35 hộ trở về. (Thậm chí công an huyện còn cho xe ra tận biên giới đón về buôn). Nay những Kpă Y Nêk, Rchăm Y Pin, R'Ô Phi Ông… đều đã yên tâm làm ăn, con cái đến trường học hành ổn định. Không chỉ tuyên truyền phát động rộng rãi để người dân hiểu, không nghe lời kẻ xấu, công an còn đưa những người trở về đến nói chuyện tại các buôn. Nhân chứng sống động khiến bà con thêm tin tưởng. Đại đa số chiến sỹ trong đơn vị đều nói được tiếng Ê Đê, có thể trực tiếp trò chuyện thân mật cùng bà con.

Đại tá Lê Văn Sơn, trưởng công an huyện, kể cho tôi nghe trường hợp của Siu Y Nhi, mới trở về tháng 5/ 2018 : Được 2 tội phạm hình sự móc nối, Y Nhi đưa cả vợ con cùng vượt biên sang Campuchia, rồi từ đó qua Thái Lan. Ở đó 6 tháng, làm thuê được 5 tháng mà không có lương. Thực tế cuộc sống nơi xứ người không giấy tờ tùy thân, bị cảnh sát bắt 8 người trong số những kẻ cùng đi, không tiền, không nơi trú chân, lại bị vợ mang con bỏ theo người Thái, Y Nhi vô cùng hoang mang. Thông qua người nhà, Trung tá Y Sao phó công an huyện có được số điện thoại của Y Nhi, anh trực tiếp gọi điện trò chuyện, thuyết phục, hứa bảo lãnh sinh mạng để họ yên tâm hồi hương. Thông qua người dân tốt bên nước bạn, nhờ đưa nhóm trở về . Nhưng thay vì đi theo đường tiểu ngạch, tới đâu điện thoại tới đó cho Y Sao biết và chỉ mất chừng 200 ngàn đồng cho xe ôm đưa tới biên giới, thì vì không đủ tiền, họ đành lên xe đò ( chỉ 150 ngàn) về cửa khẩu Mộc Bài. Không có giấy tờ nên bị hải quan Campuchia giữ lại. Đơn vị phải cho xe tới nơi làm thủ tục đón nhận.

 Bằng những nỗ lực của các anh, từ năm 2016 đến nay, tỷ lệ vượt biên giảm hẳn, chỉ còn lẻ tẻ vài ba người, đều đi tìm việc, không vì lý do chính trị. 

Với vấn đề an toàn xã hội, những việc làm của đơn vị cũng có hiệu quả cao.  Phòng chống ma túy tại Ea H'Leo được coi là một trọng điểm, chỉ xếp ngay sau thành phố Buôn Ma Thuột. Bởi người dân tộc phía bắc di cư đông, thanh niên không có việc làm thường xuyên tụ tập, nhất là tại xã Ea Wy, nơi tập trung toàn bà con dân tộc Tày ( chiếm tới 62% dân toàn xã). Hàng năm số vụ và số đối tượng bị phát hiện tại xã cũng chiếm tỷ lệ tới 40% trên toàn huyện. Xác định việc chuyển hóa địa bàn là khâu quan trọng để ngăn chặn, giảm nguồn cung ma túy, giảm số người nghiện, các anh đã  cùng chính quyền huy động mọi sức mạnh tổng hợp ngoài chính quyền, đoàn thể, còn gia đình, dòng họ, người có uy tín, kể cả hàng xóm…để tham gia phòng, chống.  Gần như nửa lực lượng được đưa xuống Ea Wy, rà soát, đánh giá mức độ, lập hồ sơ, khi cần thì xử lý hành chính cai nghiện tại cộng đồng hay bắt buộc tập trung …Chỉ trong năm 2017 – 2018 đã xác định được 64 người nghiện. Sau đó 17 đối tượng tự nguyện cai nghiện, 30 đối tượng Tòa án huyện ra quyết định đưa vào Trung tâm cai nghiện.

