Cảnh báo tình trạng bỏ rơi trẻ sơ sinh và những hậu quả pháp lý

Theo thông tin của Công an xã Xuân Phước, riêng năm 2023, trên địa bàn xã Xuân Phước và xã Đồng Xuân ghi nhận 4 trường hợp trẻ mới sinh bị bỏ rơi, trong đó mỗi địa bàn có 2 trường hợp. Trẻ sơ sinh có sức khỏe rất yếu, chưa có khả năng tự bảo vệ nên việc bị bỏ lại ở lề đường, nơi công cộng hoặc những địa điểm không có người chăm sóc có thể trực tiếp đe dọa sức khỏe, tính mạng của trẻ.

Trẻ sơ sinh bị bỏ rơi bên lề đường tại thôn Thạnh Đức, xã Xuân Phước.

Có trường hợp vì hoàn cảnh khó khăn, người mẹ để trẻ trước cơ sở tôn giáo với mong muốn trẻ được phát hiện và chăm sóc. Tuy nhiên, dù xuất phát từ nguyên nhân nào, việc tự ý bỏ rơi trẻ đều tiềm ẩn hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, nhất là khi trẻ không được phát hiện, cấp cứu và chăm sóc kịp thời.

Trẻ sơ sinh bị bỏ rơi trước cổng chùa Hàm Long, thôn Phước Huệ, xã Đồng Xuân.

Pháp luật hiện hành có những quy định cụ thể để bảo vệ quyền sống, quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng của trẻ em. Điều 6 Luật Trẻ em năm 2016 quy định “tước đoạt quyền sống của trẻ em” và “bỏ rơi, bỏ mặc, mua bán, bắt cóc, đánh tráo, chiếm đoạt trẻ em” thuộc các hành vi bị nghiêm cấm.

Về xử lý hành chính, Điều 21 Nghị định số 130/2021/NĐ-CP quy định mức phạt tiền từ 10 đến 15 triệu đồng đối với một số hành vi không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em; mức phạt từ 20 đến 25 triệu đồng đối với cha, mẹ hoặc người chăm sóc trẻ em có hành vi cố ý bỏ rơi trẻ em.

Nghiêm trọng hơn, trong những trường hợp đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người thực hiện hành vi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Điều 124 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 quy định về tội giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ. Theo đó, người mẹ do ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng lạc hậu hoặc trong hoàn cảnh khách quan đặc biệt mà vứt bỏ con do mình đẻ ra trong 7 ngày tuổi dẫn đến hậu quả đứa trẻ chết có thể bị xử lý hình sự; trường hợp giết con mới đẻ cũng được xử lý theo quy định của điều luật này.

Vì vậy, khi gặp hoàn cảnh đặc biệt khó khăn sau sinh, người mẹ và gia đình không nên tự ý bỏ trẻ mà cần tìm kiếm sự hỗ trợ từ người thân, chính quyền địa phương, cơ quan chức năng, cơ sở y tế hoặc các tổ chức có chức năng bảo vệ, chăm sóc trẻ em để được hướng dẫn và hỗ trợ phù hợp.

Đối với người dân, khi phát hiện trẻ sơ sinh bị bỏ rơi cần nhanh chóng bảo đảm an toàn cho trẻ, thông báo ngay cho chính quyền địa phương, cơ quan Công an hoặc cơ sở y tế gần nhất để kịp thời tiếp nhận, chăm sóc và thực hiện các thủ tục theo quy định.

Bảo vệ trẻ em là trách nhiệm của gia đình và toàn xã hội. Việc nâng cao nhận thức pháp luật, quan tâm hỗ trợ những phụ nữ, gia đình rơi vào hoàn cảnh khó khăn và kịp thời phát hiện các trường hợp trẻ có nguy cơ bị bỏ rơi là những giải pháp cần thiết để bảo vệ quyền sống, sức khỏe và tương lai của trẻ em./.