Siết chặt quản lý cơ sở lưu trú, không để ma túy “ẩn mình” sau những phòng nghỉ

Theo số liệu của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk, tính đến tháng 4/2026, khu vực phía Đông tỉnh có khoảng 495 cơ sở lưu trú du lịch, gồm khách sạn, nhà nghỉ, homestay... tập trung dọc khu vực ven biển từ phường Sông Cầu đến phường Hòa Hiệp và khu vực tiếp giáp tỉnh Khánh Hòa. Đây là địa bàn có lượng khách lưu trú lớn, thường xuyên biến động, phục vụ nhu cầu du lịch, lao động, sản xuất, kinh doanh. Cùng với những thuận lợi trong phát triển kinh tế - xã hội, hoạt động lưu trú cũng tiềm ẩn nguy cơ bị các đối tượng lợi dụng để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về ma túy.

Thực tế các vụ việc được lực lượng Công an phát hiện thời gian qua cho thấy nguy cơ này hiện hữu và cần được nhận diện rõ.

Ngày 13/8/2025, qua công tác nghiệp vụ, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Đắk Lắk phối hợp Công an phường Hòa Hiệp kiểm tra một phòng tại Khách sạn Xuân Thời, khu phố Phú Thọ, phường Hòa Hiệp, phát hiện 3 người đang có hành vi liên quan đến việc tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Tại hiện trường, lực lượng Công an thu giữ ma túy đá còn lại cùng bộ dụng cụ sử dụng ma túy.

Quá trình điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk đã khởi tố 2 bị can về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy; một trường hợp bị xử lý hành chính về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy. Ngày 28/4/2026, Tòa án nhân dân khu vực 12 xét xử, tuyên phạt một bị cáo 13 năm 6 tháng tù và một bị cáo 9 năm tù.

Chưa đầy một tháng sau, ngày 16/5/2026, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy phối hợp Công an xã Phú Hòa 1 kiểm tra hành chính Nhà nghỉ Bảo Lộc, thôn Định Thọ 1, xã Phú Hòa 1. Tại một phòng nghỉ, lực lượng chức năng phát hiện 2 người đang tổ chức sử dụng ma túy đá, thu giữ bộ dụng cụ liên quan.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk đã khởi tố, tạm giam 2 bị can về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Tiếp tục mở rộng điều tra, Cơ quan Công an làm rõ và khởi tố thêm một bị can đồng phạm về hành vi này.

Hai đối tượng bị phát hiện trong vụ tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại Nhà nghỉ Bảo Lộc, xã Phú Hòa 1 ngày 16/5/2026.

Hai vụ việc cho thấy cơ sở lưu trú có thể trở thành địa điểm được các đối tượng lựa chọn để che giấu hoạt động sử dụng ma túy nếu công tác quản lý không được thực hiện chặt chẽ.

Thủ đoạn của các đối tượng cũng ngày càng khó nhận diện nếu người quản lý cơ sở thiếu cảnh giác. Thay vì tụ tập công khai, các đối tượng thường thuê phòng có tính riêng tư cao; một người đứng tên thuê nhưng nhiều người lần lượt ra vào; thuê nhiều phòng gần nhau hoặc thuê theo giờ vào ban đêm. Có nhóm mang theo ít hành lý nhưng lại đem loa, thiết bị ánh sáng, bóng bay, nhiều chai nước hoặc những vật dụng có dấu hiệu phục vụ việc sử dụng ma túy; yêu cầu phòng kín, cách âm và hạn chế nhân viên tiếp cận.

Những biểu hiện riêng lẻ chưa thể khẳng định có hành vi vi phạm pháp luật về ma túy. Tuy nhiên, khi nhiều dấu hiệu bất thường cùng xuất hiện, cơ sở lưu trú cần nâng cao cảnh giác, tăng cường quản lý và kịp thời thông báo cho lực lượng chức năng nếu phát hiện dấu hiệu nghi vấn.

Đáng lo ngại là tại một số cơ sở, việc kiểm tra thông tin người thuê phòng, quản lý số người thực tế lưu trú và kiểm soát người ra vào chưa được thực hiện nghiêm. Chính những khoảng trống trong quản lý này có thể bị các đối tượng lợi dụng để đưa ma túy, dụng cụ vào phòng và tụ tập sử dụng trong thời gian dài mà không bị phát hiện.

Việc chủ cơ sở hoặc nhân viên “không biết” những gì diễn ra trong phòng thuê cũng không thể trở thành lý do để xem nhẹ trách nhiệm quản lý. Pháp luật đã quy định cụ thể trách nhiệm của cơ sở lưu trú trong quản lý khách và phòng ngừa các hành vi vi phạm.

Luật Phòng, chống ma túy năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, xác định phòng, chống ma túy là trách nhiệm của cá nhân, gia đình, cơ quan, tổ chức và cộng đồng. Đối với cơ sở lưu trú, trách nhiệm này trước hết được thể hiện qua việc thực hiện nghiêm quy định về quản lý khách, người ra vào, sử dụng phòng và kịp thời cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn.

Theo Điều 30 Luật Cư trú năm 2020, cơ sở lưu trú có trách nhiệm thông báo lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú. Việc thông báo phải thực hiện trước 23 giờ của ngày khách đến; trường hợp khách đến sau 23 giờ thì thực hiện trước 8 giờ ngày hôm sau.

Theo Điều 10 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP, hành vi không thực hiện thông báo lưu trú có thể bị xử phạt từ 2 đến 4 triệu đồng đối với trường hợp từ 1 đến 3 người; từ 4 đến 8 triệu đồng đối với từ 4 đến 8 người; từ 8 đến 12 triệu đồng đối với từ 9 người trở lên. Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền bằng 2 lần mức phạt đối với cá nhân.