Thực ra công việc cũng chẳng giản đơn như trong những dòng báo cáo kết quả. Các chiến sỹ còn phải đối đầu với nhiều hiểm nguy bất ngờ. Như khi bắt quả tang Triệu Văn Hùng ở thôn 6 xã Ea Khal tàng trữ 5,953 gam Heroin. Đối tượng chống trả quyết liệt để hòng thoát thân. Bằng các thế võ thuần thục, Trung úy Hà Văn Phương đã quyết tâm, nhanh chóng quật ngã đối thủ, nhưng lại bị hắn hung hãn cắn chảy máu. Đơn vị e ngại bị phơi nhiễm HIV đã đưa đồng chí Phương đi xét nghiệm, nhưng chưa xác định được. Hay cuộc hỗn chiến của những thanh niên mâu thuẫn sau chơi geam ở thôn 4 xã Ea Hieo. Phía bên nhóm di cư sử dụng súng kíp, nhóm thanh niên Ê Đê dùng súng bi tự chế,  bắn nhau. Mỗi bên đều có 2 người bị thương vong. Bằng nghiệp vụ, các anh khống chế bắt truy tố 2 đối tượng cầm đầu, vận động các đối tượng khác ra đầu thú để xử lý theo pháp luật….Thôn xóm bình yên, đời sống kinh tế các buôn bản ổn định, nụ cười bừng trong ánh mắt cả người dân lẫn các chiến sỹ.

          Ngồi trong căn phòng ngát hương tinh dầu sả của Đại tá Lê Văn Sơn ( như một cách khoe khéo rằng Công an huyện cũng là đơn vị tư vấn giúp mở rộng diện tích và vận động thành lập HTX chế biến tính dầu xả, nâng cao thu nhập cho người dân), mông lung theo những giọt mưa ngắn dài tí tách rơi ngoài sân. Trong tôi kỷ niệm đong đầy với Ea H'Leo sóng dậy. Tại đây, không chỉ có gia đình bác Ama Khê, một trong những vị chủ tịch huyện Buôn Hồ đầu tiên của tỉnh Đăk lak sau thời chống Pháp, quê của những phụ nữ dòng họ Niê kdam kế tục sự nghiệp chính trị của cha như Mai Hoa, Mai Hoan…Mà còn là nơi chúng tôi đã cùng hai cố ca sỹ NSND Y Moan Ea Nuôl và H'Gang Snar, vừa đi vừa hát, gánh gồng và chất lên xe bò máy móc, nhạc cụ để về diễn tại buôn Dliê Yang, sau chuyến đi biểu diễn ở Bun Ga Ri trở về. Cũng trong một ngày mưa rả rích như thế. Bà con đội mưa ngồi xem, chúng tôi cũng mặc kệ mưa mà hát, báo hại kỹ thuật thỉnh thoảng bị điện giật vài cái. Đây cũng là nơi những học trò thân thương của tôi Y Brức, Y Liêm, Y Tuýt…vì gia cảnh mà tốt nghiệp trung cấp âm nhạc, múa rồi phải nuốt ước mơ vào lòng, quay lại cặm cụi với vườn cà phê, ruộng lúa. Và Y Phôn Ksor cũng thế…khó khăn lắm mới gỡ được phần nào gánh nặng gia đình vợ để em trở về với nghệ thuật, đủ an lòng và cảm xúc để làm nên những ca khúc đẹp như sử thi " Bay về cội nguồn, Đi tìm lời ru Nữ thần mặt trời"… . Đây cũng là nơi trái tim nhạc sỹ Nguyễn Cường rung động để làm nên ca khúc nổi tiếng một thời " Đến với cao nguyên". Rằng " Vì một bình mình rừng thu sương tan/ Vì một trường ca Dam San,/ Vì một dòng suối Ea Khal/ tôi đến đây cao nguyên ơi"…

          Tôi đã gặp Trung tá Y Sao Niê trong tâm trạng ấy. Dáng cao lớn, nụ cười cởi mở, anh gây cho người đối diện cảm giác tự tin và thân thiện. Là cháu của Amí Khê, anh được cậu Sa Phôn hướng đi học công an ngay từ khi tốt nghiệp lớp 12. Mặc dù bị cả gia đình phản đối vì e ngại lúc ấy đang là thời kỳ cao điểm cả tỉnh chống Phulro, đây lại là ngành dễ gặp hiểm nguy đến tính mạng, nhưng tuổi trẻ ham đi xa, anh vẫn quyết tâm vác ba lô đến trường.Y Sao cười :

-Nào có biết gì về nghề nghiệp đâu. Cứ được đi xa là thích đã. Đến trường thấy áo xanh, áo vàng còn thắc mắc sao có bộ đội học chung với công an nhỉ? Học rồi mới hiểu thế nào là an ninh, thế nào là cảnh sát. Hiểu rồi là thích, là gắn bó với nghề nghiệp từ đó đến nay. Nhất là được đảm bảo cuộc sống bình an cho chính quê hương thân yêu của mình.

Tốt nghiệp đại học an ninh, Y Sao về nhận nhiệm vụ tại công an tỉnh từ năm 1998, rồi 2012 lại về làm phó công an huyện Krông Năng. Mãi đến tháng 6/2014 để hợp lý hoàn cảnh gia đình, mới chính thức về nhận chức phó công an huyện Ea H'Leo. Thấy tôi săm soi mấy chiếc bằng khen của ban Chỉ đạo Tây Nguyên về thành tích hoạt động và Huân chương Chiến sỹ vẻ vang hạng Nhất trong phòng làm việc của anh, Y Sao cười :

-Tất thảy hơn 50 cái các loại cô ạ. Treo ở nhà cũng không đủ chỗ.

