Chủ động phòng, chống dịch bệnh trong tình huống xảy ra thiên tai (bão, lũ)

Bước sang năm 2026, theo dự báo của cơ quan khí tượng thủy văn, thời tiết tiếp tục diễn biến cực đoan với nắng nóng đến sớm, xen kẽ các đợt bão, lũ bất thường. Đây là điều kiện thuận lợi để vi sinh vật và các véc-tơ truyền bệnh phát triển, làm gia tăng nguy cơ bùng phát các dịch bệnh nguy hiểm như sốt xuất huyết, tay chân miệng, sởi, bệnh dại và các bệnh lây qua đường tiêu hóa, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của cán bộ, chiến sĩ Công an và Nhân dân trên địa bàn.

Trước tình hình đó, ngày 23/01/2026, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 237/QĐ-BYT về hướng dẫn phòng, chống dịch bệnh trong tình huống thiên tai (bão, lũ). Đây là văn bản quan trọng, đưa ra các giải pháp toàn diện nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong cả ba giai đoạn: trước, trong và sau thiên tai.

Theo hướng dẫn, công tác phòng, chống dịch bệnh cần tuân thủ một số nguyên tắc cốt lõi. Trước hết là chủ động nguồn lực và ứng phó kịp thời theo phương châm “bốn tại chỗ”. Đồng thời, phát huy vai trò của chính quyền và sự tham gia của cộng đồng, đặc biệt chú trọng bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương như người cao tuổi, trẻ em, người khuyết tật. Bên cạnh đó, mỗi cá nhân cần chủ động chăm sóc sức khỏe, giữ ấm cơ thể, phòng bệnh hô hấp, bệnh ngoài da và đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu bất thường. Việc bảo đảm vệ sinh môi trường, xử lý nguồn nước theo nguyên tắc “nước rút đến đâu, vệ sinh đến đó” cũng là yếu tố then chốt để ngăn chặn dịch bệnh.

Ở giai đoạn trước khi bão, lũ xảy ra, các lực lượng chức năng cần chủ động xây dựng kế hoạch phòng, chống dịch; chuẩn bị đầy đủ thuốc men, hóa chất, vật tư y tế; tổ chức các đội phản ứng nhanh và tập huấn chuyên môn. Đối với người dân, cần chuẩn bị nhu yếu phẩm thiết yếu, dự trữ nước sạch, bảo quản an toàn các nguồn nước sinh hoạt và hóa chất, đồng thời có phương án phòng tránh khi thiên tai xảy ra.

Trong thời gian bão, lũ diễn ra, việc đảm bảo an toàn thực phẩm và vệ sinh cá nhân là rất quan trọng. Người dân cần thực hiện “ăn chín, uống sôi”, không sử dụng thực phẩm bị ôi thiu hoặc nhiễm bẩn. Nước uống phải được xử lý và đun sôi trước khi sử dụng. Thói quen rửa tay bằng xà phòng cần được duy trì thường xuyên. Đồng thời, cần theo dõi sức khỏe, kịp thời báo cho cơ quan y tế khi xuất hiện các triệu chứng như sốt cao, tiêu chảy, phát ban hoặc các biểu hiện bất thường khác.

Sau khi bão, lũ rút, nguy cơ bùng phát dịch bệnh ở mức cao nhất, đòi hỏi phải triển khai các biện pháp đồng bộ. Trọng tâm là vệ sinh môi trường, thu gom rác thải, xử lý xác động vật chết đúng quy định, khơi thông cống rãnh, loại bỏ các điểm nước đọng. Nguồn nước sinh hoạt cần được xử lý kỹ trước khi sử dụng. Đồng thời, cần tăng cường diệt muỗi, lăng quăng, phòng chống các bệnh truyền nhiễm; thực hiện tiêm chủng đầy đủ và xử lý kịp thời các vết thương có nguy cơ nhiễm trùng.

Người dân cần đặc biệt lưu ý và đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay khi có các dấu hiệu nguy hiểm như: rối loạn ý thức, co giật, sốt cao kéo dài, tiêu chảy mất nước, khó thở hoặc tụt huyết áp. Trường hợp bị rắn cắn hoặc hạ thân nhiệt cũng cần được sơ cứu đúng cách và chuyển đến cơ sở y tế kịp thời.

Phòng bệnh hơn chữa bệnh, chủ động bảo vệ sức khỏe là nhiệm vụ quan trọng trong mùa mưa bão. Việc thực hiện nghiêm các hướng dẫn của Bộ Y tế không chỉ giúp bảo vệ bản thân mà còn góp phần đảm bảo an ninh trật tự, ổn định đời sống xã hội trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk. Mỗi cán bộ, chiến sĩ và người dân cần nâng cao ý thức, chủ động phòng bệnh và tích cực tuyên truyền, vận động cộng đồng cùng thực hiện./.