Đáng chú ý, điểm h khoản 5 Điều 30 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP quy định mức phạt từ 20 đến 40 triệu đồng đối với người đứng đầu, người đại diện theo pháp luật hoặc người được giao quản lý cơ sở cho thuê lưu trú thiếu trách nhiệm trong thực hiện quy định quản lý nhà nước, để xảy ra hoạt động tàng trữ, mua bán hoặc sử dụng trái phép chất ma túy trong khu vực do mình quản lý. Người vi phạm còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung theo quy định.

Không chỉ dừng ở trách nhiệm hành chính, ranh giới giữa buông lỏng quản lý và cố tình tạo điều kiện cho vi phạm cần được các chủ cơ sở đặc biệt lưu ý. Nếu biết khách thuê phòng để sử dụng trái phép chất ma túy nhưng vẫn cho thuê, bao che, cung cấp dụng cụ, cảnh giới hoặc có hành vi hỗ trợ, tùy tính chất, mức độ và hành vi cụ thể, người liên quan có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự.

Theo Điều 255 Bộ luật Hình sự và các quy định sửa đổi, bổ sung có liên quan, tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy có khung hình phạt cơ bản từ 3 đến 7 năm tù. Điều 256 quy định tội chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy có khung hình phạt cơ bản từ 2 đến 7 năm tù. Tùy từng hành vi cụ thể, người liên quan còn có thể bị xem xét trách nhiệm đối với các hành vi khác theo quy định của pháp luật.

Như vậy, “khóa” nguy cơ ma túy tại cơ sở lưu trú phải bắt đầu từ chính khâu quản lý khách.

Trước hết, các cơ sở cần thực hiện đúng người, đúng thông tin, đúng số lượng. Nhân viên phải kiểm tra, đối chiếu căn cước, tài khoản định danh điện tử hoặc giấy tờ hợp lệ của khách với thông tin đặt phòng; xác định đầy đủ những người thực tế lưu trú; không giao phòng cho trường hợp không rõ danh tính, sử dụng giấy tờ có dấu hiệu bất thường hoặc cố tình né tránh các thủ tục bắt buộc.

Việc thông báo lưu trú phải được thực hiện đúng thời hạn. Cơ sở cần quản lý người đến thăm, người ra vào; thực hiện bàn giao đầy đủ thông tin giữa các ca trực. Hệ thống camera tại khu vực chung cần được quản lý, khai thác phù hợp để hỗ trợ kiểm soát sảnh, hành lang, khu vực gửi xe và các lối ra vào.

Đặc biệt, nhân viên cần chú ý những trường hợp thuê phòng trong thời gian ngắn vào đêm khuya; một người đặt phòng nhưng nhiều người liên tục ra vào; khách mang theo loa, thiết bị ánh sáng hoặc nhiều vật dụng bất thường; thường xuyên nhận các gói hàng không rõ nguồn gốc; có biểu hiện cố tình hạn chế nhân viên tiếp cận phòng.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn liên quan đến ma túy, nhân viên không nên tự đối đầu với khách, tự ý thu giữ hoặc chạm vào vật nghi là ma túy. Cần ưu tiên bảo đảm an toàn, hạn chế người không có nhiệm vụ tiếp cận, ghi nhận thời gian và các đặc điểm liên quan, bảo toàn dữ liệu camera, đồng thời báo ngay cho Công an nơi gần nhất để kiểm tra, xử lý.

Trường hợp sau khi khách trả phòng phát hiện túi nilon chứa tinh thể, bột lạ, viên nén nhiều màu hoặc những vật dụng nghi liên quan đến sử dụng ma túy, cần giữ nguyên hiện trạng, không tự ý tiêu hủy hoặc di chuyển và thông báo cho lực lượng Công an.

Để những biện pháp này thực sự phát huy hiệu quả, vai trò của lực lượng Công an và các cơ quan quản lý cũng phải được triển khai đồng bộ. Cần tiếp tục rà soát, phân loại cơ sở lưu trú theo mức độ rủi ro, tập trung vào địa bàn du lịch, khu công nghiệp, tuyến giao thông trọng điểm và các loại hình cho thuê ngắn ngày.

Công an cấp xã, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội và cơ quan quản lý du lịch cần tăng cường phối hợp kiểm tra, hướng dẫn việc thông báo lưu trú, thực hiện các điều kiện về an ninh, trật tự; đồng thời trang bị cho người quản lý, nhân viên cơ sở lưu trú kỹ năng nhận diện các dấu hiệu liên quan đến ma túy và quy trình báo tin khi phát hiện nghi vấn.

Cùng với tuyên truyền, hướng dẫn, lực lượng chức năng cần kiên quyết xử lý những cơ sở buông lỏng quản lý, tái phạm; đặc biệt xử lý nghiêm trường hợp cố tình bao che, tiếp tay hoặc tạo điều kiện để các đối tượng tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Phòng, chống ma túy tại cơ sở lưu trú không có nghĩa là yêu cầu chủ cơ sở làm thay nhiệm vụ của lực lượng Công an. Điều cần thiết là không để sự chủ quan, lợi nhuận hoặc quản lý hình thức tạo thành những khoảng trống cho ma túy len vào.

Khi từng người thuê phòng được xác thực, từng lượt lưu trú được khai báo, người ra vào được kiểm soát và những dấu hiệu bất thường được phát hiện, báo tin kịp thời, các khách sạn, nhà nghỉ, homestay sẽ không còn là những “điểm mù” để các đối tượng lợi dụng. Đó cũng chính là cách mỗi cơ sở kinh doanh tự bảo vệ mình, bảo vệ khách hàng và cùng lực lượng Công an ngăn chặn ma túy ngay từ địa bàn cơ sở.