Vâng! Đó là những minh chứng về thành tích của Y Sao khi tham gia các hoạt động bảo vệ an ninh chính trị của quê nhà. Như chuyên án CAK302 năm 2001, thực hiện việc vây bắt toán trưởng Y Kuăr  Buôn Yă vốn nằm vùng tại buôn Akǒ Mlieo ( xã Hòa Thắng, BMT), khi biết hắn có ý định cùng đồng bọn vượt biên qua CămPuchia.Y Sao và đồng đội đã bí mật đuổi theo hành trình, tới tận Bình Dương, nhân cơ hội chúng đang ăn sáng, uống cà phê trong tiệm vắng vẻ tại Lái Thiêu, đã ập vào bằng các động tác nghiệp vụ, bắt gọn cả 3 tên, áp giải về Đăk Lăk. Ngày đó Y Sao là thượng sỹ, trẻ nhất đội công tác. Anh còn tham gia vây bắt hết các đối tượng trưởng các khu vực từ T2 đến T14 của địch. Góp phần hạ nhiệt  cho vùng " đất nóng". Y Sao cười hiền khi tôi hỏi các sự cố nghiệp vụ và chìa hai cánh tay mang những vết sẹo, kết quả của trận bị thanh niên  quá khích ở các buôn bủa vây ném đá, khi anh điều quân giải tán cuộc  biểu tình ở phường Tân Lợi thành phố Buôn Ma Thuột năm 2004. Cả đôi bàn tay rộng đầy chai sần cùng vợ chăm sóc 1.000 gốc tiêu với 5 ha cà phê cho năng suất 4T/ha ( khá cao so với thu hoạch của bà con dân tộc thiểu số trong vùng). Y Sao đang có một gia đình hạnh phúc cùng người vợ là hậu phương vững chắc, với hai đứa con khỏe, ngoan, mà trai lớn đã nối nghiệp ama đang học ở trường Công an.

          Với những thành tích và những con người như Lê Văn Sơn, Y Sao Niê, Hà Văn Phương…cùng các đồng đội, năm 2017, Công an huyện Ea H'Leo được nhận cờ thi đua của Tổng cục chính trị Công an nhân dân, được bằng khen của Đảng bộ tỉnh Đăk Lăk về thành tích 5 năm liền đạt danh hiệu "Đảng bộ Trong sạch vững mạnh".

          Mưa đã tạnh khi chúng tôi trên đường về lại Buôn Ma Thuột. Mặt trời cao nguyên hừng lên nhẹ nhàng lau khô giọt mưa trên lá những cánh rừng cao su, cà phê đã thỏa thuê vẫy vùng no nê nước.  Vùng " đất nóng" đang mỗi lúc một thêm mát mẻ và xanh màu bình yên ấm no. Nhờ sự góp sức của Công an Ea H'Leo.

TÁC PHẨM ĐOẠT GIẢI: B

NGƯỜI CHIẾN SỸ TRẺ

HAI LẦN SỐNG TRONG PHƠI NHIỄM

 Bút ký của Trung Kiên

  Công tác đấu tranh phòng chống tội phạm về ma túy là một lĩnh vực đầy cam go, thử thách, hiểm nguy. Tai nạn nghề nghiệp luôn hiện hữu với những người mang trên mình trọng trách ấy. Không nao núng, sợ sệt mà lại xem đó như một kỷ niệm để bước tiếp, để vững tin trên con đường mà mình đã lựa chọn, đó là phẩm chất của người chiến sĩ công an nhân dân thực thụ Nguyễn Xuân Trường - điều tra viên, Bí thư chi đoàn phòng PC47, Công an tỉnh Đắk Lắk với cuộc "sống" hai lần bị phơi nhiễm trong trận chiến nguy hiểm ấy nhưng bằng sự tâm huyết, niềm đam mê với nghề, sự mưu trí, dũng cảm, hết lòng tận tụy với công việc, Thiếu uý Trường đã kiên cường chống lại số phận, vượt qua tất cả để cùng với đồng chí, đồng đội hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao đẩy lùi cái chết trắng góp phần mang lại cuộc sống bình yên, hạnh phúc cho nhân dân.

