Bài học từ những diễn biến phức tạp tại Ấn Độ: Nâng cao cảnh giác trước hoạt động lợi dụng không gian mạng kích động gây mất an ninh, trật tự

Thực tiễn tại nhiều quốc gia cho thấy, những vấn đề kinh tế, xã hội, dân tộc, tôn giáo hoặc các sự kiện chính trị nếu không được cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời rất dễ bị các tổ chức, cá nhân cực đoan và đối tượng chống đối lợi dụng. Thông qua việc bóp méo thông tin, tạo dư luận tiêu cực, kích động tâm lý bất mãn và kêu gọi tụ tập, biểu tình trái pháp luật, các đối tượng có thể từng bước tác động đến nhận thức, hành vi của người sử dụng mạng xã hội, tiềm ẩn nguy cơ gây mất an ninh, trật tự.

Đáng chú ý, phương thức hoạt động trên không gian mạng ngày càng tinh vi. Thay vì tuyên truyền, kêu gọi một cách công khai, các đối tượng có thể sử dụng hội nhóm, fanpage, tài khoản cá nhân có lượng tương tác lớn để phát tán video ngắn, hình ảnh châm biếm, nội dung giải trí hoặc các bình luận mang tính dẫn dắt. Những nội dung này thường được xây dựng theo hướng đánh vào tâm lý tò mò, bức xúc của người tiếp nhận, từ đó từng bước hình thành tâm lý hoài nghi, bất mãn, cực đoan hoặc đối đầu, nhất là trong một bộ phận thanh thiếu niên và người thường xuyên sử dụng mạng xã hội.

Tại Đắk Lắk, qua công tác rà soát, lực lượng chức năng phát hiện 03 trường hợp có hoạt động bình luận, thể hiện sự ủng hộ đối với các bài viết kêu gọi biểu tình tại Ấn Độ. Phòng An ninh nội địa đã chủ động xác minh, mời làm việc để tuyên truyền, giáo dục, nhắc nhở và khuyến cáo các trường hợp trên không tiếp tục cổ súy, đăng tải, chia sẻ, bình luận những nội dung có tính chất kích động, đồng thời tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về an ninh mạng.

Qua làm việc, lực lượng Công an cũng hướng dẫn người dân nâng cao trách nhiệm khi tham gia không gian mạng; trước khi đăng tải, chia sẻ hoặc bình luận về một sự việc cần chủ động tìm hiểu, kiểm chứng nguồn tin, tránh tiếp nhận thông tin một chiều hoặc vô tình trở thành người lan truyền thông tin sai lệch, nội dung kích động, gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự.

Một số bình luận tiêu cực của các trường hợp tại Đắk Lắk liên quan đến vụ biểu tình ở Ấn Độ

Song song với công tác rà soát, xác minh, Phòng An ninh nội địa đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật trên không gian mạng, đăng tải 325 bài viết trên trang Fanpage Đắk Lắk Bling. Nội dung tập trung cung cấp thông tin chính thống, nâng cao nhận thức pháp luật, cảnh báo phương thức, thủ đoạn lợi dụng không gian mạng và định hướng người dân sử dụng mạng xã hội an toàn, có trách nhiệm. Qua đó góp phần “phủ xanh, làm sạch không gian mạng”, hạn chế tác động của thông tin sai lệch, xuyên tạc đến tư tưởng, dư luận trên địa bàn.

Đối với Việt Nam, Đảng và Nhà nước luôn nhất quán bảo đảm quyền con người, quyền tự do ngôn luận, quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo theo quy định của Hiến pháp và pháp luật. Đồng thời, những hành vi lợi dụng các quyền này để xâm phạm lợi ích quốc gia, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự đều phải được phát hiện, ngăn chặn và xử lý theo quy định pháp luật.

Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh hội nhập quốc tế, phát triển kinh tế số và chuyển đổi số, không gian mạng tiếp tục là môi trường để các luồng thông tin đa chiều lan truyền nhanh chóng. Đây cũng là nơi các thế lực thù địch, phản động và các đối tượng cơ hội có thể lợi dụng những vấn đề được dư luận quan tâm như dân tộc, tôn giáo, đất đai, môi trường, khiếu kiện hoặc các sự kiện quốc tế để xuyên tạc chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; kích động tư tưởng chống đối, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, lôi kéo người dân tham gia các hoạt động trái pháp luật.

Trước tình hình đó, yêu cầu đặt ra là phải chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, kịp thời nhận diện và xử lý các nguy cơ phát sinh trên cả không gian mạng và ngoài thực địa, không để những thông tin sai lệch, kích động tạo thành điểm nóng về an ninh, trật tự.

Đối với lực lượng Công an tỉnh Đắk Lắk, cần tiếp tục chủ động nắm chắc tình hình quốc tế, khu vực và trong nước; theo dõi sát những vụ việc phức tạp có khả năng tác động đến tư tưởng, dư luận trên địa bàn. Tăng cường rà soát các nền tảng mạng xã hội phổ biến như Facebook, TikTok, YouTube, X, Telegram... để kịp thời phát hiện những nội dung có dấu hiệu xuyên tạc, kích động, cổ súy hành vi vi phạm pháp luật hoặc lợi dụng các sự kiện quốc tế để tác động đến tình hình an ninh, trật tự.

Đối với những tài khoản, trường hợp thuộc địa bàn tỉnh có hoạt động đăng tải, chia sẻ, bình luận thông tin sai sự thật, nội dung cực đoan, kích động hoặc cổ súy hành vi vi phạm pháp luật, cần chủ động xác minh, đánh giá, phân loại và áp dụng biện pháp xử lý phù hợp theo quy định. Đối với trường hợp thuộc địa bàn khác, cần kịp thời trao đổi, cung cấp thông tin cho Công an địa phương liên quan để phối hợp xác minh, xử lý theo thẩm quyền.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về an ninh mạng cần được triển khai thường xuyên, với nội dung dễ hiểu, thiết thực, phù hợp từng nhóm đối tượng. Người dân cần được hướng dẫn cách nhận diện thông tin giả, thông tin xuyên tạc, thông tin có dấu hiệu kích động; hình thành thói quen kiểm chứng nguồn tin trước khi đăng tải, chia sẻ hoặc bình luận. Không vì tò mò, bức xúc hoặc chạy theo sự chú ý trên mạng xã hội mà vô tình tiếp tay lan truyền những nội dung gây chia rẽ, kích động hoặc vi phạm pháp luật.

Bên cạnh đó, cần tăng cường phối hợp giữa lực lượng Công an với các ngành, địa phương trong công tác nắm tình hình, quản lý địa bàn, kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở. Khi những vấn đề liên quan đến đời sống, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân được giải quyết thỏa đáng, thông tin chính thống được cung cấp kịp thời, đầy đủ sẽ góp phần hạn chế “khoảng trống thông tin” để các đối tượng xấu lợi dụng xuyên tạc, kích động.

Thực tiễn cho thấy, trong thời đại số, bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn an ninh, trật tự không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chuyên trách mà cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn thể Nhân dân. Mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần nâng cao tinh thần cảnh giác, sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm, biết kiểm chứng trước khi chia sẻ và không tiếp tay cho những thông tin chưa được xác thực.

Từ những diễn biến phức tạp tại một số quốc gia có thể thấy, một thông tin sai lệch nếu được lan truyền rộng rãi có thể tạo ra những tác động khó lường. Vì vậy, chủ động nhận diện, kiểm chứng và ngăn chặn thông tin xấu độc ngay từ đầu chính là góp phần bảo vệ môi trường mạng lành mạnh, giữ vững an ninh, trật tự và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.