Khoảng cách giữa nhận thức và sự phát triển của công nghệ

Đây không còn là nguy cơ mang tính lý thuyết mà đã xuất hiện ngay trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk. Ngày 02/6/2026, Phòng An ninh chính trị nội bộ Công an tỉnh Đắk Lắk phối hợp Công an phường Ea Kao làm việc với trường hợp Y.V. về hành vi đăng tải thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội, gây ảnh hưởng đến uy tín lực lượng Công an tỉnh. Qua làm việc, Y.V. thừa nhận đã tự biên soạn, đăng tải, chia sẻ những nội dung thiếu căn cứ, chưa được kiểm chứng nhằm thu hút sự chú ý, tăng lượt tương tác trên mạng xã hội. 

Trước đó, ngày 23/3/2026, Phòng An ninh nội địa, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh phối hợp Công an xã Liên Sơn Lắk làm việc với ông L.V.T., sinh năm 1967, trú tại tổ dân phố 4, xã Liên Sơn Lắk, về hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật, xấu, độc trên mạng xã hội. Qua công tác nắm tình hình, lực lượng Công an cũng phát hiện, mời làm việc, răn đe nhiều trường hợp sử dụng Facebook cá nhân để đăng tải, chia sẻ bài viết, hình ảnh, video từ các trang, hội, nhóm thường xuyên phát tán thông tin xuyên tạc, sai sự thật. 

Không chỉ dừng lại ở việc tự viết hoặc chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng, sự phát triển của AI còn khiến việc tạo dựng thông tin giả trở nên dễ dàng và khó nhận biết hơn. Thực tế tại Điện Biên đã ghi nhận trường hợp sử dụng AI để dựng video giả về một vụ bắt cóc trẻ em nhằm thu hút tương tác và kêu gọi từ thiện. Tại Hà Nội, trong năm 2025, một trường hợp bị xử phạt 7,5 triệu đồng do đăng tải thông tin xuyên tạc, sai sự thật; tại Yên Bái cũng có trường hợp bị xử lý vì đăng thông tin sai sự thật liên quan đến việc sáp nhập địa giới hành chính, gây hoang mang trong Nhân dân.

Hình ảnh minh họa

Những vụ việc trên cho thấy khoảng cách giữa khả năng sử dụng công nghệ và khả năng nhận thức, kiểm chứng, chịu trách nhiệm về nội dung trên môi trường số đang là vấn đề cần đặc biệt quan tâm. Một người có thể rất thành thạo mạng xã hội, thậm chí sử dụng được các công cụ AI, nhưng nếu thiếu tư duy phản biện và kiến thức pháp luật thì chính công nghệ có thể trở thành phương tiện để tạo ra hoặc tiếp tay lan truyền thông tin sai sự thật.

Đặc biệt, thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên là nhóm thường xuyên tiếp cận công nghệ mới. Tâm lý tò mò, thích thể hiện bản thân, muốn tăng lượt xem, lượt thích, lượt chia sẻ có thể khiến một bộ phận người trẻ dễ bị cuốn theo những nội dung giật gân hoặc trào lưu trên mạng mà chưa kiểm chứng tính chính xác.

Nhận thức rõ vấn đề này, ngày 06/5/2026, Phòng An ninh chính trị nội bộ Công an tỉnh Đắk Lắk đã phối hợp tổ chức tập huấn chuyên đề về kỹ năng nhận diện, đấu tranh phản bác thông tin sai trái trên không gian mạng cho cán bộ Hội Sinh viên Việt Nam tỉnh Đắk Lắk. Đây cũng cho thấy việc trang bị kỹ năng nhận diện, kiểm chứng thông tin cho giới trẻ đang trở thành yêu cầu thiết thực trong môi trường số hiện nay.