  Với dáng vẻ thư sinh, nụ cười thật hiền, nhìn bề ngoài khó ai có thể biết rằng Thiếu úy Trường lại là một trinh sát hình sự đầy bản lĩnh, mưu trí, dũng cảm, nhiều lần đương đầu, bắt giữ được những đối tượng phạm tội về ma túy liều lĩnh. Gặp em trong một buổi sáng cuối thu, hình ảnh người chiến sĩ trẻ với khuôn mặt hiền hậu, lại ít cười và khiêm tốn trong lời nói. Nhưng qua những câu chuyện, qua những tâm sự từ đáy lòng, trong tôi dần hiện ra một hình ảnh chiến sĩ trẻ đầy nhiệt huyết, bản lĩnh, đam mê nghề nghiệp. Sau khi tốt nghiệp trường Trung cấp Cảnh sát (năm 2010), Trường đến nhận công tác tại phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an tỉnh Đắk Lắk và được phân công làm việc tại Đội phòng ngừa, đấu tranh chống tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Xác định công tác đấu tranh phòng chống tội phạm về ma túy là vô cùng khó khăn, gian khổ. Trường đã không ngừng học hỏi đồng nghiệp và từng bước khẳng định được mình trên "tuyến lửa" đầy cam go và nguy hiểm này. Chưa tránh khỏi những bỡ ngỡ của những ngày đầu mới nhận công tác, ngày 6-1-2012 phòng PC47 Công an tỉnh Đắk Lắk tiến hành đấu tranh triệt phá đường dây vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy liên tỉnh TP.Hồ Chí Minh - Đắk Lắk. Khoảng 11 giờ cùng ngày, qua công tác điều tra, trinh sát phát hiện đối tượng Trần Tấn Thăng đang lảng vảng tại khu vực Cầu Chui thuộc phường Tự An, Tp.Buôn Ma Thuột để bán trái phép chất ma túy cho các con nghiện. Nhanh chóng xác định tâm lý của đối tượng sử dụng và buôn bán ma túy khi bị bắt sẽ chống đối rất dữ dội và tìm mọi cách để thoát thân, vì vậy dù biết đối tượng Thăng liều lĩnh, lại đang bị nhiễm HIV giai đoạn cuối, nhưng bằng mọi cách phải bắt giữ được đối tượng, triệt phá được đường giây mua bán ma túy liên tỉnh này. "Em và đồng đội không còn lựa chọn nào khác là phải áp sát, bắt quả tang đối tượng, không cho hắn có thời gian tẩu tán chứng cứ". Sau hơn 10 phút vật lộn, đối tượng Thăng được khống chế nhưng cả Trường và đối tượng đều bị thương và trầy xước trên khắp cơ thể.

Mặc cho thân thể đang bị thương, nhưng lại chưa có thời gian nghỉ đến chuyện mình có bị lây nhiễm từ đối tượng hay không, Trường vẫn ưu tiên hoàn thành nhiệm vụ dẫn giải đối tượng về cơ quan để hoàn tất hồ sơ. "Lúc về đơn vị, được chỉ thị của cấp trên đưa cả em và đối tượng đi xét nghiệm và khi được các bác sĩ thông báo âm tính với HIV, em cũng có một chút bất an lo lắng nhưng không phải cho bản thân mà nghĩ đến những người thân, gia đình của mình nhiều hơn, em sợ nếu mình có chuyện gì xảy ra, ai sẽ là người chăm sóc cho ba mẹ khi tuổi già, sợ không có cơ hội được sống cho niềm đam mê nghề nghiệp của mình nghĩ đến đây tự nhiên thấy lòng bất an nhưng em lại nghĩ chắc không sao đâu, mình phải cố gắng…", Trường tâm sự. Dù được các bác sĩ tận tâm điều trị, kê thuốc uống nhưng khác với khi đứng trước bọn tội phạm ma túy tinh thần lúc nào cũng có thể bất chấp nguy hiểm để khống chế, trấn áp tội phạm giờ đây đứng trước ranh giới giữa sự sống và cái chết, người chiến sĩ ấy cũng rất lo lắng, cũng rất hồi hộp, cũng sợ hãi nên em đã lên mạng để tìm hiểu thêm về phơi nhiễm và việc điều trị để bổ sung thêm kiến thức chăm sóc cho bản thân tốt hơn. Sau 6 tháng điều trị theo phác đồ của các bác sĩ và kết quả âm tính, lúc ấy Trường mới thở phào nhẹ nhõm, mới cảm thấy mình thật sự may mắn và thấy yêu hơn hơn cuộc sống, yêu hơn con đường mà mình đã lựa chọn.

