Phòng ngừa bạo lực học đường từ việc sử dụng mạng xã hội an toàn, có trách nhiệm

Từ mâu thuẫn trên mạng đến nguy cơ bạo lực ngoài đời

Điện thoại thông minh và các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, Zalo, Instagram, Threads... ngày càng quen thuộc với học sinh. Nếu được sử dụng đúng cách, đây là những công cụ hữu ích để học tập, trao đổi thông tin và kết nối bạn bè. Tuy nhiên, ở lứa tuổi học sinh, kỹ năng kiểm soát cảm xúc, đánh giá thông tin và nhận diện rủi ro trên môi trường mạng vẫn cần được gia đình, nhà trường quan tâm, định hướng.

Một số hội, nhóm trực tuyến ban đầu được hình thành để giao lưu, kết bạn, chia sẻ thông tin nhưng có thể xuất hiện những nội dung lệch chuẩn như sử dụng ngôn từ xúc phạm, công kích cá nhân, thách thức, kích động hoặc hẹn gặp để giải quyết mâu thuẫn.

Đáng chú ý, một mâu thuẫn nhỏ từ bình luận, tin nhắn hoặc bài đăng trên mạng nếu không được xử lý phù hợp có thể bị đẩy lên mức độ căng thẳng hơn. Việc nhiều người cùng bình luận, cổ vũ, kích động có thể khiến người trong cuộc có những hành động thiếu kiểm soát, thậm chí hẹn gặp, tụ tập để giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực.

Nhận diện những nguy cơ trên mạng xã hội để chủ động phòng ngừa bạo lực học đường

Không cổ vũ, quay và phát tán hình ảnh bạo lực

Một nguy cơ khác cần được quan tâm là việc học sinh tiếp xúc thường xuyên với những video có nội dung bạo lực, đánh nhau hoặc hành vi vi phạm pháp luật.

Đặc biệt, khi xảy ra vụ việc bạo lực học đường, một số người không can ngăn hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ mà đứng xem, cổ vũ, quay video, phát trực tiếp rồi chia sẻ lên mạng xã hội. Việc phát tán những hình ảnh như vậy có thể tiếp tục gây tổn thương cho người bị bạo lực, ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm, đời sống riêng tư của người liên quan và làm nội dung bạo lực tiếp tục lan truyền.

Vì vậy, khi chứng kiến vụ việc có nguy cơ xảy ra bạo lực, học sinh cần ưu tiên bảo đảm an toàn, báo ngay cho giáo viên, người lớn, lực lượng chức năng hoặc người có trách nhiệm; không kích động, cổ vũ hoặc phát tán hình ảnh nhằm câu lượt xem, lượt tương tác.

Thận trọng với những mối quan hệ hình thành trên mạng

Mạng xã hội giúp việc kết bạn, trò chuyện với người khác trở nên dễ dàng, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ khi người sử dụng không biết rõ danh tính, mục đích của người đang giao tiếp với mình.

Học sinh cần thận trọng khi người mới quen trên mạng đề nghị chuyển sang trò chuyện riêng tư, yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, gửi hình ảnh nhạy cảm, chuyển tiền, giữ bí mật với gia đình hoặc hẹn gặp tại địa điểm riêng tư. Những biểu hiện dụ dỗ, đe dọa, ép buộc hoặc thao túng tâm lý cần được nhận diện sớm. Không nên tự mình giải quyết khi bị đe dọa, bắt nạt hoặc ép buộc trên mạng. Các em cần lưu giữ thông tin cần thiết, ngừng tương tác khi phù hợp và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ từ cha mẹ, giáo viên hoặc cơ quan chức năng.

Trang bị kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, văn minh cho học sinh

Gia đình, nhà trường cùng đồng hành

Để phòng ngừa những nguy cơ phát sinh từ mạng xã hội, Công an phường Thành Nhất khuyến cáo học sinh cần suy nghĩ kỹ trước khi đăng tải, bình luận hoặc chia sẻ thông tin; không tham gia, cổ vũ những hội, nhóm có nội dung kích động bạo lực hoặc vi phạm pháp luật; không dùng mạng xã hội để xúc phạm, đe dọa người khác. Khi phát sinh mâu thuẫn, không hẹn gặp để “giải quyết” bằng bạo lực mà cần báo cho người lớn đáng tin cậy để được hỗ trợ.

Phụ huynh cần quan tâm đến quá trình sử dụng internet của con em nhưng không chỉ dừng ở việc kiểm soát điện thoại hoặc thời gian truy cập. Điều quan trọng là duy trì sự trò chuyện, hướng dẫn con nhận diện nguy cơ, quan tâm đến những thay đổi bất thường về tâm lý, hành vi và tạo môi trường để trẻ có thể chia sẻ khi bị bắt nạt, đe dọa hoặc gặp vấn đề trên mạng.

Nhà trường cần tăng cường giáo dục pháp luật, kỹ năng số, kỹ năng kiểm soát cảm xúc và giải quyết mâu thuẫn; xây dựng cơ chế để học sinh thuận tiện phản ánh khi phát hiện nguy cơ bạo lực, bắt nạt. Đồng thời, tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và lực lượng Công an để kịp thời phát hiện, hỗ trợ giải quyết những vụ việc ngay từ khi mới phát sinh.

Gia đình, nhà trường và lực lượng chức năng cùng trang bị kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn cho học sinh

Không gian mạng không nằm ngoài pháp luật

Mỗi học sinh cần hiểu rằng hành vi trên môi trường mạng cũng có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý. Tùy tính chất, mức độ và hậu quả, các hành vi như xúc phạm danh dự, nhân phẩm; đe dọa; đưa thông tin sai sự thật; xâm phạm đời tư; kích động bạo lực hoặc sử dụng mạng xã hội để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật có thể bị xử lý theo quy định.

Phòng ngừa bạo lực học đường không chỉ bắt đầu khi xảy ra một cuộc xô xát. Việc hướng dẫn học sinh kiểm soát cảm xúc, giải quyết mâu thuẫn đúng cách, lựa chọn những mối quan hệ lành mạnh và sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm chính là những biện pháp phòng ngừa từ sớm.

Công an phường Thành Nhất khuyến cáo học sinh không tham gia, cổ vũ bạo lực; không quay, phát tán hình ảnh bạo lực để câu tương tác; không giải quyết mâu thuẫn bằng tụ tập, đánh nhau; thận trọng với người lạ và các hội, nhóm có nội dung tiêu cực trên mạng. Khi gặp nguy cơ, hãy chủ động tìm sự hỗ trợ từ gia đình, nhà trường hoặc cơ quan chức năng.

Mỗi bình luận có trách nhiệm, mỗi lần biết dừng lại trước một lời kích động và mỗi lần chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ khi gặp nguy cơ đều góp phần xây dựng một môi trường mạng an toàn hơn và một môi trường học đường không bạo lực./.