Trong trận chiến với bọn tội phạm ma túy và đặc biệt là những đối tượng HIV/AIDS, người chiến sĩ có quyền quyết định có truy đuổi đến cùng hay không để đảm bảo an toàn tính mạng cho cả bản thân và đồng đội. Đó là những đòn "cân não" chỉ những người can đảm, quyết đoán mới có thể làm được và em người chiến sĩ can trường ấy đã làm được điều đó để mang lại cuộc sống bình yên hạnh phúc cho nhân dân, để đẩy lùi cái chết trắng cho xã hội.

Sự nhạy bén trong việc nhận định tình hình, cùng với việc áp dụng linh hoạt các biện pháp nghiệp vụ đã giúp Trường phá được những vụ án tưởng chừng như đã rơi vào bế tắc. Cuối năm 2013, trong một lần đấu tranh triệt phá đường dây mua bán vận chuyển trái phép chất ma túy liên tỉnh Đăk Nông - Đăk Lăk - Quảng Nam thì Thiếu úy Nguyễn Xuân Trường lại thêm một lần nữa bị HIV đe dọa. Đấy là lần Trường cùng 5 đồng đội thuộc tổ công tác đã tổ chức bắt giữ đối tượng Hồ Thị Mai, 45 tuổi, trú tại An Bình, Thị trấn Tiên Kỳ, huyện Tiên Phước, Quảng Nam, một đối tượng nằm trong đường dây mua bán vận chuyển trái phép chất ma túy liên tỉnh Đắk Nông – Đắk Lắk – Quảng Nam, trong đó Mai giữ vai trò vừa là người vận chuyển ma túy, vừa là "chân rết" quan trọng trong khâu phân phối ma túy ở đường dây này. Bản thân Mai cũng là con nghiện đang bị HIV giai đoạn cuối.

Trường kể, 5h sáng, nhận được tin báo từ đồng đội, đối tượng Mai đang vận chuyển một số lượng lớn ma túy từ Đắk Nông đưa về Đắk Lắk, nhận thấy đây là thời cơ thuận tiện để đấu tranh, bắt giữ quả tang đối tượng, triệt phá đường dây mua bán, vận chuyển ma túy liên tỉnh nguy hiểm này, lãnh đạo đơn vị đã tin tưởng giao cho Trường cùng tổ công tác trực tiếp lên kế hoạch đấu tranh, bắt giữ bằng được Hồ Thị Mai.

Sau gần 2 giờ kiên trì theo dấu đối tượng, xác định được Mai đang giấu ma túy trong người và ả sẽ bắt xe khách từ Đắk Lắk đi Đà Nẵng để giao hàng. Vì vậy, khi xe khách chạy đến địa phận xã Hòa Thuận, thị trấn Buôn Ma Thuột, Nguyễn Xuân Trường cùng một đồng đội trong tổ công tác đã tìm cách bí mật lên chuyến xe kể trên để áp sát, khống chế đối tượng. Biết bị phát hiện, Mai chống trả quyết liệt. Trong lúc bị Trường quật ngã để còng giữ, Trường đã bị đối tượng Hồ Thị Mai bất ngờ cắn trả đến chảy máu hòng thoát thân. Dù biết đối tượng đang bị HIV giai đoạn cuối, Trường vẫn quyết không buông tay. "Lúc ấy, cũng giật mình nhưng cũng không có thời gian để nghĩ, vì để phát hiện ra một đối tượng buôn bán ma túy là cực kỳ khó, mà để bắt giữ đối tượng lại càng khó hơn, đây còn là một yêu cầu cấp thiết, chỉ cần để vuột tay đối tượng thôi thì sau này sẽ khó bắt vô cùng, đối tượng sẽ tìm rất nhiều cách khác nhau để qua mặt các trinh sát. Vì vậy, chỉ có một suy nghỉ duy nhất là phải bắt bằng được đối tượng đó là mục tiêu chính, còn bị cắn như thế nào thì không quan trọng".

Dường như "nghề nào... nghiệp nấy", có lẽ niềm vui của các chiến sĩ như Trường là truy tìm và bắt được tội phạm ma túy, để giảm bớt đi sự đau thương của cái chết trắng cho người dân. Và hạnh phúc của họ lại gắn với những chuyên án truy bắt thành công. Cuối cùng, sự "gan lì" của em đã buộc ả tội phạm kia phải khuất phục, chịu đưa tay vào còng số 8, thu giữ vật chứng gồm 13,6 gam hêrôin, một điện thoại di động và nhiều tại liệu khác có liên quan. Sau khi bắt giữ được đối tượng Mai và tiến hành các thủ tục cần thiết, tổ công tác đã tiến hành đưa Mai đi kiểm tra, kết quả xét nghiệm tại trung tâm phòng chống HIV/AIDS tỉnh Đắk Lắk kết luận đối tượng Hồ Thị Mai dương tính với HIV. "Sau khi di lí đối tượng về đơn vị, em vẫn chưa báo cáo với lãnh đạo mình bị đối tượng cắn, vì bản thân cũng không có ý định sẽ uống thuốc phơi nhiễm lần nữa nên cũng chỉ nói chuyện với anh em thân thiết bị cắn và giở áo ra xem mới thấy rằng vết cắn khá mạnh làm chảy máu", Trường tâm sự. Một lần nữa Trường lại được các bác sĩ nhắc nhở"cắn trầy đến thế này mà không uống là nguy hiểm đến tính mạng đó". Lúc ấy Trường mới bắt đầu báo cáo với đơn vị, làm hồ sơ điều trị. Khác hẳn với lần điều trị đầu tiên, lần thứ hai điều trị phơi nhiểm gặp nhiều khó khăn hơn do sức đề kháng đã giảm xuống, em thường xuyên bị đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, buồn nôn, có những buổi sáng Trường nôn đến xanh mặt, nôn đến mức phải nhập viện để điều trị lúc ấy gia đình em đã rất lo lắng nhưng em luôn tâm niệm một điều dù biết trước có thể sẽ "lây nhiễm" thực sự, nhưng Trường chưa bao giờ cảm thấy hối tiếc mà thay vào đó là sự vững tin rằng nếu như sau này vẫn gặp các đối tượng bị nhiễm HIV/AIDS thì Trường vẫn quyết không nương tay. Bởi một khi đã bỏ thời gian ra để tìm hiểu về một đối tượng và biết chính xác đối tượng có sử dụng chất ma túy và có hành vi vi phạm phải mất rất nhiều công sức kể cả tiền bạc nên phải bắt bằng được. Có lẽ với Nguyễn Xuân Trường tâm lý khi không bắt được đối tượng còn nặng nề hơn so với tâm lý khi bị phơi nhiễm, việc phơi nhiễm đôi khi "hên xui" do tai nạn nghề nghiệp. Và một lần nữa sự kiên cường của Trường đã giúp em thoát ra khỏi căn bênh quái ác kia và tiếp tục cống hiến cho lý tưởng mục tiêu cao đẹp của người chiến sĩ Công an bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ.

Trong công việc của mình, Trường luôn thấm nhuần sâu sắc, học tập, thực hiện 6 điều Bác Hồ dạy Công an nhân dân. Thiếu tá Quang - Đội trưởng Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết: "Thiếu úy Nguyễn Xuân Trường là một cán bộ trẻ rất năng nổ, nhiệt tình, hết lòng tận tụy với công việc. Đồng chí luôn thể hiện bản lĩnh, sự mưu trí, dũng cảm, khôn khéo trong công tác đấu tranh với các loại tội phạm, nhất là tội phạm về ma túy. Mỗi khi có vụ việc xảy ra, dù bất kể thời gian nào, được sự phân công của lãnh đạo, đồng chí Trường đều sẵn sàng lên đường làm nhiệm vụ, quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Đồng chí được lãnh đạo và đồng đội yêu mến, tín nhiệm."

Băng rừng, vượt suối, lội đèo, thức đêm nằm phục trong rừng… là chuyện hàng ngày của những chiến sĩ phòng chống ma túy. Nhiều vụ, đối tượng phạm tội sẵn sàng lao xe với tốc độ cao vào lực lượng chức năng, xả súng, đâm chém điên cuồng. Với những kẻ liều chết này, sự dũng cảm không chưa đủ, anh em còn phải hết sức bình tĩnh, linh hoạt để xử lý tình huống. Mỗi vụ án, chuyên án thành công, được trở về với gia đình nguyên vẹn, bình an là điều hạnh phúc nhất- Nguyễn Xuân Trường bộc bạch. Chính vì vậy nên việc thường xuyên vắng nhà, bám cơ sở hay đang đêm, đang dùng bữa cơm với gia đình, lập tức vai khoác ba lô lên đường đã trở thành chuyện thường nhật. Những lúc như vậy, em lại nói nhỏ với vợ con mình rằng: "Xong việc rồi bố sẽ về ngay. Mẹ con em chịu khó nhé!

May mắn hơn khi vợ em cũng là người trong ngành nên có thể chia sẻ, thông cảm với Trường rất nhiều trong công việc. Sau những đêm theo đánh án, xa nhà, những mối nguy hiểm luôn rình rập, Trường lại trở về với gia đình nhỏ bé đầy yêu thương, lại cùng vợ con tận hưởng những giây phút hạnh phúc bên mâm cơm chiều ấm áp, bên cô con gái nhỏ đáng yêu để cùng nhau vun vén cho tổ ấm ấy ngày một đầm ấm, hạnh phúc, để nơi đó luôn là chỗ dựa, là hậu phương vững chắc để em cùng đồng đội bước tiếp những chặng đường đầy khó khăn, gian khổ mà vinh quang.

Không chỉ là một người say mê với công việc, trách nhiệm thương yêu vợ con, Trường còn là một Bí thư chi đoàn rất năng nổ nhiệt tình em đã cùng với tập thể chi đoàn tổ chức nhiều hoạt động có ý nghĩa nhất là các hoạt động tình nguyện hướng về cơ sở chung sức cùng cộng đồng như xây nhà tình nghĩa, lớp học tình thương, thăm tặng quà cho bà con vùng thiên tai lũ lụt. Với những việc làm thiết thực của mình, nhiều năm liền em đều đạt chiến sĩ thi đua cơ sở, được các cấp các ngành tuyên dương, khen thưởng đặc biệt trong năm 2013 em đã vinh dự được Trung ương đoàn tặng "kỷ niệm chương vì thế hệ trẻ", năm 2014 em là một  trong 20 gương mặt Thanh niên tiêu biểu trong toàn quốc được vinh danh tại buổi lễ tuyên dương thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác, Nguyễn Xuân Trường thật sự đã trở thành một tấm gương sáng cho các đoàn viên học tập và noi theo.

Cuộc chiến phòng chống tội phạm và tệ nạn ma tuý sẽ còn tiếp tục, dai dẳng và khốc liệt, tính mạng, sức khoẻ của người chiến sỹ Công an có thể bị đe doạ bất cứ lúc nào. Nhưng Thiếu uý Trường và những đồng đội của em luôn vững vàng trên trận tuyến, quyết tâm không khoan nhượng với tội phạm và tệ nạn ma tuý, vì sự bình yên và hạnh phúc của nhân dân góp phần thực hiện tốt cuộc vận động "Xây dựng phong cách người Công an nhân dân bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ" để những đồng đội như chúng tôi thêm yêu và tin tưởng hơn vào con đường mà mình đã lựa chọn để hình ảnh người chiến sĩ Công an nhân dân đẹp mãi trong lòng nhân dân.

TÁC PHẨM ĐOẠT GIẢI: C

ẦN TƯỢNG EA KAR

Bút ký của Hữu Chỉnh

Xe rời Buôn Ma Thuột, nhằm hướng Đông thẳng tiến khoảng 60 km là đến trung tâm huyện Ea Kar, một huyện đang phát triển nhiều mặt nhưng cũng đầy thử thách. Muốn phát triển thì trước hết phải bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Điều này huy động cả hệ thống chính trị nhưng lực lượng tiên phong là công an nhân dân. Chỉ xin nêu một con số: Trong năm đã điều tra và làm rõ 90/97 vụ với 124 đối tượng phạm pháp hình sự, trong đó có 16/17 vụ với 16 đối tượng phạm tội rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng.

Thị trấn Ea Kar là trung tâm của huyện, kinh tế phát triển, tập trung đông người nên càng phức tạp.

Chuyến đi thực tế sáng tác lần này gồm 10 văn nghệ sĩ, báo chí, con số tròn và đẹp. Tôi là người cao tuổi nhất đoàn nên được ưu tiên làm việc với Công an thị trấn Ea Kar.

Biên chế Công an thị trấn có 12 người, đã có 8 đồng chí là cảnh sát khu vực, được phân công nắm các địa bàn dân cư. Trung tá Đinh Công Tuấn – Trưởng Công an thị trấn, Thiếu tá Vi Ngọc Thành – Phó trưởng Công an thị trấn, giới thiệu một gương điển hình là Đại úy Đặng Văn Báu, từ cảnh sát cơ động chuyển sang cảnh sát khu vực được 3 năm. Dáng người chắc, khỏe, da nâu bóng, đủ nói lên một chiến sĩ công an gắn bó với phong trào, lăn lộn với dân. Tôi rất thích khi anh trả lời các câu hỏi của tôi mà không cần mở sổ sách, cứ vanh vách thuộc lòng bởi đã nhập tâm công việc được phân công. Địa bàn anh phụ trách kéo dài 6 km, hơn 2.000 dân, thuộc từng hộ với số khẩu mỗi gia đình, nghề nghiệp và thu nhập từng người, đặc biệt là mối quan hệ xã hội. Nắm chắc số dân cùng độ tuổi trên 14 và giới tính để tiện công việc phân loại.

Anh Báu sinh năm 1980 tại thành phố Hưng Yên, đã học Đại học An ninh, đầu quân vào Đắk Lắk. Ngày đêm bám địa bàn, thường để lại cô vợ trẻ là Trần Thị Hà sinh năm 1984 phải một mình chăm sóc hai con trai sinh năm 2011 và 2017. Chị Hà là nhân viên bán hàng của VNPT thuộc Vinaphone nên ban ngày cũng bận rộn, còn mình 2/3 thời gian bám cơ sở, khi ở tổ dân phố 4, khi ở thôn 9.

Không kể các vụ án lẻ tẻ, chưa phải trọng án, một vụ án xôn xao dư luận ở Ea Kar mà công an đã phá được chỉ sau 4 giờ, công đầu thuộc về Đặng Văn Báu.

Năm 2016 được quần chúng báo tin: Có cô gái chết trên giường nhà nghỉ Bình Minh trong tình trạng lõa thể, tài sản không còn. Rõ ràng đây là trọng án hình sự, hung thủ hãm hiếp, giết người rồi cướp của. Tìm nhân thân cô gái, biết được cô là Hà Thị Hoàng, sinh năm 1993, quê ở miền núi phía Bắc, làm nhân viên phục vụ và hát karaoke cùng khách.

Chưa xác định được đối tượng gây án vì chỉ đăng ký tên một người vào nghỉ vừa bị hại, còn kẻ thủ ác ở nhà nghỉ nào không rõ. Thị trấn có tới 36 nhà nghỉ nên khó tìm ra manh mối. Bằng biện pháp nghiệp vụ, được quần chúng hỗ trợ nên biết được đối tượng đã đi cùng Hà Thị Hoàng là Lương Văn Trang quê ở Yên Thành, Nghệ An, làm ở Ea Đa. Xác định được rồi nên chỉ sau 4 giờ đã bắt được tên Trang đang ở Khu công nghiệp Ea Đa. Hắn biết tội của mình nên không dám chống cự. Phá vụ án nhanh, gọn, thần tốc, không phụ lòng tin của nhân dân và đồng nghiệp.

Thị trấn có 8 tổ dân phố, 6 buôn, 2 thôn, rộng tới 2.444 ha, dân số trên 16.000 người nên khá phức tạp. Ngoài đồng bào dân tộc bản địa, còn có đồng bào dân tộc phía Bắc vào lập nghiệp nên lực lượng Công an thị trấn có Trung tá Y Tuk Niê người Êđê ở bộ phận tiếp dân; Thượng úy Lý Minh Kiên người Tày là cảnh sát khu vực. Một nữ cảnh sát duy nhất là Đại úy Vũ Thị Vân Anh ở bộ phận tiếp dân.

Buổi làm việc chân tình nhưng các anh chị rất khiêm tốn, không ai chịu nói về mình – kể cả Đặng Văn Báu cũng nói là công của tập thể, làm cho tôi phải dùng nghiệp vụ báo chí, hỏi vòng vo để khai thác tư liệu.

Một điều tôi không ngờ, trụ sở làm việc của Công an thị trấn lại là của Chi cục Thuế mới chuyển đi. Lần này đã là lần thứ tư chuyển địa điểm làm việc. Tôi băn khoăn thì được trấn an từ chính các anh thốt lên: Làm việc ở đâu cũng được, miễn là phục vụ tốt nhân dân. Các anh cho biết: Đã được cấp đất xây trụ sở, chắc là chuyển lần thứ năm sẽ ở lâu dài. Tôi nói vui: Khi nào khánh thành nhớ báo cho tôi nhé, để tôi về mừng cùng các anh.

Cuối buổi làm việc, Trưởng và Phó Công an thị trấn dành cho tôi sự ưu ái là cử Thiếu úy Nguyễn Anh Tuấn, cảnh sát khu vực chở tôi dạo một vòng quanh thị trấn. Ở đây có 3 người có tên là Tuấn. Ngoài Trung tá Đồn trưởng Đinh Công Tuấn, còn Trung úy Trần Xuân Tuấn, cảnh sát khu vực. Tuấn trẻ nhất là Thiếu úy, chở tôi dọc đường Nguyễn Tất Thành, dọc trung tâm thị trấn. Tay ga mở nhẹ, máy êm cho tôi chiêm ngưỡng hàng cây sao vừa năm tuổi, đủ tán tròn xòe bóng mát xanh cho người đi bộ lề đường. Các đường khác như Trần Phú, Ngô Gia Tự… cũng trồng cây sao nhưng mới được một hai năm, còn thấp nên nhìn rõ búp non tơ trên ngọn.

Dạo vài đường nữa thì Nguyễn Anh Tuấn chở tôi đến hồ Ea Kar. Đứng ở phía Đông của hồ, phóng tầm mắt sang phía Tây thấy dải đồi nhấp